Íslenskur sjávarútvegur, yfirráð Íslendinga yfir auðlindum hafsins í kringum Ísland og nýtingu þeirra – þetta er jafnan eitt mesta hitamálið þegar tekist er á um kosti og galla hugsanlegrar Evrópusambandsaðildar og jafnvel aðildarviðræðna. Áhrif inngöngu í ESB á þessu sviði eru sögð frá því að vera óveruleg allt upp í algjört afsal á stjórn og nýtingarrétti íslenskra fiskistofna til framkvæmdastjórnar ESB í Brussel, og allt þar á milli.
Einarðir andstæðingar aðildar, og aðildarviðræðna, segja stefnuna fela í sér að Ísland verði að fylgja henni í einu og öllu. Það felist einfaldlega í heiti hennar – sameiginleg sjávarútvegsstefna – að hún gildi jafnt um öll ríki Evrópusambandsins og þar af leiðandi sé ekkert um að semja. Í það minnsta ekkert sem haggi þessu grundvallaratriði, nefnilega framsali á yfirráðum Íslendinga yfir eigin auðlindum.
Eindregnir fylgjendur inngöngu og/eða viðræðna andmæla þessu og telja sannarlega mögulegt að semja um sérlausn eða undanþágur fyrir Ísland á grundvelli sérstöðu þess og að jafnvel þótt það takist ekki muni hlutdeild íslenskra útgerða í veiðiheimildum í íslenskri lögsögu haldast að mestu óbreytt. Þar að auki fáist enginn botn í það hvort hægt sé að semja nema með því að reyna það í viðræðum.
En hver er sameiginleg stefna Evrópusambandsins í sjávarútvegsmálum og hvað segja sagan, reynslan og regluverkið sjálft um þetta?
Spegillinn ræddi það við Gunnar Þór Pétursson, lagaprófessor og sérfræðing í Evrópurétti og EES-samningnum við Háskólann í Reykjavík. Hann segir það hreinlega ósatt að ekki sé um neitt að semja, enda mörg dæmi um að ríki, fyrr og síðar, hafi fengið varanlegar undanþágur.
Hlusta má á þáttinn í spilaranum á rúv.is eða á lengri útgáfu af viðtalinu við Gunnar Þór hér að neðan.
