Geir Ágústsson skrifar:

Það sem hefur víða verið kallað norræna líkanið í viðhorfum löggjafar og lögreglu til vændis er vel rannsakað. Líkanið felst í því að gera kaupandann glæpsamlegan, ekki seljandann. Hjartagóðir einstaklingar töldu það senda öll réttu skilaboðin: Kaup á vændi eru slæm, eftirspurnin býr til framboðið, framboðið felst í að konur í neyð selji líkama sinn og löggæslan getur einbeitt sér að því að herja á kaupendurna frekar en konur í neyð og þannig komist nær því að útrýma vændi, enda eftirspurnin horfin og þar með framboðið.

Það er bara einn galli á þessu fyrirkomulagi: Kaupandinn þarf að gerast mjög varkár því hann er eini aðili vændiskaupanna sem er að fremja glæp. Sá sem selur vændið er þannig í stöðu að geta ljóstrað upp um viðskiptin afleiðingalaust (þannig séð) á meðan kaupandinn tekur alla áhættuna. Það er því eins gott að seljandinn haldi kjafti og vissara að tryggja slíkt með öllum ráðum.

Ein rannsókn komast svona að orði:

“Under these laws, for example, landlords and hotel owners can be accused of pimping. Law enforcement clears activity in hotels or private accommodation through threats of legal action. As a result, sex workers are pushed into ever more precarious environments, and they are subject to a dire lack of housing and safe spaces.

“And now workers feel obliged to prioritise the protection of clients over their own needs - negotiations are hurriedly moved from sight and the buyer chooses the private space away from risk of surveillance.

“As a consequence of these legislations, the relationship between the authorities and sex workers is failing. Policing still targets sex workers, who are afraid to report incidences of violence and exploitation for fear of eviction and deportation.”

Tölfræði bendir til aukins ofbeldis gegn seljendum vændis og hefur leitt til ákalls um að afnema lög sem gera kaupendur að glæpamönnum:

Sex workers in Ireland have reported a 92% increase in violent crime since the “Nordic model” came into place in March 2017. This is a Swedish law which criminalises people who buy sex rather than those who sell it.

Íslensk lögregla virðist ekki þekkja til rannsókna og reynslu af þessu tagi. Finnst bara „skrýtið“ að konur sem eru fluttar á milli landa til að stunda vændi segi ekki orð við lögregluna. Er ástæðan hræðsla?

„Það er það eina sem maður getur ímyndað sér.“

„Ímyndað sér“, segir lögreglufulltrúinn, þegar ekkert vantar upp á rannsóknir og greiningar á norræna líkaninu. 

Eru íslensk lögregluyfirvöld jafnilla að sér í afbrotafræðunum og íslensk sóttvarnaryfirvöld í sóttvarnarfræðum? Að menn þurfi að „ímynda sér“ og finnast „skrýtið“ það sem sem passar ekki við ásetning yfirvalda og reglugerða en hefur verið rækilega tekið fyrir í fjölda rannsókna í fjölda ríkja?

Ef svo er þá væri það dæmigert fyrir íslensku „sérfræðinga“stéttina sem mætir galvösk í viðtöl og kannast ekki við neinar rannsóknir, greinar, skýrslur og greiningar. 

Það er að segja ef sá sem tekur viðtalið veit aðeins meira en þessir blaðamenn á meginstraumsmiðlunum, sem er sem betur fer aukning á.