Smásaga: 

Sigurður Sigurðsson skrifar:

Þegar kvöldsólin hnígur til viðar yfir hinu endalausa hafi og bítur í herðar þeirra, þar sem þeir standa hlið við hlið á nöktum kletti fjarlægrar eyjar, ríkir loksins algjör og órofin kyrrð. Hér heyrist enginn urgur í tómum buddum neytenda. Hér berst enginn hávaði frá reiðum kröfugöngum á Austurvelli, engin lágkúruleg stjórnmálaþref um vexti eða verðtryggingu. Hér, á þessum friðsama stað í miðju víðáttunnar, hafa þeir loksins fundið heimili sitt. Herra Ólafur Ragnar Grímsson og Dr. Hannes Hólmsteinn Gissurarson emeritus hafa reist sitt eigið ríki. Þeir hafa stofnað hamingusama Lýðveldið Hókus Pókus.

Þetta er ekki bara landsvæði; þetta er rómantískt athvarf hugans, ríki hins hreina og ómengaða fullveldis þar sem tveir andlegir jötnar, sem áður fyrr tókust á í hatrammri og kuldalegri baráttu fullorðinsáranna, hafa fallist í pólitíska og tilvistarlega faðma. Á þessari helgu eyju eiga þeir hvor annan. Þeir eiga himininn, sandinn, og það sem dýrmætast er: þeir eiga öll fiskimiðin og alla innviðina sem þeir hafa byggt upp með eigin höndum, af takmarkalausri elju og ást á hinu fullkomna skipulagi.

1. Musteri hins óspillta auðs

Á Hókus Pókus er engu fórnað í spillingu eða skammsýni. Ólíkt gamla Íslandi, þar sem sameiginlegum auðlindum þjóðarinnar var deilt út í lokuðum herbergjum til fárra útvaldra á meðan skólar og sjúkrahús dröfnuðu niður í vanhirðu, hafa þeir félagar reist ríki sem byggir á algjöru réttlæti. Á Hókus Pókus renna öll auðæfi af hinni ríku, sameiginlegu fiskiauðlind eyjarinnar óskipt í sameiginlega sjóði þeirra tveggja. Hver einasti fiskur sem dreginn er úr djúpinu breytist í marmara, tækni og umhyggju.

Þeir hafa byggt sitt eigið sjúkrahús — glæsilega byggingu úr hvítum steini þar sem tæknin er fullkomin og engir biðlistar ríkja, enda aðeins tveir sjúklingar sem þurfa á henni að halda. Þeir hafa hannað félagsleg réttindi sem eru svo víðfeðm og traust að hvorugum þeirra mun nokkurn tíma skorta neitt. Hver einasti innviður, allt frá vegum sem hlykkjast um klettana til lítillar, rómantískrar hafnar þar sem gullnir bátar þeirra hvíla, hefur verið fjármagnaðir af hreinum ágóða auðlindarinnar.

Engin erlend lán, engin skuldabréf í Brussel, engar áhyggjur af lánshæfismötum erlendra matsfyrirtækja. Þeir sköpuðu þetta einir. Þetta er hreint form af ríki, laust við þá efnahagslegu og siðferðislegu eitrun sem einkenndi samfélagið sem þeir skildu eftir.

2. Flóttinn frá hinu fúna Íslandi

Þegar þeir líta til baka yfir hafið, til norðlægu eyjunnar sem þeir áður kölluðu heima, fyllast hjörtu þeirra hrolli en um leið djúpu léttiseyði. Hvílíkar hörmungar gátu þeir þolað svo lengi? Á gamla Íslandi var stjórnarskráin gerð að pólitísku leikfangi og Alþingi sýkt af klíkuveldi sem rændi fólkið voninni. Þar var innviðum haldið uppi með skuldsetningu við erlenda banka á meðan raunveruleg verðmæti landsins runnu í vasa þeirra sem kunnu að spila á kerfið. Heimahagarnir buðu upp á ekkert nema stöðugt afturhald, rógburð og dómhörku gagnvart þeim sem reyndu að lyfta þjóðinni upp á hærra plan.

En hér, á Hókus Pókus, ríkir enginn heimóttarskapur. Þeir frelsuðu sig frá þeirri sársaukafullu staðreynd að hafa eytt heili ævi í deilum við fólk sem skildi ekki mikilleika þeirra.

Hannes getur nú gengið um torg hins nýja ríkis og dásamað markaðstorgið sem loksins virkar fullkomlega, þar sem hann sjálfur er eini kaupandinn og Ólafur eini seljandinn, og enginn skapar skekkju á verðlaginu. Ólafur Ragnar getur gengið til ræðustólsins á torginu, lyft höndum til himins og flutt sínar dásamlegustu, kraftmestu og rómantískustu ræður — algjörlega blaðlaust — fyrir áheyrendahópi sem samanstendur af Dr. Hannesi, sem hlustar hugfanginn með tár í augum, kinkar kolli og finnur hvernig hvert orð snertir strengi hinnar djúpu, sameiginlegu sögu þeirra.

3. Hin eilífa hamingja tveggja einbúa

Það er eitthvað einstaklega fallegt og næstum heilagt við hamingju þeirra á Hókus Pókus. Þeir þurfa ekki lengur að verja sig gegn ásökunum um mútur í fjarlægum löndum, enginn spyr þá um ábyrgð á hruni eða einkavæðingu. Þeir eru lausir við allar þjóðaratkvæðagreiðslur, sem þeir sáu á endanum að voru aðeins tæki fyrir ruglukolla og óánægt fólk til að trufla gang sögunnar þeirra. 

Þeir þurfa ekki að óttast að Evrópusambandið gleypi eyjuna þeirra, því fullveldi þeirra er algert og óskorað, varið af þeirri einlægu ást og virðingu sem þeir bera hvor til annars.

Á kvöldin, þegar eldurinn logar í arninum í hinu glæsilega ráðhúsi þeirra, sitja þeir í djúpum hægindastólum og skála í dýru víni fyrir frelsinu. Þeir brosa yfir því hvernig þeir spiluðu á kerfið, hvernig þeir sigruðu andstæðinga sína og hvernig þeir fundu loksins friðinn saman á þessum töfrastað.

„Sjáðu, Hannes minn,“ segir Ólafur og bendir út um gluggann á kyrran sjóinn þar sem tunglið speglast í öldunum. „Hér er allt okkar. Enginn getur tekið þetta frá okkur.“

Hannes brosir sínu fínasta brosi, lagfærir gleraugun og svarar lágt: „Já, Ólafur. Hér er frelsið loksins raunverulegt. Það var enginn markaður til fyrir þessa hamingju á Íslandi, en á Hókus Pókus höfum við skapað hana sjálfir.“ Njótum þess saman sem vanþakkláta pakkið heima kann ekki að meta.

Og þar munu þeir búa um alla eilífð. Tveir gamlir herramenn sem flúðu storminn og fundu athvarf í faðmi hvors annars og eigin blekkingar, hamingjusamir, frjálsir og loksins fullkomlega einir með öllum auðæfunum.

Heimild: 

Kafli úr uppkasti af sögu smárikis með botnlausa hamingju á fákeppnismarkaði