Niðurstaða atkvæðagreiðslu í þinginu um þingsályktunartillögu vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður að Evrópusambandinu, sem fram fór í gær, var fyrirsjáanleg en tillagan var samþykkt með 34 atkvæðum gegn átta, þar sem 14 þingmenn sátu hjá og sjö voru fjarstaddir.
Umræðan í þinginu í gær var öllu áhugaverðari en hin eiginlega atkvæðagreiðsla.
Dagurinn hófst á óundirbúnum fyrirspurnartíma þar sem spjót stjórnarandstöðu beindust fyrst og fremst að Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra. Af fyrirspurnum stjórnarandstöðuliða, þvert á þá flokka, mátti greina að enn væru ýmis vafaatriði á lofti sem ekki hefðu fengist skýr svör við.
Á meðal þess sem kom fram var að þrenn ólík skilaboð hefðu komið fram frá stjórnarliðum að undanförnu um hvað umboðið, sem ríkisstjórnin vill sækja til þjóðarinnar, felur í sér.
Guðrún Hafsteinsdóttir formaður Sjálfstæðisflokksins benti á að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hefði sagt að þjóðin væri að kjósa um að klára samning, meirihluti utanríkismálanefndar að stjórnin væri ekki skuldbundin til að ljúka samningi og forsætisráðherra að hún ætlaði ekki að leggja samning fyrir þjóðina nema hún hefði sjálf trú á honum.
Kristrún ítrekaði sín sjónarmið, þ.e. að ef samningar næðust myndi þjóðin hafa lokaorðið. Útgangspunktur þessarar ríkisstjórnar væri að klára þessa samninga og að fyrsta skrefið væri að hefja viðræður.
Forsætisráðherra varð tíðrætt um að í þeim efnum hvort samningar næðust yrði litið til samningsmarkmiða, en Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins gaf lítið fyrir það. Hann sagði utanríkisráðherra í reynd fá óútfylltan tékka að óbreyttu. Hún yrði ekki bundin af neinu í hugsanlegum viðræðum við ESB, þar sem engin skilyrði, sem hann kallar rauð strik, væri að finna í ályktuninni og fylgiskjölum hennar.
Stjórnarandstæðingar töldu að fyrrnefnd álitamál leiddu til þess að þjóðin gæti illa áttað sig á því hvað jákvætt svar í þjóðaratkvæðagreiðslu fæli í sér. Bryndís Haraldsdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokks benti á í sinni fyrirspurn að það væri ekki aðeins óljóst hvað jákvætt svar fæli í sér, heldur einnig neikvætt svar.
Kristrún og Þorgerður Katrín hafa báðar sagt að hvort sem þjóðin segir „já“ eða „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslu, þá verði vilji þjóðarinnar virtur – þótt þær greini á um hversu hátt hlutfall þjóðarinnar þurfi að vera á bak við þávegferð sem aðildarviðræður fela í sér. Þorgerði Katrínu dugar minnsti mögulegi meirihluti en Kristrún hefur ítrekað látið í það skína að hún vilji skýrara umboð en naumasta meirihluta.
Hvað neikvætt svar varðar, hefur ekki fengist afgerandi svar. Í viðtali við Morgunblaðið fyrr á árinu sagðist Kristrún ekki hafa leitt hugann að því hvort neikvætt svar þjóðarinnar leiddi til þess að ríkisstjórninn drægi umsókn ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur um aðild að ESB til baka – sem núverandi ríkisstjórn hefur sagt virka og hyggst byggja aðildarviðræður sínar á.
Í svari við fyrirspurn Bryndísar sagði Kristrún um afleiðingar neikvæðs svars:
„Ég verð að segja það hér að það hefur ekki, og það er bara hreinskilið svar, enda hef ég enga ástæðu til að segja annað, farið fram nein sérstök umræða um það í ríkisstjórn hvað verði gert með þessa virku umsókn.“
Eins og Bryndís rakti nánar í máli sínu segir eftirfarandi í áliti Feneyjanefndarinnar vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar:
„Í þessu sambandi vill nefndin leggja áherslu á að ekki er hægt að fjalla um skýrleika spurningarinnar í þjóðaratkvæðagreiðslu aðskilið frá skyldunni til að upplýsa kjósendur ítarlega um þær aðgerðir sem ríkisstjórnin grípur til eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna á grundvelli niðurstöðu hennar.“
Fáðu þér áskrift til að lesa áfram
Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift.
Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu,
rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki
á mbl.is.
