Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendi­punkt? - Vísir

Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendi­punkt? - Vísir

Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Nálgast stríðið vendi­punkt? - Vísir

Háttsettur yfirmaður í úkraínska hernum segir að mögulega sé ákveðinn vendipunktur að nálgast í stríðinu sem geisað hefur í rúm fjögur ár eða tólf, eftir því hvernig á það er litið.

Sjá einnig: Sjálfsprengidrónum rignir yfir bæði Úkraínu og Rúss­land

Rússar hafa brugðist við þessari þróun með því að láta sprengjum rigna á bæi og borgir Úkraínu og með auknum hótunum í garð Eystrasaltsríkjanna og annarra Evrópuríkja.

Ráðamenn í Rússlandi hafa að undanförnu ítrekað varpað fram hótunum í garð annarra ríkja í Evrópu og þá sérstaklega Eystrasaltsríkjanna.

Til að sporna gegn því vinna forsvarsmenn Atlantshafsbandalagsins nú að því að braut Gotlandi í einskonar virki. Sá sem stjórnar eyjunni getur haft gífurleg áhrif á það sem gerist á Eystrasaltshafinu en henni hefur oft verið líkt við ósökkvandi flugmóðurskip. Íslandi hefur lengi verið lýst á svipaðan máta.

Sjá einnig: Kalla rúss­neska sendi­herra á teppið vegna hótana

Ef Rússum tækist að koma loftvörnum og eldflaugakerfum fyrir á Gotlandi gætu þeir haft mikil áhrif á hreyfanleika NATO-herja og einangrað Eystrasaltsríkin. NATO gæti einnig notað eyjuna til að alfarið loka á aðgang Rússa að hafinu.

Samkvæmt frétt Politico hafa Svíar varið fúlgum fjár í endurbætur á hernaðarinnviðum á eyjunni, loftvarnarkerfi og annað. Þá hafa hergögn verið send þangað og stendur til að auka viðveru hermanna þar.

Þá eru uppi umræður innan NATO um að koma fyrir langdrægum loftvarnarkerfum á eyjunni.

Ríkisstjórn Trumps neitaði að fordæma umfangsmiklar árásir Rússa á Kænugarð, eins og flest bandalagsríki Bandaríkjanna gerðu.

Hér að neðan verður farið yfir stöðuna á víglínunni í Úkraínu. Gagnsóknir Úkraínumanna í suðri, aukinn árangur Úkraínumanna í langdrægum og meðaldrægum árásum sem ætlað er að grafa undan hernaði Rússa, ýmis vandamál sem bæði Rússar og Úkraínumenn glíma við, það að Úkraínumenn eru loksins að fá sænskar herþotur sem þeir hafa beðið um frá því innrásin hófst og ýmislegt fleira. 

Eins og inngangur greinarinnar gefur til kynna hefur víglínan lítið breyst á undanförnum vikum. Barist er víða á víglínunni en umfangsmestu bardagarnir eiga sér stað á nokkrum tilteknum stöðum.

Einn er í norðuhluta Úkraínu, nærri Sumy og Karkív, þar sem Rússar hafa lengi reynt að sækja í átt að borgunum. Yfirlýst markmið Rússa þar hefur verið að skapa einhverskonar verndarsvæði við landamæri ríkjanna.

Enn er barist við Kúpíansk í austurhluta Karkívhéraðs en fyrr á árinu tókst Úkraínumönnum að reka rússneska hermenn úr borginni.

Rússneskur hermaður setur eftirlitsdróna á loft.AP/Varnarmálaráðuneyti Rússlands

Þá leggja Rússar enn mikla áherslu á að klára hernáum Lúhansk- og Dónetsk-héraða, sem saman mynda Donbas-svæðið. Rússar stjórna þegar öllu Lúhansk en leggja mikið kapp á að ná restinni af Dónetsk. Sérstaklega er barist um borgina Kostíantínívka þessa dagana og hafa R'ussar verið að sækja lítillega fram þar.

Rússum hefur þó ekki tekist enn sem komið er að koma sér fyrir innan borgarinnar, þó þeir hafi ítrekað sent teymi manna inn í hana.

Þá hafa Rússar einnig sótt fram frá Pokrovsk, eftir að hafa hernumið borgina fyrr á árinu. Það tókst eftir langt umsátur og mjög svo harða bardaga. Eins og víða annarsstaðar hefur þó hægt á framsókn Rússa þar að undanförnu.

Hér að neðan á kortum frá bandarísku hugveitunni Institute for the Study of War má sjá hvar helst hefur verið barist að undanförnu. Ítarlegra yfirlit yfir stöðuna á víglínunni má finna á vef sem kallast Deepstate.

Undanfarnar vikur hefur Úkraínumönnum tekist, samkvæmt greiningu hugveitunnar Institute for the study of war, að frelsa meira svæði en þeir hafa tapað. Það er að gerast í fyrsta sinn frá árinu 2023, þegar Úkraínumenn frelsuðu stóran hluta Kherson-héraðs í suðurhluta landsins.

Í greiningu ISW segir að Úkraínumenn hafi gert margar staðbundnar en vélvæddar gagnsóknir víðsvegar á víglínunni. Enn sé of snemmt að segja til um gagn þeirra en það að Úkraínumenn geti yfir höfuð beitt skrið- og bryndrekum á víglínunni sé eftirtektarvert. Það hafi verið ómögulegt á síðasta ári.

Engin ein ástæða er fyrir aukinni velgengni Úkraínumanna heldur margar og eiga sumar sér langan aðdraganda. Úkraínumenn eru reynslumeiri og með betri yfirsýn yfir víglínuna en áður. Á sama tíma eru Rússar taldir hafa misst mikla þekkingu og reynslu, auk þess sem þeir hafa átt í samskiptaörðugleikum.

Þá eru Úkraínumenn búnir að vera að leggja grunn að þessari velgengni um langt skeið og hafa aukið árásir sínar á birgðakeðjur Rússa verulega.

Úkraínskir hermenn líta til himins eftir að rússneskur dróni greindist nærri þeim.Getty/Pierre Crom

Vendipunktur á sjóndeildarhringnum

Herforinginn Andriy Biletsky, sem stýrir þriðju stórdeild (corps) úkraínska hersins og heldur utan um varnir Úkraínumanna á stórum hluta víglínunnar í austurhluta landsins sagði í nýlegu viðtali að hann teldi að næstu sex til níu mánuðir skiptu sköpum í vörnum Úkraínu.

Í viðtali við Reuters sagðist hann þeirrar skoðunar að rússneski herinn væri keyrður áfram á tómum tanki og Rússar gætu ekki að svo stöddu brotið sér leið gegnum varnir Úkraínumanna og nýtt sér það að einhverju leyti.

Hann telur að ef Úkraínumenn geti haldið áfram að saxa á Rússa yfir næstu mánuði gætu þeir náð frumkvæðinu í átökunum á nýjan leik. Í kjölfarið gætu þeir neytt Rússa til að láta af áætlunum sínum um hernám alls Dónetsk-héraðs og þar af leiðandi alls Donbassvæðisins svokallaða í austurhluta Úkraínu.

Það að hafa frumkvæðið í átökum felur í stuttu máli sagt í sér að stjórna framvindu mála. Það er að segja, að geta þvingað andstæðinginn til að bregðast við aðgerðum þínum en ekki öfugt. Að hafa frumkvæðið er gífurlega mikilvægt í átökum og hægt að nota það til að skapa veikleika á víglínu andstæðingsins.

Hart barist á „virkisbeltinu“

Rússar hafa lagt mikið kapp á hernám Dónetsk-héraðs en Úkraínumenn stjórna enn um fimmtungi þess. Það svæði er mjög víggirt og telja Úkraínumenn að Rússar gætu aldrei hernumið það án gífurlegs fórnarkostnaðar.

Undanfarna mánuði hafa Rússar krafist þess að Úkraínumenn hörfi frá svæðinu og fyrr geti friðarviðræður ekki hafist. Bandaríkjamenn hafa jafnvel þrýst á Úkraínumenn um að verða við þessum kröfum.

Ráðamenn í Úkraínu hafa ekki viljað yfirgefa þetta svæði. Þeir telja það geta reynst stökkpallur fyrir Rússa til að sækja fram lengra inn í Úkraínu geri þeir aðra innrás seinna meir. Harðir bardagar geysa nú á þessu svæði og þá sérstaklega í og við borgina Kostiantynivka á sunnanverðu „virkisbeltinu“, eins og þetta svæði er oft kallað.

Á kortinu hér að neðan má sjá grófa mynd af stöðunni í Úkraínu, eins og hún var í febrúar þegar fjögur ár voru liðin frá því að innrásin hófst. Einnig má sjá muninn á milli ára. Þá má sjá hvar Donbas-svæðið er og Dónetsk- og Lúhansk-héruð.

Yfirráðasvæði Rússa

Gætu nýtt betri stöðu í viðræðum

Biletsky segir að Úkraínumenn þurfi að finna hvar á víglínunni þeir geti bætt stöðu sína, hertaka nokkra mikilvæga staði og ræða svo við Rússa í sterkari stöðu. Um raunverulegan og stöðugan frið.

„Frá hernaðarlegu sjónarmiði, þá er þetta raunhæft.“

Ráðamenn í Úkraínu segja að fimm mánuði í röð hafi fleiri rússneskir hermenn fallið en hafi gengið til liðs við herinn.

Þó sérfræðingar sem vakta átökin séu sammála um að rússneski herinn sé ekki líklegur til mikilla dáða að svo stöddu, þá eru Úkraínumenn ekki líklegir til mikilla landvinninga.

Rússar glíma við mikla þreytu en mannekla hefur gert Úkraínumönnum erfitt um nokkuð skeið. Hún gæti gert Úkraínumönnum erfitt að nýta sér bresti á vörnum Rússa á víglínunni.

Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, sagði í vikunni að ýmislegt benti til þess að Rússar stefndu að frekari herkvaðningu til að fylla betur upp í raðir sínar.

Minni reynsla í rússneska hernum

Biletsky segir að þó að Rússar geti betur fyllt upp í raðir sínar en Úkraínumenn geta, hafi Rússar misst fjölmarga stjórnendur og yfirmenn. Menn sem geti stýrt öðrum á víglínunni og þau skörð sé erfiðara að fylla upp í en önnur.

„Þessi skortur á fólki gerir þeim ekki kleift að sækja fram eins og þeir gerðu, til að mynda fyrir um ári síðan.“

Þá vísaði hann einnig til samskiptaörðugleika Rússa sem hafa leikið þá grátt síðan forsvarsmenn bandaríska fyrirtækisins SpaceX gripu til aðgerða sem komu í veg fyrir að Rússar gætu notað Starlink-gervihnattaþyrpinguna til samskipta og til að stýra sjálfsprengidrónum og til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum.

Samhæfni Rússa á víglínunni hefur versnað töluvert vegna þessa og hægt hefur á skipanakeðju þeirra. Það þýðir að upplýsingar eru lengur að berast af víglínunni til yfirmanna og Rússar eru lengur að bregðast við og geta þannig nýtt sér færri tækifæri en ella.

Úkraínskir hermenn úr þriðja stórfylki úkraínska hersins æfa notkun róbóta. Þeir eru sífellt meira notaðir af Úkraínumönnum til að flytja birgðir og særða menn á og af víglínunni. Þeir eru einnig notaðir til árása og varna.AP/Andrii Marienko

Til dæmis hafa Rússar notað Starlink til að streyma myndefni úr eftirlitsdrónum og notað það myndefni til að stýra stórskotaliðsárásum og jafnvel hermönnum í rauntíma. Án Starlink er þetta ekki hægt eða í það minnsta mun erfiðara fyrir Rússa.

Vladimír Pútín, forseti Rússlands, sagði snemma í maí að hann teldi að stríðinu yrði brátt lokið. Hvernig hann sér þau endalok fyrir sér fylgdi ekki ræðunni sem hann hélt í Moskvu, þar sem verið var að halda upp á sigur Rússa gegn Þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni.

Sjá einnig: Hafa lofað Pútín að ná Donbas í sumar

Þá hafa borist fregnir af því að rússneskir herforingjar hafi í vor sannfært Pútín um að Rússar gætu náð stjórn á öllu Donbas fyrir haustið. Pútín var sagður vilja í kjölfarið taka meira landsvæði í Úkraínu.

Herja á birgðakejðu Rússa í suðri

Meðaldrægar árásir Úkraínumanna hafa að miklu leyti beinst gegn birgðaneti Rússa og stjórnstöðvum þeirra. Þær hafa einnig um nokkuð skeið beinst gegn loftvörnum Rússa en þær hafa Úkraínumenn markvisst elt uppi.

Það hefur reynst stór liður í auknu umfangi árása þeirra í Rússlandi.

Ein stærsta dróna-herdeild Úkraínumanna birti á dögunum myndband þar sem búið var að taka margar slíkar árásir saman.

Þessar árásir á loftvarnarkerfi og aðrar meðaldrægar árásir á birgðakeðju Rússa hafa einnig að miklu leyti beinst gegn Rússum í suðurhluta Úkraínu í Saporisjía-héraði, Kherson og á Krímskaga.

Markvissar árásir hafa einnig verið gerðar á vörubíla og flutningabíla á hraðbrautum og lestir sem tengja Sapórisjía og Krímskaga við Rússland og hernumin svæði í austurhluta Úkraínu.

Árásirnar hafa þvingað Rússa til að draga úr eldsneytisneyslu og lengja birgðalínur sínar til að reyna að komast hjá árásum. Stór rússnesk herbloggarasíða sem tengist ráðamönnum í Kreml sagði á dögunum að árásirnar gætu leitt til skorts á ýmsum nauðsynjum á Krímskaga og öðrum hernumdum svæðum í suðri.

Þessar árásir þykja líklegar til að vera til undirbúnings frekari aðgerða eða jafnvel gagnsókna í suðurhluta landsins, þar sem þeim hefur verið ætlað að einangra og veikja stöðu rússneskra hermanna þar.

Markvissar árásir á loftvarnarkerfi gera Rússum svo fyrir vikið erfiðara að sporna gegn frekari drónaárásum.

Hér að neðan má sjá kort sem greinendur ISW hafa búið til og sýna yfirlit yfir þessar árásir Úkraínumanna í suðurhluta Úkraínu og víðar.

Greinendur telja útlit fyrir að með árásum á birgðakeðjur Rússa og stjórnstöðvar virtust Úkraínumenn vera að reyna að breyta gangi stríðsins.

Í raun séu þeir að reyna að koma átökunum upp í skotgröfunum svo hægt væri að hreyfa hersveitir á víglínunni á nýjan leik. Hversu mikið svigrúm Úkraínumenn hafa til þess og hversu lengi það gæti varið, takist þeim það, er óljóst en svörin eru líklega lítið og stutt.

Dregið úr olíuframleiðslu vegna árása

Í nýlegri grein Reuters var haft eftir hernaðarsérfræðingum að Úkraínumenn hefðu myndað stór göt á loftvörnum Rússlands, sem gerði þeim kleift að auka umfang árása sinna í Rússlandi og á hernumdum svæðum.

Úkraínumenn hafa lagt sérstaka áherslu á árásir á olíuinnviði, sem Selenskí hefur kallað skilvirkustu refsiaðgerðirnar gegn Rússlandi. Rússar hafa þurft að draga verulega úr framleiðslu olíuafurða og banna útflutning þeirra vegna þessara árása.

Til að reyna að sporna gegn þessu voru nýverið samþykkt ný lög í Rússlandi sem heimila Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum að skjóta niður úkraínska dróna yfir Rússlandi.

Ráðamenn í Rússlandi hafa samið ný lög sem gera Seðlabanka ríkisins og öðrum fjármálastofnunum löglegt að skjóta niður úkraínska dróna.

Umfangsmiklar árásir á Kænugarð og aðrar byggðir í Úkraínu hafa valdið miklum skemmdum.AP/Evgeniy Maloletka

Sprengjuregn til að fela slæmt gengi

Í nýlegri grein Die Welt er haft eftir sérfræðingum að stríðið í Úkraínu gæti verið að fara inn í nýjan fasa. Þar kemur fram að margir þeirra telji að sprengjuregn Rússa yfir Kænugarð og aðrar borgir Úkraínu eigi þann eina tilgang að sporna gegn því sjónarmiði að gangur stríðsins sé að snúast gegn Rússlandi.

Vísað er til rússneskra herbloggara sem hafa lýst yfir áhyggju af stöðunni í suðurhluta Úkraínu og að árásir Úkraínumanna þar hafi komið niður á getu Rússa.

Slegið var á svipaða strengi í grein í Wall Street Journal fyrr í maí, þar sem því var haldið fram að innrás Rússa gengi illa. Andstaða við hana hefði aukist í Rússlandi, samhliða auknum árásum Úkraínumanna í Rússlandi.

Þá hafi Rússum gengið erfiðar að sækja fram í Úkraínu. Rússar hafa um nokkuð skeið reitt sig á það að senda smáa hópa fótgönguliðs inn fyrir varnarlínur Úkraínumanna, sem hafa ekki verið mjög þéttar. Þar hafa þessir hópar tekið sér upp varnarstöður en Úkraínumenn áttu lengi í basli með að reka þá á brott eða fella.

Það er sagt hafa breyst. Úkraínumenn eru sagðir hafa náð árangri í að bregðast við þessum sóknum Rússa og segja sérfræðingar sem blaðamenn WSJ ræddi við að þær skili mun minni árangri en áður.

Mikil framþróun í drónahernaði

Notkun Úkraínumanna á drónum spilar gífurlega mikilvægt hlutverk hvað varðar bætta stöðu þeirra á vígvellinum. Aragrúi dróna er framleiddur í Úkraínu í hverjum degi og eru þeir notaðir í hin ýmsu verk. Þá hafa Úkraínumenn framleitt fjölmargar mismunandi tegundir dróna til sérhæfðra árása.

Í samtali við Financial Times segir stofnandi nýs úkraínsks drónafyrirtækis frá nýstárlegri aðferð sem Úkraínumenn hafa notað til árása á rússneska hermenn.

Hún felur í sér að fljúga tiltölulega stórum vængjuðum drónum yfir flugvöllum í austurhluta Úkraínu. Þar er beðið eftir því að flugvél sé lent með hergögn eða hermenn og varpar vængjaði þá dróninn tveimur smærri sjálfsprengidrónum sem notaðir eru til að sprengja flugvélina og/eða farm hennar í loft upp.

Miðillinn hefur einnig eftir sendiherra Úkraínu gagnvart Atlantshafsbandalaginu að staða Úkraínu hafi líklega ekki oft verið jafn sterk frá því stríðið hófst. Vísaði hún sérstaklega til þess að Úkraínumenn væru farnir að framleiða mikið af vopnum sínum sjálfir.

Það á sérstaklega við drónaframleiðslu og notkun þeirra en á sviði standa Úkraínumenn og Rússar öllum öðrum framar.

Sjá einnig: Úkraínskir drónaflugmenn „rústuðu“ Svíum

Eins og Oleksiy Gavrysh, sendiherra Úkraínu gagnvart Íslandi og Noregi, sagði á dögunum í samtali við undirritaðan, er þessi mikla reynsla Úkraínumanna dýrkeypt og hún hefði verið keypt með blóði.

Hann sagði Úkraínumenn ekki eingöngu verja sjálfa sig gegn Rússum, heldur væru þeir einnig að verja evrópsk gildi og frelsi Evrópu. Ef Úkraína tapaði stríðinu gegn Rússum myndi það koma verulega niður á öryggi Evrópu til langs tíma og kosta heimsálfuna mjög mikið.

Ekki bara í peningum heldur einnig í mannslífum.

„Þess vegna skiptir styrkur Úkraínumanna og hugrekki úkraínskra hermanna miklu máli, ekki bara fyrir öryggi Úkraínu, heldur öryggi Evrópu.“

Auka framleiðslu til muna

Úkraínumenn eru að nota samninga sem þeir hafa gert við önnur ríki eftir að Íranir byrjuðu að beita sjálfsprengidrónum gegn nágrannaríkjum sínum og lánsfé frá Evrópusambandinu til að auka drónaframleiðslu til muna.

Einnig eru þeir að auka framleiðslu á annarskonar vopnum eins og skot- og stýriflaugum, stórskotaliðsvopnum og öðru.

Á fyrstu fjórum mánuðum þessa árs segja ráðamenn í Úkraínu að framleiðsla á eftirlitsdrónum hafi aukist um 441 prósent, sé hún borin saman við allt síðasta ár.

Úkraínumenn nota hraðskreiða dróna sem þessa til að granda stærri rússneskum sjálfsprengidrónum.AP/Andrii Marienko

Framleiðsla dróna sem notaðir eru til meðaldrægna árása hefur aukist um 312 prósent og framleiðsla á vopnum til langdrægra árása hefur aukist um 53 prósent. Þá segjast Úkraínumenn hafa aukið framleiðslu smærri sjálfsprengidróna sem eru tengdir löngum netsnúrum um 179 prósent á sama tímaramma.

Netsnúrudrónar eru mun betri en fjarðstýrðir sjálfsprengidrónar þar sem stjórnendur þeirra fá myndefni úr þeim í betri gæðum og nánast samstundis. Þá er ekki hægt að trufla þá eða stöðva með rafrænum hætti.

Fá loksins sænskar herþotur

Selenskí fór í vikunni til Svíþjóðar þar sem hann hitti meðal annars Ulf Kristersson, forsætisráðherra. Á sameiginlegum blaðamannafundi þeirra á fimmtudaginn tilkynnti Kristersson að Svíar ætluðu að gefa Úkraínu 16 JAS Gripen C/D herþotur til Úkraínumanna. Þar til viðbótar ætli Úkraínumenn að kaupa tuttugu nýrri herþotur af gerðinni E/F.

Áður hafa Úkraínumenn skrifað undir viljayfirlýsingu um að kaupa í heildina 150 slíkar þotur og ítrekaði Selenskí á fimmtudaginn að það stæði enn til.

„Við þurfum á þeim að halda.“

Úkraínumenn hafa lengi viljað koma höndum yfir Gripen-þotur og hafa ítrekað farið fram á að fá nokkrar frá Svíum. Þær eru hannaðar og framleiddar, að mestu, þar í landi og voru á sínum tíma þróaðar með átök við Rússa í huga.

Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, og Ulf Kristersson, forsætisráðherra Svíþjóðar, í Uppsölum í gær (fimmtudag) þar sem opinberað var að Úkraínumenn ætluðu að kaupa tuttugu Gripen-herþotur af Svíum og að þeir myndu fá sextán til viðbótar gefins, ásamt flugskeytum sem Úkraínumenn hefur lengi langað í.AP/Christine Olsson, TT News

Þær þurfa ekki eins mikið viðhald og F-16 þotur frá Bandaríkjunum og geta tekið á loft frá styttri og grófari flugvöllum. Þá geta Gripen-þoturnar borið sérstök langdræg flugskeyti sem Úkraínumenn segjast þarfnast og Selenskí segir að þeir muni fá með þotunum.

Sjá einnig: Gefa Úkraínumönnum eftirlitsflugvélar

Sænska ríkisútvarpið hefur eftir Selenskí að eitt af stærstu vandamálum Úkraínumanna sé hvernig Rússar skjóta eldflaugum að Úkraínu og varpa svifsprengjum langt innan landamæra Rússlands.

Með því að nota áðurnefnd flugskeyti, sem kallast Meteor og geta drifið rúma tvö hundruð kílómetra, gætu Úkraínumenn gert Rússum erfiðara um vik með að gera árásir á Úkraínu.

Fyrstu Gripen-þoturnar gætu borist til Úkraínu á næsta ári, samkvæmt varnarmálaráðherra Svíþjóðar. Svíar eru þegar byrjaðir að þjálfa Úkraínumenn í notkun og viðhaldi herþotanna.

Herþoturnar verða í dýrasta aðstoðarpakka, ef svo má segja, Svía til Úkraínu hingað til. Samkvæmt upplýsingum á vef ríkisstjórnar Svíþjóðar eru einnig langdræg vopn í pakkanum, skotfæri og ýmsilegt annað.

#nálgast #rýnt #stríðið #stöðuna #úkraínu


Upprunaleg slóð:
https://www.visir.is/g/20262889446d/rynt-i-stoduna-i-ukrainu-nalgast-stridid-vendipunkt-

📰 Aðrar fréttir

Þeim fjölgar sem segja að næsti bíllinn verði rafbíll - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Þeim fjölgar sem segja að næsti bíllinn verði rafbíll - MBL.IS
Meira en helmingur ökumanna í Noregi segir að næsti bíll þeirra verði rafbíll. Frá þessu greindu samtök bifreiðaeigenda þar í landi en tilefnið er hæk...
Verðbólga er ekki náttúruafl - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Verðbólga er ekki náttúruafl - MBL.IS
Aðsend grein úr MorgunblaðinuVerðbólga og hátt vaxtastig hafa haft mikil neikvæð áhrif á íslensk heimili og fyrirtæki. Verðbólgan er veruleiki sem bir...
Ófriður nærri Norðurlöndum - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 2
Ófriður nærri Norðurlöndum - MBL.IS
VettvangurPistill Björns Bjarnasonar úr MorgunblaðinuFyrir tíu dögum stöðvaðist daglegt líf í Vilníus, höfuðborg Litháens. Forsetinn og forsætisráðher...
Póstþjónustan olli Jóni tjóni - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Póstþjónustan olli Jóni tjóni - MBL.IS
Sam­fé­lags­miðlar ís­lensks stjórn­mála­fólks eru alltaf und­ir smá­sjá og því sem þar fer fram gert skil með reglu­bundn­um og skemmti­leg­um hætti ...
Handtekinn eftir árekstur undir áhrifum - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Handtekinn eftir árekstur undir áhrifum - MBL.IS
Enski knattspyrnumaðurinn Raheem Sterling var handtekinn í gær vegna gruns um akstur undir áhrifum fíkniefna þegar hann klessti Lamborghini-bíl sinn.S...
Stuðlar starfa á bráðabirgðaleyfi vegna ófullnægjandi brunavarna
📅 30.05.2026 👁️ 0
Stuðlar starfa á bráðabirgðaleyfi vegna ófullnægjandi brunavarna
Ríkiseignum var tilkynnt um það í byrjun mánaðar að starfsemi í húsnæði Stuðla væri bönnuð - þar sem ekki fékkst útgefið öryggisvottorð frá byggingarf...
Sérskólar megi ekki vera leið til að færa fötluð börn úr almennu skólakerfi
📅 30.05.2026 👁️ 1
Sérskólar megi ekki vera leið til að færa fötluð börn úr almennu skólakerfi
Landssamtökin Þroskahjálp óttast að of mikil áhersla sé lögð á uppbyggingu sérskóla fyrir börn sem þurfa sérþjónustu og ekki næg á að tryggja að sú þj...
Eru slysabætur makans skráðar sem séreign? - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 3
Eru slysabætur makans skráðar sem séreign? - MBL.IS
Berglind Svavarsdóttir lögmaður á Lögfræðistofu Reykjavíkur svarar spurningum lesenda Smartlands. Hér fær hún spurningu frá Hæ Berglind. Þegar maki he...
Hluthafar greiði launin - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Hluthafar greiði launin - MBL.IS
„Ég held að málefni Icelandair séu mikilvægari stjórnvöldum heldur en innganga í Evrópusambandið.“Þetta segir Marinó Örn Tryggvason, fyrrverandi forst...
Stöðvuðu starfsemi vegna gruns um drónaflug - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 0
Stöðvuðu starfsemi vegna gruns um drónaflug - MBL.IS
Starfsemi á flugvellinum í Munchen var tímabundið stöðvuð í morgun eftir að tveir flugmenn tilkynntu um drónaflug í nágrenni við flugvöllinn.AFP-frétt...
„Indland sló mig aðeins út af laginu þegar ég fór þangað í fyrsta skipti“ - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 0
„Indland sló mig aðeins út af laginu þegar ég fór þangað í fyrsta skipti“ - MBL.IS
Una Sighvatsdóttir hefur ferðast um heiminn í leit að nýjum upplifunum – og segir ekkert jafnast á við að kynnast fólki og menningu annarra landa.„Mér...
Tekur undir orð Bjarna - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 0
Tekur undir orð Bjarna - MBL.IS
Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, tekur undir orð sem Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, lét falla í v...
Þrír látnir í umferðarslysi í Noregi - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 1
Þrír látnir í umferðarslysi í Noregi - MBL.IS
Ökumaður og tveir farþegar hans í bifreið, sem ekið var framan á vörubifreið á ríkisvegi 3 við Kvikne í Innlandet-fylki klukkan tæplega sex að norskum...
Kærastan sónaði út úr leiðindum í Svíþjóð - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 0
Kærastan sónaði út úr leiðindum í Svíþjóð - MBL.IS
„Þessir fyrstu mánuðir hérna úti hafa verið áskorun,“ sagði Nik Chamberlain, þjálfari kvennaliðs Kristianstad í fótbolta, í samtali við Morgunblaðið.N...
Líkur á að kjarasamningar bresti - MBL.IS
📅 30.05.2026 👁️ 2
Líkur á að kjarasamningar bresti - MBL.IS
„Það er mjög mikilvægt að menn átti sig á því hvað var gert í mars árið 2024. Þá stigu hér fram aðilar sem eru í forsvari fyrir verka- og lágtekjufólk...
Mexíkóskur næturklúbbur krefur Bandaríkjamenn um margfaldan aðgangseyri - DV
📅 30.05.2026 👁️ 0
Mexíkóskur næturklúbbur krefur Bandaríkjamenn um margfaldan aðgangseyri - DV
Næturklúbbur í hinu fína Roma Norte hverfi í Mexíkóborg hefur tekið upp á því að rukka bandaríska gesti um margfaldan aðgangseyri miðað við það sem að...
Marcia Lucas: Oscar-winning Star Wars editor dies aged 80
📅 30.05.2026 👁️ 1
Marcia Lucas: Oscar-winning Star Wars editor dies aged 80
Marcia Lucas, the Oscar-winning editor of the original Star Wars film, has died aged 80.Lucas, who was married to Star Wars creator George Lucas durin...
Norskur maður grunaður í máli Anne Elisabeth Hagen - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Norskur maður grunaður í máli Anne Elisabeth Hagen - Vísir
Maðurinn, sem er norskur ríkisborgari, neitar allri aðild að málinu samkvæmt umfjöllun norska ríkissjónvarpins (NRK) en hann er í haldi lögreglu og fæ...
'No-one feels safe now': Residents of Romanian city hit by drone share fears
📅 30.05.2026 👁️ 0
'No-one feels safe now': Residents of Romanian city hit by drone share fears
In some parts of Europe, Russia's full-scale invasion of Ukraine can feel like a distant threat. But in Romania, that war is right next door and incre...
Dæmi um þykjustusálfræðinga og að sálfræðingar gefi ávana- og fíknilyf
📅 30.05.2026 👁️ 1
Dæmi um þykjustusálfræðinga og að sálfræðingar gefi ávana- og fíknilyf
Samkvæmt málaskrá embættis landlæknis bárust embættinu þrjár ábendingar sem beindust að tveimur einstaklingum sem notuðu starfsheiti sálfræðings án þe...
Dæmi um þykjustusálfræðinga og að sálfræðingar afhendi ávana- og fíknilyf
📅 30.05.2026 👁️ 0
Dæmi um þykjustusálfræðinga og að sálfræðingar afhendi ávana- og fíknilyf
Samkvæmt málaskrá embættis landlæknis bárust embættinu þrjár ábendingar sem beindust að tveimur einstaklingum sem notuðu starfsheiti sálfræðings án þe...
Troðfullur komusalur vegna tafa hjá landamæraeftirliti
📅 30.05.2026 👁️ 1
Troðfullur komusalur vegna tafa hjá landamæraeftirliti
Nokkur töf varð við landamæraeftirlit á Keflavíkurflugvelli á áttunda tímanum í morgun og hafði það áhrif á fjölda fólks sem kom til landsins með morg...
Engir Framsóknarfingur í köku­krúsinni í Kópa­vogi - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 0
Engir Framsóknarfingur í köku­krúsinni í Kópa­vogi - Vísir
Þótt veisluþjónustan Girnó cookies í Kópa­vogi hefji ekki sölu á bakk­elsi sínu fyrr en á mánu­daginn hefur hún þegar vakið tals­verða at­hygli í kraf...
Margrét Þór­hildur út­skrifuð af sjúkra­húsi - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 0
Margrét Þór­hildur út­skrifuð af sjúkra­húsi - Vísir
Þann fjórtánda maí síðastliðinn lagðist drottningin inn á sjúkrahús eftir að hafa fengið fyrir hjartað. Hún gekkst undir hjartaþræðingu og var útskrif...
Frjálslyndir fögnuðu útilokun Miðflokksins – nú breytir meirihlutinn fánareglunum
📅 30.05.2026 👁️ 0
Frjálslyndir fögnuðu útilokun Miðflokksins – nú breytir meirihlutinn fánareglunum
Þeir sem fögnuðu því að Miðflokkurinn yrði ekki hluti af nýjum meirihluta í Reykjavík gætu þurft að endurskoða sigurtilfinninguna. Samkvæmt frétt Morg...
Krabba­meins­sjúkir gætu sloppið við lyfjameð­ferð - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Krabba­meins­sjúkir gætu sloppið við lyfjameð­ferð - Vísir
Breska ríkisútvarpið greinir frá því að vísindamenn við háskólann hafi þróað DNA-próf sem getur kannað hvort lyfjameðferð sé nauðsynleg hjá þeim sem b...
Óeðlilegt að sveitarfélög velji „sinn mann“ í rannsóknir á fósturheimilum
📅 30.05.2026 👁️ 0
Óeðlilegt að sveitarfélög velji „sinn mann“ í rannsóknir á fósturheimilum
Lögmaður manna sem segjast hafa verið beittir ofbeldi á vistheimilinu Bakkakoti í æsku gagnrýnir að Samband íslenskra sveitarfélaga vilji fá aðkomu að...
„Eins og að horfa á eftir börnunum sínum fara út í lífið“ - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 0
„Eins og að horfa á eftir börnunum sínum fara út í lífið“ - Vísir
Gísli Örn Garðarsson, meðlimur hópsins, segir fólk hafa streymt á svæðið í dag en hægt er að næla sér í muni til klukkan fjögur. „Hérna er 23 ára leik...
Medical or a PR exercise? Why presidents get annual check-ups
📅 30.05.2026 👁️ 1
Medical or a PR exercise? Why presidents get annual check-ups
Any concerning health issues the American public should know about, Mr President?"Well, they think I look too young," Joe Biden, then aged 81, joked a...
Hannes Örn Blandon skrifar: Greinin sem fékkst ekki birt á Vísi - DV
📅 30.05.2026 👁️ 0
Hannes Örn Blandon skrifar: Greinin sem fékkst ekki birt á Vísi - DV
Aðstandendum Vísis stendur greinilega ekki á sama hvaða skoðanir eigi heima í þeirra ágæta miðli og ákváðu að birta ekki þennan pistil af einhverjum á...
Færeyingar eignast fleiri börn – fæðingartíðni á Íslandi í sögulegu lágmarki
📅 30.05.2026 👁️ 1
Færeyingar eignast fleiri börn – fæðingartíðni á Íslandi í sögulegu lágmarki
Á síðasta ári fæddust að meðaltali 1,56 börn á hverja konu hér á landi. Aldrei hefur fæðingartíðni á Íslandi mælst lægri frá því samræmd skráning á fæ...
Ná­granni fluttur á HSS eftir bruna í Vogum - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Ná­granni fluttur á HSS eftir bruna í Vogum - Vísir
Samkvæmt Guðmundi Jónssyni, varðstjóra Brunavarna Suðurnesja, tók mikill hiti og eldur á móti slökkviliðsmönnum þegar þeir komu á staðinn. Skjótt gekk...
Skoða veitingu ís­lensks ríkis­borgararéttar - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 0
Skoða veitingu ís­lensks ríkis­borgararéttar - Vísir
Dóms­málaráðherra hefur skipað þriggja manna starfs­hóp til að greina gildandi lög og skil­yrði fyrir veitingu ís­lensks ríkis­borgararéttar. Í tilkyn...
Sigurjón Andrésson ráðinn sveitarstjóri Skaftárshrepps
📅 30.05.2026 👁️ 1
Sigurjón Andrésson ráðinn sveitarstjóri Skaftárshrepps
Sigurjón Andrésson hefur verið ráðinn sveitarstjóri Skaftárhrepps. D-listinn og óháðir hlutu meirihluta í sveitarstjórn Skaftárhrepps eða þrjá menn af...
Tveir milljarðar í sorpmál á Suðurlandi
📅 30.05.2026 👁️ 0
Tveir milljarðar í sorpmál á Suðurlandi
Sorpmál á Suðurlandi kosta sveitarfélögin á svæðinu um tvo milljarða króna á ári á sama tíma og flokkun er alltaf að verða betri og betri.Sorp og allt...
Fengu óvæntan sjúkdóm með líffæragjöfinni – „Ég get ímyndað mér samtalið sem hann þurfti að eiga“ - DV
📅 30.05.2026 👁️ 1
Fengu óvæntan sjúkdóm með líffæragjöfinni – „Ég get ímyndað mér samtalið sem hann þurfti að eiga“ - DV
Þrjár manneskjur sem fengu hornhimnu gjöf úr látnum manni smituðust af hundaæði. Einnig nýrnaþegi sem lést. Tímaritið People greinir frá þessu. Eftir ...
Arndís segir gervigreindina auka atvinnuleysi og fátækt – „Við getum ekki treyst textum, ekki fréttum, ekki kommentum frá fólki á netinu“ - DV
📅 30.05.2026 👁️ 2
Arndís segir gervigreindina auka atvinnuleysi og fátækt – „Við getum ekki treyst textum, ekki fréttum, ekki kommentum frá fólki á netinu“ - DV
Arndís Þórarinsdóttir, rithöfundur, segir gervigreindina stela bæði störfum og höfundarvörðu efni. Hún auki fátækt og misskiptingu og geri það að verk...
Tókst að koma öllu fé í skjól undan vorhreti á Austurlandi
📅 30.05.2026 👁️ 0
Tókst að koma öllu fé í skjól undan vorhreti á Austurlandi
Betur fór en á horfðist þegar vorhret skall á Austurlandi í gær, segir bóndi á Borgarfirði eystra. Gul viðvörun var í gildi fram á kvöld og vetrarfærð...
Einn fluttur á heilbrigðisstofnun vegna eldsvoða í Vogum
📅 30.05.2026 👁️ 1
Einn fluttur á heilbrigðisstofnun vegna eldsvoða í Vogum
Eldur kviknaði í bílskúr einbýlishúss í Vogum í dag. Einn var fluttur til athugunar með sjúkrabíl á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja með væg einkenni rey...
Segir magnað að fá að sjá verk Bjarkar á Lista­hátíð - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Segir magnað að fá að sjá verk Bjarkar á Lista­hátíð - Vísir
Listahátíð Reykjavíkur er haldin í þrítugasta og fimmta sinn en hún var fyrst haldin árið 1970. Hátt í sextíu viðburðir verða haldnir á sextán dögum þ...
„Trúi varla að Við­reisn sé á móti því að flagga hin­segin fánanum“ - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
„Trúi varla að Við­reisn sé á móti því að flagga hin­segin fánanum“ - Vísir
Fundargerð fyrsta fundar nýrrar borgarstjórnar Reykjavíkur birtist í gær. Fundurinn er á þriðjudag og þar verður staðfest að Hildur Björnsdóttir taki ...
Moulin Rouge felld niður tvo daga í röð - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Moulin Rouge felld niður tvo daga í röð - Vísir
„Að reka leikhús er stundum eins og að reka barnaheimili,“ segir Egill, sem er öllu vanur. „Þetta er mikil söngsýning. Það er ekki forsvaranlegt að se...
Tak­markað að­gengi að P2-bílastæðum vegna mal­bikunar - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 0
Tak­markað að­gengi að P2-bílastæðum vegna mal­bikunar - Vísir
Í tilkynningu kemur fram að verkefninu eigi að skipta í tvo fasa og að bílastæði fyrir komufarþega verði minnkuð meðan á framkvæmdum stendur. Fyrir há...
Tjá sig ekki um málið - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Tjá sig ekki um málið - Vísir
Í gær greindi fréttastofa frá aðgerðum sérsveitarinnar við bílaplan í Hveragerði. Myndband barst af aðgerðunum þar sem sjá má fjóra sérsveitarmenn kom...
Skuggalegt atvik við Barnafossa – „Hann leit út fyrir að vera miklu eldri en hún“ - DV
📅 30.05.2026 👁️ 0
Skuggalegt atvik við Barnafossa – „Hann leit út fyrir að vera miklu eldri en hún“ - DV
Kanadískir ferðamenn hringdu á lögreglu eftir að hafa orðið vitni að skuggalegu atviki við Barnafossa. Ung bandarísk kona hafði verið skilin eftir, há...
Sigmundur Ernir skrifar: Miðflokkurinn er ekki stjórntækur - DV
📅 30.05.2026 👁️ 1
Sigmundur Ernir skrifar: Miðflokkurinn er ekki stjórntækur - DV
Ein athyglisverðasta niðurstaða nýafstaðinna sveitarstjórnarkosninga er er sú að Miðflokknum er ekki treyst til að taka þátt í meirihlutasamstarfi í b...
Fjórir menn komnir út úr hellinum í Laos - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Fjórir menn komnir út úr hellinum í Laos - Vísir
Þorpsbúarnir fóru inn í hellinn í leit að gulli. Fimm fundust á lífi en tveggja er enn saknað. Víðtæk björgunaraðgerð hefur farið fram síðustu daga. F...
Að­eins tíma­spursmál hve­nær kenni­tölur verði notaðar í stóra á­rás - Vísir
📅 30.05.2026 👁️ 1
Að­eins tíma­spursmál hve­nær kenni­tölur verði notaðar í stóra á­rás - Vísir
Netárásum fer sífellt fjölgandi hér á landi og í upphafi mánaðarins var ein slík gerð á námsumsjónarkerfið Canvas þar sem netþrjótar komust meðal anna...
San Andrés sea pollution set to end as new drainage and sanitation works completed
📅 30.05.2026 👁️ 1
San Andrés sea pollution set to end as new drainage and sanitation works completed
The Santa Cruz Council says there will finally be an end to sewage discharges into the sea in San Andrés, the coastal town by Las Teresitas beach, fro...
A Holidaymaker's Guide to Casinos in the Canary Islands
📅 30.05.2026 👁️ 0
A Holidaymaker's Guide to Casinos in the Canary Islands
The Canary Islands have built their reputation on year-round sun and dramatic volcanic landscapes, drawing visitors from across Europe season after se...