Andstaða einstakra þingmanna í Evrópu við varanlega undanþágu Íslands frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins kemur utanríkisráðherra ekki á óvart. Þetta séu þó ekki þau skilaboð sem hún fái frá leiðtogum aðildarríkja.
Utanríkisráðherra og stjórn Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi funduðu síðdegis og ræddu meðal annars þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið.
Ekki veitti af enda hefur umræða um sjávarútvegsmál verið fyrirferðarmikil í vikunni þar sem þingmenn í Hollandi, Danmörku og Írlandi hafa lýst yfir efasemdum um mögulega undanþágu Íslands frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Því kann að vakna sú spurning hvort sérlausnir fyrir íslenskan sjávarútveg séu torsóttari en yfirlýsingar stjórnvalda hafa gefið til kynna.
„Nei, þvert á móti þá eru yfirlýsingar frá Evrópusambandinu, til að mynda fiskveiðistjóra Evrópusambandsins, alveg skýrar að það er um margt að semja. Við megum ekki gleyma því við Íslendingar að við erum stórveldi þegar kemur að fiskveiðum og það er ekkert ríki eins og Ísland. Staða okkar er með allt öðrum hætti en þeirra ríkja sem hafa verið að sækja um aðild að Evrópusambandinu og þar fyrir utan nær lögsaga okkar ekki að neinu ríki í Evrópusambandinu,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra.
Þorgerður segist ekki skynja annað í viðræðum sínum við forystumenn ríkisstjórna aðildarríkjanna en að um heilmargt sé að semja. Það að einstaka þingmenn kunni að setja sig upp á móti einstaka atriðum sé ekki óeðlilegt. „Það eru Miðflokkar alls staðar í Evrópu sem eru beinlínis á móti Evrópusambandinu og vilja allt til þess gera að koma í veg fyrir að Evrópusambandið stækki og eflist og það mun það gera tvímælalaust með Ísland innanborðs.“
Erum á vondum stað ef þetta er afstaðan
Heiðrún Lind Marteinsdóttir framkvæmdastjóri SFS segir viðbúið að samningsmarkmið Íslands yrðu umdeild í Evrópu, enda verið að fara fram á mikið. „Þegar samningskrafan verður sú að við viljum standa utan við sameiginlega sjávarútvegsstefnu sem önnur ríki hafa undirgengist og sum hver ósátt við, þá máttum við alveg búast við að það myndi ýfa fjaðrir í einstaka aðildarríkjum.“
Sé það skýr afstaða aðildarríkja að ekki sé hægt að fallast á kröfur Íslands um undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni verði stjórnvöld að spyrja sig að því hvort það hreinlega taki því að hefja viðræður.
„Það er tímafrekt, kostnaðarsamt og háð óvissu að fara í vegferð þannig að það er spurning sem stjórnvöld verða að spyrja sig, ef eitthvert þessara aðildarríkja er mótfallið því að Ísland fái varanlegar undanþágur, þá væntanlega erum við stödd á vondum stað hvað framhaldið varðar.“