Hægt að horfa með berum augum á almyrkvann en ekki deildarmyrkvann

Fólk er beðið um að vera vel undirbúið og tímanlega á ferðinni, hyggist það fylgjast með sólmyrkvanum sem verður í næstu viku. Fólk um allt land kemur til með að finna fyrir sólmyrkvanum, þó sýnu mest þau sem eru vestast á landinu.

„Sólmyrkvagleraugu sem eru örugg og vottuð eru eingöngu notuð á meðan tunglið er að færast fyrir sólina, þ.e. í deildarmyrkvanum sjálfum. Svo þegar almyrkvinn skellur á þá verðurðu að taka gleraugun af og horfa upp með berum augum af því að annars sérðu ekki almyrkvann,“ segir Sævar Helgi Bragason, oft kallaður Stjörnu-Sævar.

Gleraugun er bara hægt að taka af þar sem almyrkvinn sést. „Í deildarmyrkva þarf alltaf að nota gleraugun,“ segir Sævar Helgi.

Almyrkvinn verður sýnilegur mislengi eftir staðsetningu og varir lengst á Reykjanesi, Vesturlandi, Vestfjörðum og á höfuðborgarsvæðinu.

„Alls staðar á Íslandi verður sólmyrkvi. Hann er bara minni eftir sem austar dregur,“ segir Sævar Helgi. Fyrir þau sem verða utan almyrkvasvæðið ætti upplifunin að líkjast þeirri sem var þegar deildarmyrkvi varð á sólu árið 2015. „Austan við almyrkvaslóðann og alls staðar á Íslandi mun fólk finna fyrir myrkvanum á eigin skinni af því að það kólnar, það mun heyra í honum vegna þess að dýrin þagna þegar birtan breytist og birtan einmitt mun breytast á rosalega fallegan hátt alls staðar á landinu,“ segir Sævar Helgi. „En það er bara inni í almyrkvaslóðinni sem við upplifum það allra stórkostlegasta sem er almyrkvinn sjálfur.“

Neyðarvarnateymi Rauða krossins ásamt sjálfboðaliðum verður í viðbragðsstöðu vegna sólmyrkvans, sér í lagi á Snæfellsnesi og Vestfjörðum, þar sem búist er við miklum fjölda fólks. „Þess vegna er verið að hvetja fólk til þess að vera heima, þau sem geta séð almyrkvann heiman frá sér,“ segir Aðalheiður Jónsdóttir, teymisstjóri neyðarvarna hjá RKÍ.

Hún bendir á að umferðartafir séu fyrirséðar víða og rétt að vera undir það búin að þurfa að sitja lengi í bílnum. Þá sé gott að hafa viðlagakassa í bílnum með helstu nauðsynjum. „Hafa vatn að drekka, verkjatöflur og alls ekki að gleyma sólmyrkvagleraugunum, þau eru bráðnauðsynleg,“ segir Aðalheiður.

Rauði krossinn beinir þeim tilmælum að huga að þessum fimm atriðum áður en lagt er af stað:

1. Útbúðu viðlagakassa í bílinn. Í hann skaltu t.d. setja vatn, nesti, hreinlætisvörur, teppi, hlý föt, aukaskó, hleðslubanka fyrir símann og skyndihjálpartösku.
2. Fylgstu vel með veðurspá og leiðbeiningum frá yfirvöldum, s.s. um umferðartakmarkanir.
3. Fylltu á bílinn (eldsneytistankinn eða rafhlöðuna).
4. Leggðu tímanlega af stað og ekki flýta þér heim.
5. Mundu eftir sólmyrkvagleraugunum.