Meirihluti íbúa Evrópusambandsins telur að þróun mála innan sambandsins sé á rangri leið samkvæmt nýjustu Standard Eurobarometer-könnun framkvæmdastjórnar ESB.
Alls sögðu 55% aðspurðra að hlutirnir væru almennt að þróast í ranga átt innan Evrópusambandsins, en aðeins 32% töldu þróunina vera í rétta átt. Átta prósent sögðu hvorki né og fimm prósent sögðust ekki vita.
Niðurstaðan hefur jafnframt færst í neikvæðari átt frá síðustu mælingu. Hlutfall þeirra sem segja ESB stefna í ranga átt hefur hækkað um þrjú prósentustig frá haustinu 2025, á sama tíma og þeim sem telja sambandið vera á réttri leið hefur fækkað um tvö prósentustig.
Meirihluti neikvæður í 20 af 27 ríkjum
Þegar niðurstöðurnar eru skoðaðar eftir aðildarríkjum sést að neikvæða matið er útbreitt um stóran hluta sambandsins.
Í 20 af 27 aðildarríkjum ESB eru fleiri þeirrar skoðunar að sambandið stefni í ranga átt en rétta.
Mest er óánægjan í Grikklandi, þar sem 68% segja þróunina vera í ranga átt og aðeins 20% í rétta átt. Í Belgíu segja 67% ranga átt, í Frakklandi og á Spáni 62% og í Þýskalandi og Hollandi 60%.
Í Finnlandi segja 57% þróunina innan ESB vera á rangri leið gegn 25% sem telja hana í rétta átt.
Aðeins sjö aðildarríki eru með fleiri svarendur sem segja þróunina vera í rétta átt en ranga: Búlgaría, Danmörk, Írland, Litháen, Malta, Pólland og Portúgal.
Mikil breyting á Spáni og í Rúmeníu
Sums staðar hefur afstaðan breyst hratt frá síðustu Eurobarometer-könnun.
Á Spáni jókst hlutfall þeirra sem telja ESB stefna í ranga átt um 13 prósentustig, upp í 62%. Í Rúmeníu varð breytingin enn meiri; þar jókst hlutfallið um 15 prósentustig og stendur nú í 50%.
Á sama tíma fækkaði þeim sem telja sambandið stefna í rétta átt um 15 prósentustig í Rúmeníu og 12 prósentustig í Slóvakíu.
Önnur mynd en 72% talan gefur
Niðurstaðan er athyglisverð í ljósi annarrar tölu úr sömu Eurobarometer-könnun sem hefur farið nokkuð hátt í umræðunni um Evrópusambandið.
Þar sögðu 72% svarenda að land þeirra hefði, þegar á heildina væri litið, notið góðs af aðild að ESB. Sú tala hefur meðal annars verið notuð sem vísbending um mikla ánægju með aðild að sambandinu.
Önnur spurning í sömu könnun gefur þó blandaðri mynd. Þegar spurt var hvort aðild landsins að ESB væri almennt góð eða slæm sögðu 58% hana góða, 12% slæma og 29% hvorki góða né slæma. Hlutfall þeirra sem sögðu aðild vera góða hafði lækkað um fjögur prósentustig frá fyrri mælingu.
Það er ekki mótsögn að telja land sitt hafa notið góðs af aðild en telja samt að sambandið stefni nú í ranga átt. Tölurnar sýna hins vegar að 72% talan ein og sér gefur ekki heildarmynd af afstöðu íbúa aðildarríkjanna til stöðu og stefnu Evrópusambandsins.
51% treysta ESB
Í könnuninni kemur einnig fram að 51% aðspurðra segjast treysta Evrópusambandinu, samanborið við 43% sem segjast ekki treysta því. Traustið jókst um þrjú prósentustig frá haustinu 2025.
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins lagði í kynningu niðurstaðnanna meðal annars áherslu á að 72% teldu land sitt hafa notið góðs af aðild, að 73% litu á ESB sem uppsprettu stöðugleika í órólegum heimi og að 51% bæru traust til sambandsins.
Niðurstaðan um stefnu sambandsins er engu að síður afgerandi: 55% segja ESB stefna í ranga átt en 32% í rétta átt.
Standard Eurobarometer 105 var framkvæmd frá 12. mars til 5. apríl 2026 í öllum 27 aðildarríkjum ESB. Alls voru 26.415 íbúar Evrópusambandsins teknir í viðtal augliti til auglitis.
