Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra Íslands segir það mikið gleðiefni að ríkisstjórnin, Alþýðusamband Íslands, Samtök atvinnulífsins og Samband íslenskra sveitarfélaga skyldu hafa undirritað sameiginlega yfirlýsingu vegna kjarasamninga á almennum vinnumarkaði.
Mikilvæg skref hafi verið tekin varðandi þróun verðbólgu þar sem binding hafi fengist frá mörgum mismunandi sviðum samfélagsins.
„Og festu á íslenskum vinnumarkaði út næsta árið, hvað varðar þessa hópa,“ segir hún.
Samkvæmt samkomulaginu munu krónutölugjöld ríkisins ekki hækka um meira en 2,5% (að undanskildu kílómetragjaldi). Það á líka við um ríkisstofnanir og verður tilmælum beint til fyrirtækja í eigu ríkisins. Samband íslenskra sveitarfélaga hvetur sömuleiðis sveitarfélög til að hækka ekki gjaldskrár meira en 2,5% á árinu. SA hvetja aðildarfyrirtæki sín til að leita allra leiða til að halda aftur af verðhækkunum.
Sjá má ítarlega yfirferð yfir aðgerðirnar á vef Stjórnarráðsins.
Aðkoma ríkisstjórnar að kjarasamningum reyndist mikilvæg
Kristrún segir að mikil vinna hafi farið fram í þríhliða samtali ASÍ, SA og ríkisstjórnarinnar síðan í sumar. Afraksturinn sé sá aðgerðapakki sem kynntur var í dag. Halla Gunnarsdóttir formaður VR sagði aðkomu ríkisstjórnarinnar hafa verið mikilvæga þegar rætt var við hana eftir að samkomulag náðist og nefndi hún sérstaklega vaxtabótaraukann sem ríkisstjórnin hafi lofað.
„Það kom undir lokin aðeins viðbót við þennan aðgerðalista í formi vaxtabótarauka ef við höldum ekki verðlaginu á réttum stað og vonandi reynir ekki á þá útgreiðslu,“ segir Kristrún.
Hún segir það skipta hvað mestu máli að aðgerðirnar sem kynntar voru í dag ógni ekki hallaleysi fjárlaga á næsta ári.
„Breytingar á krónutölugjöldum eru í kringum 1,6 milljarðar króna, við höfum svigrúm fyrir það núna eins og fjárlög eru lögð fram,“ segir Kristrún.
Barnabætur og almenna íbúðakerfið ofarlega í huga
Aðspurður hvort dagurinn í dag hafi verið stressandi segir Finnbjörn A. Hermannsson, forseti ASÍ, að hann hafi helst verið það fyrir iðnaðarmenn og fagfélögin.
„En auðvitað fagnar maður því að þau hafi náð saman við Samtök atvinnulífsins eins og Breiðfylkingin gerði í fyrradag, þannig að það verður friður á vinnumarkaði næsta árið,“ segir Finnbjörn.
Með því sé hægt að einbeita sér að því markmiði að ná niður verðbólgu sem sé höfuðandstæðingur þjóðarinnar.
Alþýðusambandið hefur átt í samningaviðræðum við ríkisstjórnina ásamt Samtökum atvinnulífsins undanfarið. Finnbjörn segir að viðræður hafi snúið að því að ná niðurstöðu varðandi barnabætur, almenna íbúðakerfið og ýmis réttindamál sem tryggi öryggi fólks á vinnumarkaði, líkt og gegn launaþjófnaði.
„Við höfum náð góðum árangri þar með samvinnu ríkisstjórnarinnar,“ segir Finnbjörn.
Hann segir tvennt mikilvægast í samkomulaginu. Annars vegar almenna íbúðakerfið sem komist af stað aftur með tilkomu hundraða íbúða og svo barnabætur sem haldi verðgildi sínu árið 2027 og áfram næstu ár.
Sveitarfélögin takmarka gjaldskrárhækkanir sínar
Almar Guðmundsson, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga, segir aðkomu sambandsins að samkomulaginu helst felast í því að gjaldskrárhækkanir sveitarfélaga verði takmarkaðar við 2,5% á næsta ári. Ályktun um það var samþykkt á landsþingi SÍS fyrir tveimur vikum.
„Við horfðum sérstaklega til þess að það næðist samtakamáttur, þannig að ríkið og ríkisstofnanir myndu fylgja með og auðvitað að samningarnir myndu halda,“ segir Almar sem segir ánægulegt að allir skuli hafa náð saman.
Aðspurður hvernig yfirlýsingin muni hafa áhrif á húsnæðismarkaðinn segir Almar að í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar taki hún að sér að fjármagna hlutdeild sveitarfélaga í stofnframlögum.
„Við eigum eftir að sjá hvernig það gæti teiknast,“ segir hann.
„Það fer svolítið eftir aðstæðum, þarna er um að ræða félög sem verða þá að taka ákvarðanir um að fjárfesta í tilteknu húsnæði,“ segir Almar sem telur þetta geta hentað ákveðnum sveitarfélögum sem geti stigið inn í verkefni eða flýtt þeim til þess að þau fari inn í almenna leiguíbúðakerfið. Almar kveðst hóflega bjartsýnn á að þetta komi til með að hafa áhrif á markaðinn.
