Fjölmennt lið lögreglumanna, sérsveitarmanna og leyniþjónustumanna - innlendra og erlendra og margir gráir fyrir járnum gættu öryggis Marco Rubios utanríkisráðherra Bandaríkjanna í heimsókn hans hingað til lands í gær og í dag.
„Að aðgerðunum sjálfum voru í kringum 100 starfsmenn, hvorn dag. Kannski aðeins meira í dag en í gær,“ segir Karl Steinar Valsson, yfirlögregluþjónn og sviðsstjóri öryggis- og greiningarsviðs ríkislögreglustjóra sem stjórnaði aðgerðunum.
Flestir þeirra voru frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Embætti ríkislögreglustjóra lagði til sérsveitina og greiningardeildina og fleiri starfsmenn og þá var liðsafli frá lögreglunni á Suðurnesjum.
Erlendir verðir með vopn
Og svo kom bandaríski utanríkisráðherrann með eigin öryggisgæslu sem Karl Steinar segir að hafi talið á um þriðja tug manna, bæði lífverði og öryggisverði.
Hann segir að þeir hafi borið hér vopn. „Það er gert samkvæmt ákvörðun ríkislögreglustjóra.“
Hvernig vopn báru þeir? „Fyrst og fremst skammbyssur.“
Viðbúnaðarstig var hækkað
Götulokanir voru víða vegna heimsóknarinnar, meðan á fundi ráðherrans stóð með Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra í Safnahúsinu við Hverfisgötu var götunni lokað frá Klapparstíg og niður að Lækjargötu.
Þá var viðbúnaðarstig lögreglu hækkað tímabundið í miðbænum af lægsta stigi á það þriðja af fimm.
„Sem skýrir sýnilegan vopnaburð lögreglumanna,“ segir Karl Steinar.
Erlendur vopnaleitarhundur fenginn til liðsinnis
En fleiri gættu öryggis ráðherrans - ferfættur liðsauki barst erlendis frá. „Í þessu tilviki var ákveðið að láta reyna á breytingar á reglum sem við höfum verið að vinna að með MAST. Það var einn hundur sem kom og hjálpaði okkur við þær sprengjuleitaraðgerðir sem þurfti að gera,“ segir Karl Steinar.
Þurfti hann að fara í einangrun við komuna til landsins? „Já, í rauninni var hann í einangrun allan tímann. Sinnir síðan sínum verkefnum og er svo á leiðinni af landi brott.“
Karl Steinar segir að miðað við fyrri heimsóknir erlendra ráðamanna hafi þessi verið tiltölulega einfalt verkefni.
„Það voru ekki margir staðir sem þurfti að fara á. Fylgdin er auðvitað mikið mál og það leysir lögreglan á höfuðborgarsvæðinu.“
Stjórnvöld bera kostnaðinn
Voru leyniskyttur á þökum? „Nei. Ekkert slíkt. Þetta kallaði ekki á það.“
Hver greiðir fyrir öryggisgæslu þegar svona heimsókn ber að garði? „Það eru íslensk stjórnvöld sem bera kostnaðinn af svona heimsókn.“
Og hvað kostar svona heimsókn? „Það mun skýrast á allra næstu dögum, þessi þáttur sem við erum með. Sem er þá öryggisþátturinn.“
Var í öryggisgæslu á Höfðafundinum '86
Karl Steinar er enginn nýgræðingur þegar kemur að öryggisgæslu ráðamanna. Hans fyrsta verkefni af því taginu var á fundi Reagans og Gorbachevs í Höfða fyrir 40 árum, en þá hafði hann nýlega hafið störf í lögreglunni.
„Það hefur mjög mikið og margt breyst. Kannski fyrst og fremst, myndi ég segja, tæknilega séð, hvernig lögregla stýrir sínum aðgerðum,“ segir Karl Steinar.
Hvernig heldurðu að umfangið yrði núna ef slíkur fundur yrði haldinn núna hér á landi? „Það yrði mjög mikið um lokanir eins og reyndar var þá. Það yrðu ansi mikil höft sett sem borgarar myndu finna fyrir. Ég held að það sé ekki nokkur vafi. Því miður er umgjörðin orðin þannig, og hætturnar sem eru í kringum þá sem eru að koma á slíka fundi, að öryggisþættirnir eru með þeim hætti að við þurfum að gera mjög miklar ráðstafanir. Þannig að það yrði líklega talsvert mikið í lagt.“
