Grace Achieng, stofnandi House of Grace, sagði á Rauða borðinu á Samstöðinni á föstudag að jafnréttið væri fyrir hvítar íslenskar konur en ekki innflytjendur.
Konur voru 66% þeirra 122 sem misstu vinnuna í þremur hópuppsögnum Reykjavíkurborgar. Þær voru hins vegar um 73% starfsfólks í föstu starfshlutfalli samkvæmt launagreiningu borgarinnar. Starfsmannatölurnar eru frá október 2024 en uppsagnirnar frá 2026; í þeim samanburði var hlutfallslega fleiri körlum sagt upp.
Rétt áður en uppsagnirnar komu til umræðu hafði Grace spurt hvort jafnréttið næði til allra kvenna. Annar gestur þáttarins nefndi þá 66%-töluna og spurði hversu margir þeirra sem misstu vinnuna væru innflytjendur eða af erlendum uppruna.
Grace tók við: „Það lítur út eins og þetta sé bara einhvers konar slagorð sem elítan eða hvítar íslenskar konur eru að tala um. Það snertir okkur ekki.“
Þegar stjórnandinn spurði um hvítu íslensku millistéttarkonuna svaraði Grace: „Já, þetta er jafnrétti fyrir hvíta íslenska konu en ekki fyrir innflytjendur.“
Hindranir breyttu afstöðu hennar
Grace sagðist fyrst hafa átt erfitt með að samsama sig því að vera í minnihlutahópi. Hugmyndin hefði verið kynnt fyrir henni eftir komuna til Íslands: „Hvað meinarðu, af hverju er ég í minnihlutahóp?“
Hún lýsti síðan hvernig eigin reynsla hefði breytt afstöðu hennar: „En samt finnur maður bara alla þessa erfiðleika eða hindranir“. Þá hefði hún hugsað: „Já, ókei, þetta er það sem þú meinar.“
X-notandinn Gerti benti sérstaklega á þessa breytingu á afstöðu hennar þegar hann birti klippu úr þættinum aðfaranótt sunnudags.
„Hljóð og mynd fara ekki saman“
Grace sagði innflytjendur með menntun, reynslu og hæfni vinna í eldhúsum og við þrif og fyrirtæki sætta sig við það. „Við erum að missa gríðarlega mikið af kunnáttu.“
Gerti túlkaði óskýr orð hennar undir lok umræðunnar sem samanburð við nýlendukúgun eða jafnvel þrælahald. Grace lauk máli sínu með orðunum: „Hljóð og mynd fara ekki saman.“
Tölurnar snúa dæminu við
Launagreining borgarinnar nær til 9.709 starfsmanna í föstu starfshlutfalli. Þar af voru 7.077 konur og 2.622 karlar. Karlar voru 27% starfsfólksins en 34% þeirra sem misstu vinnuna; konur voru 73% starfsfólksins en 66% þeirra sem sagt var upp.
Heimildin greindi frá því á föstudag að borgin hefði gert jafnréttisskimun fyrir tvær af þremur hópuppsögnum og ekki talið þörf á jafnréttismati. Finnborg Salome Steinþórsdóttir, lektor í kynjafræði við Háskóla Íslands, benti þar á að óbreyttar stefnur þýddu ekki að breytingarnar hefðu engin jafnréttisáhrif.
Grace er fædd í Kenía og flutti til Íslands árið 2010. Hún stofnaði fatamerkið Gracelandic árið 2020 eftir að hafa ekki fengið störf við hæfi. House of Grace eru félagasamtök fyrir konur og innflytjendur sem hún stofnaði í haust.
Konur voru því fleiri meðal þeirra sem misstu vinnuna hjá borginni. Hlutfall karla í uppsögnunum var aftur á móti um sjö prósentustigum hærra en hlutfall þeirra í starfsmannahópnum.