Ingibjörg Andrea Hallgrímsdóttir kynjafræðingur segir að það sem hafi komið henni hvað mest á óvart við rannsókn sína á ofbeldi í nánum hinsegin samböndum hafi verið hversu alvarlegar og grófar lýsingar hún heyrði á líkamlegu ofbeldi þar sem bæði gerendur og þolendur voru konur.
Þetta kom fram í viðtali við Þorstein V. Einarsson í hlaðvarpinu Karlmennskan þar sem hún ræddi meistararannsókn sína um ofbeldi í nánum hinsegin samböndum og þá reynslu sem kom fram í viðtölum við þolendur.
Ingibjörg segir að hún hafi sjálf verið mótuð af sömu samfélagslegu hugmyndum og margir aðrir, þar sem sambönd tveggja kvenna séu gjarnan talin friðsamari, heilbrigðari eða síður líkleg til að fela í sér ofbeldi en önnur sambönd.
„Það fyrsta sem kemur upp í hugann er hvað hinsegin konur voru beittar grófu líkamlegu ofbeldi,“ segir hún þegar hún er spurð hvað hafi komið sér mest á óvart við rannsóknina.
Hún segir að það hafi komið sér sérstaklega á óvart að heyra frásagnir af mjög alvarlegu líkamlegu ofbeldi þar sem konur voru gerendur gagnvart öðrum konum.
„Ég var líka hissa að heyra hvað hinsegin konur voru beittar grófu líkamlegu ofbeldi,“ segir hún og bætir við að hún hafi ekki búist við að heyra jafn alvarlegar lýsingar og raun bar vitni.
Passaði ekki við þá mynd sem henni hafði verið kynnt
Ingibjörg segir að áhugi hennar á efninu hafi kviknað þegar hún fór að umgangast hinsegin samfélagið meira og kynnast konum sem sögðu frá eigin reynslu af ofbeldi í samböndum.
Þær frásagnir hafi komið henni á óvart þar sem þær samræmdust ekki þeirri mynd sem hún taldi að margir hefðu af hinsegin samböndum.
„Það passaði ekki alveg við mína heimsmynd og svolítið það sem verið er að mata mann á, að konur saman séu bara bestar í heimi og einhvern veginn laus við vandamál,“ segir hún.
Að hennar mati getur þessi sýn verið skaðleg vegna þess að hún gerir það að verkum að ofbeldi í slíkum samböndum verður síður sýnilegt og þolendur eiga erfiðara með að bera kennsl á eigin reynslu.
Hún segir að þegar samfélagið gangi út frá því að ákveðin sambönd séu sjálfkrafa heilbrigð og laus við ofbeldi skapist hætta á að þeir sem verði fyrir slíku ofbeldi sjái sig ekki í umræðunni og leiti sér því síður aðstoðar.
Segir þolendur oft upplifa mikla einangrun
Í rannsókninni komu einnig fram sterkar vísbendingar um að margir þolendur upplifðu mikla einangrun.
Ingibjörg segir að margir viðmælendur hafi lýst því að erfitt væri að finna aðra með sambærilega reynslu og að ofbeldi í hinsegin samböndum væri sjaldan rætt opinberlega.
Hún segir að það hafi ítrekað komið fram í viðtölunum að fólk upplifði sig eitt með reynslu sína.
„Skömmin þrífst í þögninni,“ segir hún.
Þá bendir hún á að margir þolendur hafi flutt frá sínum heimahögum og búið langt frá fjölskyldu og nánasta stuðningsneti þegar ofbeldið átti sér stað. Það geti gert stöðuna enn erfiðari og aukið einangrun.
Einnig hafi komið fram að sumir voru nýkomnir inn í hinsegin samfélagið og með lítið tengslanet þegar þeir hófu samband við einstakling sem var betur tengdur og hafði sterkari félagslega stöðu. Að hennar sögn gat slíkt skapað ákveðið valdaójafnvægi sem gerði þolendum erfiðara fyrir að leita sér stuðnings.
Ofbeldi getur átt sér stað í öllum samböndum
Þrátt fyrir að rannsóknin fjalli sérstaklega um hinsegin sambönd segir Ingibjörg að mikilvægasta niðurstaðan sé í raun einföld.
Ofbeldi sé ekki bundið við ákveðna kynhneigð, ákveðið kyn eða ákveðinn hóp fólks.
„Ofbeldi getur átt sér stað í öllum samböndum,“ segir hún.
Hún telur að samfélagið verði að geta rætt það opinskátt, jafnvel þegar umræðan er erfið eða óþægileg.
„Ef við ákveðum að sum sambönd séu sjálfkrafa heilbrigðari eða laus við ofbeldi, þá hættum við að sjá þá sem þurfa hjálp.“
