Stök hjólarein liggur hvor sínu megin við Hverfisgötu og eiga hjólreiðamenn almennt að hjóla á þeirri rein sem er hægra megin við götuna.
Það virðast samt ekki allir átta sig á því enda eru fáir aðrir einstefnuhjólastígar í Reykjavík.
„Þetta bara þekkist ekki. Það er ofboðslega mikið af tvístefnuhjólastígum úti um allt. Þetta er bara hér og í Borgartúni og þetta virkar bara ekki, hugsanlega vegna þess að það eru lélegar merkingar,“ segir Erlendur S. Þorsteinsson, formaður Landssambands hjólreiðamanna.
Í svari frá Reykjavíkurborg segir að í skilningi laganna séu hjólandi vegfarendur „ökumenn“ og því gildi sömu lög og reglur um hjólandi eins og þau sem aka bíl eða bifhjól, nema annað sé tekið fram. Þannig sé ljóst að hjólreiðamenn eigi að halda sig hægra megin við Hverfisgötu.
1. mgr., 18. gr. umferðarlaga
„Ökumaður skal vera með ökutæki sitt eins langt til hægri og unnt er með tilliti til annarrar umferðar og aðstæðna að öðru leyti. Við akstur á vegi sem skipt er upp í akreinar í sömu akstursstefnu skulu ökumenn að jafnaði velja að aka á hægri akrein verði því við komið […].“
Hann segir það afar algengt að fólk hjóli á móti umferð á Hverfisgötu, sem skapi óþarfa hættu, sérstaklega þegar hjólreiðamenn mætast.
Yfirborðsmerkingar á hjólreiðastígunum eiga almennt að gefa til kynna í hvora átt á að stefna. Ef dekkin á hjólamerkinu á götunni snúa að manni er maður að hjóla í rétta átt, en ef stýri og sæti hjólamerkisins snúa að manni er maður að hjóla í ranga átt.
En á þeim um það bil 40 mínútum sem fréttastofa varði við Hverfisgötu í morgun sáust um tíu manns hjóla röngu megin við götuna, annaðhvort á rafhlaupahjóli eða reiðhjóli.
Vill betri merkingar
Erlendur segir að bæta mætti merkingar á hjólastígum í götunni – einnig svo að gangandi vegfarendur labbi ekki á þeim að óþörfu og svo að vörubílar leggi ekki þvert yfir þá þegar þeir afferma vörur.
„Á stígnum sjálfum eru hjól, en það vantar til dæmis örvar til að vita hvert þú átt að fara,“ heldur hjólreiðamaðurinn áfram.
Kópavogsbær merkti nýlega sína hjólastíga með örvum, sem Erlendur segir hafa svínvirkað.
Í svari Reykjavíkurborgar segir að frá því að stígarnir voru gerðir hafi reglugerðin sem nær yfir þá verið endurgerð í heild sinni og þá hafi komið inn smækkuð ör fyrir hjólastíga og hjólareinar. „Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að bæta þeim [örvum] við á stíga sem voru gerðir fyrir gildistöku reglugerðarinnar, þ.e. t.d. á Hverfisgötu, og verið er að meta hvort ástæða sé til að bæta þeim við í hönnun á nýjum stígum,“ segir í svari borgarinnar.
En hjólastígurinn við Hverfisgötu hefur reynst hjólreiðamönnum eitt stórt spurningamerki, að sögn Erlends, sem nefnir meðal annars að stígurinn endi skyndilega við Ingólfsstræti og stefni þannig hjólreiðamönnum ýmist á gangstéttina, bílaumferð eða jafnvel út í runna.
„Þessi hjólastígur gufar upp hérna við Ingólfsstræti. Þegar hann gufar upp og þú ert að fara á móti umferð og þú þarft skyndilega að fara út á götuna, þá ertu kominn á móti öllum. Þú ert kominn á móti öllum bílunum, hjólunum og öllum sem eru að fara upp götuna,“ segir hann.
Í svari frá Reykjavíkurborg segir að merkingar fyrir stígana séu í samræmi við reglugerð, en það sé helst í tilfellum tvístefnustíga þar sem merkja þurfi sérstaklega.
„Markmið Vínarsáttmálans um umferðarmerki og umferðarljós frá 1968, sem okkar reglugerð um umferðarmerki og notkun þeirra byggir á, er að fækka umferðarmerkjum en þó tryggja skýrleika,“ skrifar borgin.
Gætu þurft að fara að venjast einstefnustígum
Þó að einstefnuhjólastígar sem þessir séu ekki algengir í borginni í dag á þeim að fjölga á næstu árum.
Samkvæmt uppfærðri hjólreiðaáætlun Reykjavíkurborgar verða hjólastígar lagðir sem hluti af götuþversniði og þá er almennt talið ákjósanlegast að gera einstefnustíga hvorn sínum megin akbrautar.
„Þess fyrir utan gerir staðalþversnið Borgarlínu, sem sjá má m.a. í frumdragaskýrslu Borgarlínu, ráð fyrir einstefnuhjólastígum á þeim götum sem framkvæmt verður vegna hennar. Ekki er alls staðar rými fyrir staðalþversniðið, eins og einnig kemur fram í frumdragaskýrslunni, og því verður það ekki endilega lausn alls staðar. Það stendur því til að gera fleiri einstefnuhjólastíga í borginni,“ segir í svari Reykjavíkur.
1. mgr., 18. gr. umferðarlaga
„Ökumaður skal vera með ökutæki sitt eins langt til hægri og unnt er með tilliti til annarrar umferðar og aðstæðna að öðru leyti. Við akstur á vegi sem skipt er upp í akreinar í sömu akstursstefnu skulu ökumenn að jafnaði velja að aka á hægri akrein verði því við komið […].“
