Vísindaleiðangur hófst í dag til að leita að nagdýrum sem gætu borið hantaveiru eftir að faraldur braust út í skemmtiferðaskipi sem fór frá þessu svæði á suðurodda Argentínu þann 1. apríl.

Í nokkra daga munu líffræðingar frá Buenos Aires setja upp gildrur á ýmsum stöðum á suðureyjunni Eldlandi til að kanna hvort nagdýrin sem nást beri Andes-stofn veirunnar, þann eina sem vitað er að smitast milli manna.

Leiðangurinn er afar mikilvægur þar sem faraldurinn um borð í Hondius leiddi til þriggja dauðsfalla og olli ótta víða um heim.

Fyrsti einstaklingurinn sem lést úr sjúkdómnum, Hollendingur, hafði dvalið í 48 klukkustundir í hinni fallegu borg Ushuaia ásamt eiginkonu sinni – sem lést tveimur vikum síðar – áður en þau fóru í skemmtisiglinguna. Þetta vakti grunsemdir um að þau hefðu smitast af veirunni í Argentínu.

Yfirvöld í héraðinu neita þessari tilgátu harðlega.

Þau halda því fram að ekkert tilfelli af hantaveiru hafi komið upp í Eldlandshéraði síðan tilkynningarskylda var tekin upp fyrir 30 árum, ólíkt héruðum norðar, svo sem Rio Negro og Chubut.

„Það eru engin fordæmi,“ sagði Sebastian Poljak, sérfræðingur í staðbundnum spendýrum.

Næturgildrur

Vísindamenn á svæðinu deila um hvort hið umrædda nagdýr á Eldlandi sé langhala hrísgrjónarottan (Oligoryzomys longicaudatus) eða undirtegund, Magellans-langhala hrísgrjónarottan (Oligoryzomys magellanicus).

„Sumir telja þetta sömu tegundina, aðrir undirtegund, en það sem skiptir máli er að kanna hvort önnur hvor þeirra sé smituð af hantaveiru,“ sagði Juan Petrina, yfirmaður faraldsfræðideildar héraðsins.

Skógarnagdýrið sem þar býr er smávaxin tegund, 6–8 sentímetrar að lengd, en með hala sem getur orðið allt að 15 cm.

Nagdýrið er náttdýr og nærist á ávöxtum og fræjum. Það býr á skógi vöxnum svæðum og í kjarri og gerir sér hreiður til dæmis í trjáholum.

Það er á þessum svæðum sem vísindamenn frá Malbran, fremstu stofnun Argentínu á sviði smitsjúkdóma, munu setja upp gildrubúr að kvöldi og sækja þau að morgni, að sögn heilbrigðisyfirvalda á svæðinu.

Eitt helsta skotmarkið er Eldlandsþjóðgarðurinn, 70.000 hektara svæði með skógum, vötnum og fjöllum, 15 kílómetra frá Ushuaia.

Annað skógi vaxið svæði, skammt frá urðunarstað, verður einnig rannsakað, þótt urðunarstaðurinn sjálfur verði undanskilinn, að sögn þeirra.

EldlandLoftmynd af Ushuaia, Tierra del Fuego, Argentínu. Hópur argentínskra vísindamanna mun ferðast til hafnarborgarinnar Ushuaia í suðri í næstu viku til að kanna hvort hantaveira finnist þar, að sögn heilbrigðisyfirvalda.

Mynd: AFP

Sjúklingurinn sagður fuglaáhugamaður

Óstaðfestar fregnir hermdu að Hollendingurinn sem lést, sem var mikill fuglaáhugamaður, hefði heimsótt staðinn til að fylgjast með staðbundnum hræætum, sem leiddi til vangaveltna um að smit hans hefði tengst snertingu við nagdýr þar.

Að veiða rottur á urðunarstaðnum sjálfum hefði „engan tilgang, (því) nagdýrin sem þar finnast eru borgarnagdýr, ekki móttækileg fyrir hantaveiru,“ sagði Petrina.

Niðurstöður úr greiningu á veiddu rottunum ættu að liggja fyrir innan fjögurra vikna, bætti hann við.

VettvangurinnHvítur matamico-fálki, Daptrius albogularis, stendur á rusli við hliðina á chimango-hræfuglum á sorphaugum sveitarfélagsins í Ushuaia, Tierra del Fuego, Argentínu, 11. maí 2026. Ekki hefur enn tekist að finna nákvæman uppruna smitsins sem hóf hantaveirufaraldurinn hjá hollenskum farþega á skemmtiferðaskipinu MV Hondius. Maki viðkomandi hafði áður farið í fjögurra mánaða ferðalag, aðallega til fuglaskoðunar, um Argentínu, Chile, Úrúgvæ og aftur Argentínu, þar sem hantaveira er landlæg í nokkrum héruðum í Andesfjöllum.

Mynd: AFP

Einangruð nagdýr

Vísindamenn á svæðinu fagna leiðangrinum, sem mun gera þeim kleift að „meta með meiri vissu þá hugsanlegu hættu sem stafar af staðbundnum nagdýrum,“ sagði Guillermo Deferrari, líffræðingur við Suðlægu vísindarannsóknamiðstöðina (CADIC).

Það ætti að gera þeim kleift að „útrýma endanlega þeirri hugmynd að hantaveira sé hér,“ sagði Poljak.

Hann bendir á að Eldland sé eyjaklasi sem er aðskilinn frá meginlandinu með Magellanssundi, sem er mikil landfræðileg hindrun fyrir tegundir.

Nagdýrastofninn þar er verulega einangraður, sagði hann.

Vísindamenn á svæðinu grunar að líklegra sé að smitið hafi átt sér stað á öðru svæði.

Hollensku hjónin höfðu ferðast víða um Argentínu í fjóra mánuði, með viðkomu í Chile – þar sem hantaveira er einnig til staðar – og Úrúgvæ.

Yfirvöld á svæðinu vona að Malbran-leiðangurinn muni útiloka tilgátuna um staðbundið smit til að skaða ekki ferðaþjónustuna.

Þótt hægt hafi á í Ushuaia í byrjun vetrar, laða skemmtisiglingar sem eru í gangi frá september til apríl að sér allt að 200.000 gesti árlega.

„Við viljum ekki að þetta ástand versni frekar,“ sagði Juan Manuel Pavlov, ritari Ferðamálastofnunar Eldlands.