Alma Möller heilbrigðisráðherra telur mikilvægt að peningar frá ríkinu sem renna til einkarekinna hjúkrunarheimila eins og Sóltúns fari í reksturinn en ekki í vasa eigenda. Alma var spurð að því hvað henni fyndist um það sem heilbrigðisráðherra að eigendur Sóltúns hefðu á síðustu árum greitt út 3,2 milljarða króna til hluthafa fyrirtækisins með lækkun á hlutafé þess. Síðasta útgreiðslan upp á 1,2 milljarða króna var síðla árs í fyrra.
Alma segir að slíkar útgreiðslur séu að hennar mati ekki heppilegar. „Ég tel ekki óheppilegt að hjúkrunarheimili séu rekin af einkaaðilum að því gefnu að samningar um greiðslur ríkisins séu þannig úr garði gerðir að settar eru skorður á viðkomandi aðila að greiða sér út arð og tryggt verði að fjármunirnir fari eingöngu í rekstur og þjónustu við íbúa.“
Fréttastofa hefur fjallað um þessar útgreiðslur út úr móðurfélagi hjúkrunarheimilisins Sóltúns í kjölfar þess að sagt var frá því að lögreglurannsókn stendur nú yfir á sölu Sóltúns árið 2009.
Stofnandi og fyrrverandi eigandi Sóltúns kærði tvo af núverandi eigendum Sóltúns fyrir meint lögbrot í viðskiptunum með fyrirtækið. Fyrri eigandi vill meina að hann hafi verið svikinn um tveggja milljarða króna kaupverðið sem kaupsamningurinn um Sóltún byggði á að hans sögn og vill hann meina að um meint fjársvik hafi verið að ræða.
Í kjölfarið á þeirri umfjöllun spurði fréttastofa Ölmu Möller heilbrigðisráðherra út í skoðanir hennar á þessum útgreiðslum út úr hjúkrunarheimilinu. Fjallað er um svör Ölmu og rætt við heilsuhagfræðinginn Gunnar Alexander Ólafsson í fréttaskýringaþættinum Þetta helst í dag. Þáttinn má hlusta á hér:
Einstakur samningur sem ekki er lengur í gildi
Í svari Ölmu Möller kemur fram að samningurinn sem gerður var um hjúkrunarheimilið Sóltún hafi verið ólíkur öðrum samningum sem gerðir hafa verið við einkaaðila um hjúkrunarheimili. Samningurinn var gerður árið 2000 og var til 27 ára.
Alma segir að þrennt hafi aðgreint þennan samning frá öðrum sambærilegum. Þessi samningur var einstakur af því hann snerist bæði um rekstur á hjúkrunarheimilinu sem og byggingaframkvæmdir. Þá voru gjöldin sem ríkið greiddi til eigenda Sóltúns hærri en gjöld sem voru greidd til annarra hjúkrunarheimila, segir Alma. Ástæðan fyrir þessu var sú að gjöldin áttu líka að standa undir framkvæmdunum við byggingu heimilisins. Loks var samningurinn um Sóltún miklu lengri en aðrir sambærilegir samningar um hjúkrunarheimili.
Stærsti hlutinn af útgreiðslum Sóltúns byggir á því að eigendur hjúkrunarheimilisins seldu fasteignina sem hýsir reksturinn til fasteignafélagsins Regins - nú Heima - fyrir nokkrum árum fyrir 3,8 milljarða króna. Skömmu eftir þetta greiddu eigendur Sóltún út 2 milljarða króna til hluthafa. 1,2 milljarðar bættust svo við síðla árs í fyrra.
Heilbrigðisráðherra segir að vegna þess hversu ólíkur öðrum samningum um hjúkrunarheimili samningurinn við Sóltún var þá hafi verið mikilvægt að gera nýjan samning um reksturinn.
Alma segir að þetta hafi verið gert í fyrra. „Í mínum huga var það mjög mikilvægt að gera nýjan samning um rekstur hjúkrunarrýmanna í Sóltúni, á sömu forsendum og við önnur hjúkrunarheimili í landinu. Og það var sérstaklega ánægjulegt að slíkur samningur tókst milli aðila árið 2025 eða tveimur árum fyrr en gamli samningurinn átti að renna út.“
Í svari Ölmu kemur fram að eftir að nýr samningur var gerður um rekstur Sóltúns þá sé ekkert hjúkrunarheimili rekið á grundvelli sams konar samnings og Sóltún var með við íslenska ríkið.
Spurningar fréttastofu til heilbrigðisráðherra
- Hvaða skoðun hefur heilbrigðisráðherra á því að fjármunir séu með þessum hætti greiddir út úr móðurfélagi hjúkrunarheimilis sem byggir tekjur sínar nær alfarið á þjónustusamningi við íslenska ríkið? Tekið skal fram að ekki er um að ræða arðgreiðslur heldur útgreiðslu með lækkun á hlutafé. Undirstrikað skal að þessi viðskipti eru fullkomlega lögleg.
- Þegar heilbrigðisráðherra horfir á þetta tiltekna hjúkrunarheimili, Sóltún, hvaða skoðun hefur ráðherrann á því hvort það sé heppilegt eða óheppilegt að einkafyrirtæki eigi slík hjúkrunarheimili sem byggja nær alfarið á greiðslum frá íslenska ríkinu? Þegar horft er til þess hversu mikið af fé hefur verið tekið út úr móðurfélagi Sóltúns með beinum sannanlegum hætti þá nemur sú upphæð um 15 prósentum af því sem ríkið hefur greitt til félagsins síðustu 25 ár.
- Í ljósi þessa máls, telur heilbrigðisráðherra að endurskoða þurfi fyrirkomulag þjónustusamninga Sjúkratrygginga Íslands við hjúkrunarheimili eins og Sóltún eða er ráðherrann sáttur við fyrirkomulagið eins og það er? Hér er undirliggjandi hvort mögulega þurfi að lækka greiðslur frá SÍ eða kannski eftir atvikum girða fyrir möguleika á því að greiða fé út úr hjúkrunarheimilum með einhverjum hætti.
