Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, var í tveggja daga heimsókn á Grænlandi og hét því að veita 1,5 milljarði danskra króna í fjárfestingar, til dæmis til að bæta internetaðgang og húsnæðiskosti fyrir íbúa Grænlands.

Þetta nægir þó ekki til að fá Grænlendinga til að sækjast eftir aðild að Evrópusambandinu.

Þetta kom skýrt fram í kjölfar heimsóknar Ursulu von der Leyen til Grænlands.

Jens-Frederik Nielsen, leiðtogi grænlensku ríkisstjórnarinnar, lýsti því yfir að hann hefði engan hug á að snúa við þeirri ákvörðun sem Grænland tók árið 1985 um að segja sig úr því sem þá hét Evrópubandalagið (EB).

„Staða Grænlands er óbreytt; við höldum áfram samstarfi við ESB. Við viljum byggja ofan á það og gera það sterkara og markvissara.“

„En aðild kemur ekki til greina,“ segir Jens-Frederik Nielsen.

Í staðinn undirrituðu Grænland, ESB og Danmörk á mánudag nýja sameiginlega yfirlýsingu sem útvíkkar samstarfið umfram það sem kveðið var á um í fyrri yfirlýsingu frá árinu 2015.

Samstarfið nær nú einnig til sviða á borð við mikilvæg hráefni, orkumál og stafræn samskipti.
Þetta var undirstrikað með þeim 200 milljónum evra sem von der Leyen hét að fjárfesta í þessum nýju samstarfssviðum á Grænlandi næstu tvö árin.

„Þetta er gríðarlegt tækifæri fyrir okkur og við fögnum því að ESB axli ábyrgð á því að víkka út samstarf okkar. Við viljum ná meiri árangri á Grænlandi til að tryggja að við stöndum sterkari að vígi efnahagslega í framtíðinni,“ segir Jens-Frederik Nielsen.

Nielsen var spurður að þegar Ísland hafnaði nýlega viðræðum um aðild að ESB var það fyrst og fremst sjávarútvegsmálið og löngunin til fullveldis sem réðu úrslitum. Hvort það væri tilfinning hans að Grænlendingar líti mögulega aðild að ESB sömu augum?

„Eftir atburði síðasta tíma er mér erfitt að meta almennt viðhorf grænlensku þjóðarinnar. Staða Grænlands er hins vegar óbreytt,“ svaraði grænlenski leiðtoginn og sagði jafnframt:

„Við eigum í samstarfi við ESB. Það hefur einkum snúist um sjávarútveg og menntamál. Við höfum nú víkkað út umfang þess – eitthvað sem við fögnum, þar sem við viljum auka fjölbreytni í efnahagslífinu og draga úr háðinni á sjávarútvegi.“

Nielsen var einnig spurður hvort að höfnun Íslands í þjóðaratkvæðagreiðslunni hafi orðið til þess að hann sé síður viljugur til að leggja spurninguna um aðild fyrir grænlensku þjóðina?

„Nei; Ég hef að sjálfsögðu fylgst mjög náið með þróuninni á Íslandi. En á Grænlandi er staðan óbreytt.“

„Jafnframt vitum við að við þurfum stöðugt að ræða alþjóðlegt samstarf okkar. Við höfum í mörg ár íhugað og þróað betra og öflugra samstarf við ESB. Það sem við sjáum núna er því mjög eðlileg þróun þess samstarfs“, segir Jens-Frederik Nielsen.

Á mánudaginn var heimsótti Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, Qooqqut á Grænlandi í fylgd Jens-Frederiks Nielsen, í tengslum við fund ríkjanna í danska konungsríkinu.

Danski forsætisráðherrann vill ekki skipta sér af því hvort Grænland eigi að ganga í ESB eða ekki.

Grænland hefur lengi viljað nálgast ESB. Ráðherrann segist fullviss að ESB hafi mikilla hagsmuna að gæta við að efla tengslin við þetta svæði. Það er einnig í þessu ljósi sem líta ber á heimsókn mína, ásamt Ursulu von der Leyen, til Færeyja og Grænlands fyrir tveimur árum.

Nú er von der Leyen komin aftur og hefur staðið við fyrirheit um raunverulegar úrbætur í grænlensku samfélagi og fyrir íbúa Grænlands, segir Mette Frederiksen.

Hún lítur á heimsóknina – og væntanlega stefnu ESB varðandi norðurslóðir – sem eðlilegt framhald þess að sambandið horfi einnig til austurs.

Á því svæði vinnur framkvæmdastjórn ESB, með stuðningi leiðtoga aðildarríkjanna, að því að stækka sambandið með því að taka inn fleiri ríki frá Vestur-Balkanskaga.
Þar á meðal er Svartfjallaland, sem er komið lengst í ferlinu og stefnir á að verða 28. aðildarríki ESB árið 2028.

Grænlenski miðilinn Sermitsiaq greinir frá.