Myrkur í ágúst 2 — Jörðin verður til
Sólmyrkvinn er yfirvofandi, skuggi Tunglsins mun gleypa Jörðina og í þessari grein segir frá því hvernig Jörðin varð til
Í gær varð sólin til.
Hið heljarstóra rykský sem hafði sveimað um óravíddir geimsins í milljarða ára var allt í einu orðið að sól.
„Allt í einu“ er ekki orðalag út í bláinn.
Því það gerðist á leifturhraða á mælikvarða alheimsins.
Gleymdi ég að nefna það í gær?
Frá því skýið byrjaði að snúast og síðan falla saman og þangað til sólin „kviknaði“ liðu líklega ekki nema um það bil 50 milljónir ára.
Andartak í sögu alheimsins, nei, bara vottur af andartaki.
Sólin er allsráðandi
En þarna var hún komin og hún skein svo skært þar sem miðja skýsins hafði áður verið, búin að soga það allt inn í sig.
Allt eða næstum allt.
99,8 prósent af skýinu stóra var nú fólgið í sólinni.
Eftir voru 0,2 prósent.
Og hvar var sú agnarögn?
Jú, það lítilræði af efni var farið að sveima hring eftir hring um sólina, mislangt frá henni.
Nógu nærri til að haldast áfram í nágrenni hennar, nógu hraðskreitt til að falla ekki í loga hennar.
Og þetta örlitla efni, þessi 0,2 prósent, fór að dragast saman.
Aðeins einni til tíu milljón árum eftir að sólin varð til hafði gasið í ytri sveitum hins nýja sólkerfis dregist saman í nokkrar ansi voldugar gaskúlur.
Við köllum þær Júpíter, Satúrnus, Úranus og Neptúnus.
Í nærsveitum sólarinnar var hins vegar harðara efni á sveimi og það var lengur að hnoðast saman í hnetti.
Aðeins lengur.
Það tók svona 10 til 30 milljónir ára en þá voru 20–30 misstórar frumplánetur úr grjóti farnar að sveima kringum sólina og svo heilmargt af loftsteinum, smástirnum og þvíumlíku dóti.
Of margar plánetur
Okkar Jörð var meðal stærstu frumplánetanna, samt ívið minni en núna, en margar hinna bara á stærð við tunglið okkar.
Nema hvað þær voru of margar.
Jafnvel í geimnum er plássið ekki endalaust.
Jörðin var orðin til og sveimaði ein um hið nýja sólkerfi kringum hina nýju sól.
Engir sólmyrkvar vörpuðu skugga á hið nýja hitaglóandi yfirborð því það var ekkert tungl.
Hún var alveg ein.
En bíðum samt við, þarna nálgast önnur pláneta.
Og nálgast æ meir og meir.
Hvernig endar þetta?
Það fáiði að lesa á morgun þegar tunglið verður til.
Jafnvel í geimnum er plássið ekki endalaust
