Meirihlutaviðræður eru ekki farnar af stað í Norðurþingi að sögn Helenu Eydísar Ingólfsdóttur, oddvita Sjálfstæðisflokksins.
Meirihlutinn í Norðurþingi féll í kosningunum um helgina en áður samanstóð hann af Framsóknarflokki og Sjálfstæðisflokki. Framsóknarflokkurinn missti töluvert fylgi og einn mann sem varð til þess að þessir tveir flokkar geta ekki starfað saman án aðkomu þriðja flokksins.
Þrír flokkar með tvo fulltrúa
Sjálfstæðisflokkurinn er stærstur flokka en er með tvo fulltrúa kjörna. Það eru sömuleiðis Framsóknarflokkurinn og Samfylkingin. Þrír flokkar eru svo með einn fulltrúa kjörinn: Óskalistinn, V-listi VG og óháðra og Miðflokkurinn. Það er því ljóst að þrjá flokka þarf til að mynda meirihluta.
Samkvæmt Helenu Eydísi er búið að heyra í öllum framboðunum og einhverjar þreifingar farnar af stað, sumar dýpri en aðrar en þó ekkert formlegt. Staðan er flókin og töluverð óvissa með framhaldið.
Hún leiðir þessar viðræður eins og staðan er núna en að hennar mati hefur Sjálfstæðisflokkurinn, sem stærsti flokkurinn, það umboð frá kjósendum.
Sjálfstæðisflokkurinn hlaut góða kosningu á Akranesi í nýafstöðnum kosningum eða um 33,6%. Flokkurinn er því með þrjá fulltrúa í bæjarstjórn. Framsóknarflokkurinn og Samfylking fengu tvo menn kjörna í bæjarstjórn en flokkarnir missa báðir einn bæjarfulltrúa frá seinasta kjörtímabili.
Viðreisn og Miðflokkur fengu tvo bæjarfulltrúa kjörna, flokkarnir eru báðir að koma nýir inn í bæjarstjórn Akraness.
Meirihlutaviðræður á milli Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks eru þegar hafnar. Líf Lárusdóttir, oddviti Sjálfstæðisflokks, segir að viðræðum miði vel áfram, líklegt sé að flokkarnir taki vikuna í meirihlutaviðræðurnar.
Sjálfstæðisflokkurinn í Árborg heldur sínum sex fulltrúum í bæjarstjórn frá því í kosningum fyrir fjórum árum og verður þar með í meirihluta annað kjörtímabilið í röð.
Framsókn og Samfylkingin og óháðir héldu sínum bæjarfulltrúum, Viðreisn fékk einn fulltrúa kjörinn í bæjarstjórn en þetta er í fyrsta skipti sem flokkurinn býður fram í sveitarfélaginu.
Sveinn Ægir Birgisson, formaður bæjarráðs Árborgar, segir Sjálfstæðisflokkinn ekki hafa rætt möguleikann á mögulegu meirihlutasamstarfi við aðra flokka. Sjálfstæðisflokkurinn hafi seinasta kjörtímabil verið í hreinum meirihluta og unnið þétt og náið með öðrum flokkum í bæjarstjórn; líklegt sé að lendingin verði sú sama í ár.
Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, segir að árangur flokksins í sveitarstjórnarkosningum á landsbyggðinni hafi verið ánægjulegur en að í borgarmálum þurfi Samfylkingin að byggja aftur upp traust.
Kristrún birti færslu um úrslit kosninganna á Facebook-síðu sinni í hádeginu. Þar segir hún að Samfylkingin hafi fjölgað fulltrúum sínum í sveitarstjórnum um helming, þeir séu nú 38 talsins sem sé það næstmesta í sögu flokksins.
Hún segir þó ljóst að flokkurinn hafi sett markið hærra.
„Sjálfstæðisflokkur verður nú í forystu fyrir fjölmennustu sveitarfélögum landsins, og þar á meðal í Reykjavík. Ég óska þeim góðs gengis og við munum leggja okkur fram við að eiga áfram gott samstarf á milli ríkis og sveitarfélaga,“ segir forsætisráðherra en tekur fram að Samfylkingin muni veita harðri hægripólitík sem komi niður á vinnandi fólki kröftuga andstöðu.
„Í borgarmálum þarf Samfylking að byggja aftur upp traust. Þó að flokkurinn hafi haldið sínum fimm fulltrúum í borgarstjórn þá er þetta ljóst. Við tökum það til okkar. Þessi uppbygging hefst hjá nýrri forystu okkar í borginni strax í dag. Enda tekur tíma að vinna traust og það getum við aðeins gert með verkum okkar.“
„Það eru allir að tala við alla. Við erum að tala við Framsókn á fullu,“ segir Orri Björnsson, oddviti Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði. Hann segir líklegast að flokkarnir vinni áfram saman á nýju kjörtímabili.
Staðan yrði flókin ef fleiri flokkar kæmu inn í það samstarf. Til standi að funda með Valdimar Víðissyni, oddvita Framsóknarflokksins, í dag.
Þannig að þið eruð að hefja formlegar viðræður í dag?
„Við getum sagt það, já.“
Sjálfstæðisflokkurinn missti einn sveitarstjórnarmann í Hafnarfirði og er með þrjá, jafn marga og Framsóknarflokkurinn, sem bætti einum við sig.
Samfylkingin missti tvo menn og heldur tveimur, Viðreisn bætti við sig einum og er þá með tvo meðan Miðflokkurinn náði inn sínum fyrsta sveitarstjórnarmanni í Hafnarfirði.
Oddvitar þeirra flokka sem fengu borgarfulltrúa kjörna mættust í Silfrinu í gær. Oddvitarnir voru í lok þáttar beðnir um að nefna hvaða breytingar borgarbúar yrðu strax varir við ef þeir myndu komast í meirihluta borgarstjórnar.
Björg Magnúsdóttir oddviti Viðreisnar segir flokkinn ávallt hafa talað fyrir því að taka þurfi til í miðlægum kerfum borgarinnar og sömuleiðis sé það í forgrunni að skólar Reykjavíkurborgar nái aftur forystu í skólamálum.
Einar Þorsteinsson, oddviti Framsóknar, telur mikilvægt að borgarbúar verði varir við breytingar strax í sumar. Þá lagði hann til að ráðist yrði í hreinsunarátak í borginni.
„Ég væri til í að sjá gul vesti um alla borg að þrífa, hreinsa götur og garða og beð,“ borgarbúar fái tilfinningu fyrir því að borgin starfi í þeirra þágu.
Hildur hefur bæði nefnt mögulegt þriggja flokka meirihlutasamstarf við annars vegar Framsókn og Viðreisn og hins vegar tveggja flokka samstarf við Miðflokk.
Ari segir að fyrsta skref Miðflokksins væri að ná samningi við hin sveitarfélög höfuðborgarsvæðisins um að afnema samninginn um vaxtarmörk, hann hafi meðal annars áhrif á lóðaverð, íbúðaverð og leiguverð.
Hildur segir að Sjálfstæðisflokkurinn hafi í kosningabaráttunni alltaf tekið mið af þremur verkefnalistum, þeir séu nátengdir kosningaslagorði flokksins, strax. Strax í sumar segir Hildur að taka þurfi erfiðar ákvarðanir, í því samhengi nefnir hún til að mynda niðurskurð sem betra sé að fara strax í.
Reykjavík vill Hildur að verði að borg sem betra sé að eignast börn í og búa. Eins vill hún að skólar Reykjavíkur verði aftur komnir í fremstu röð, þar sem börnum finnist gott að búa finnist fólki gott að búa.
Fréttastofa hefur reynt að ná tali af Hildi Björndóttur í morgun en hún hefur ekki svarað símtölum og smáskilaboðum enn sem komið er.
Einar Þorsteinsson, oddviti Framsóknar, Björg Magnúsdóttir, oddviti Viðreisnar og Ari Edwald, oddviti Miðflokks, ræddu stuttlega við fréttastofu í morgun. Þau vildu lítið segja en eru að spá í spilin og velta fyrir sér kostunum í stöðunni.
Þau eru öll opin fyrir samtali um myndun meirihluta með Sjálfstæðisflokki. Það er orðið nokkuð ljóst að nýr meirihluti í borginni verður myndaður með einhverri blöndu af Sjálfstæðisflokki, Miðflokki, Viðreisn og Framsókn.
Ólíklegt þykir að meirihluti verði myndaður í borginni í dag.
12 borgarfulltrúa þarf til að mynda meirihluta. Þrjár sviðsmyndir virðast vera í stöðunni:
- Tveggja flokka, 12 manna meirihluti Sjálfstæðisflokks og Miðflokks.
- Þriggja flokka meirihluti Sjálfstæðisflokks, Miðflokks og Framsóknar.
- Þriggja flokka meirihluti Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Framsóknar.
Meirihlutaviðræður eru hafnar milli Byggðalistans og Sjálfstæðisflokksins í Skagafirði. Byggðalistinn vann mikinn kosningasigur og fékk 3 menn kjörna. Eyþór Fannar Sveinsson, oddviti Byggðalistans, sagði frá þessu í Morgunvaktinni á Rás 1 í morgun.
Meirihlutinn hélt velli í Skagafirði en þrátt fyrir það verður breyting. Meirihlutinn samanstóð af Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki. Framsókn tapaði manni og tæplega 10% fylgi frá því 2022.
Áframhaldandi samstarf Sjálfstæðisflokks og Framsóknar hefði dugað fyrir meirihluta, en saman fengu flokkarnir fimm fulltrúa kjörna, af þeim 9 sem sitja í sveitarstjórn. Framsóknarflokkurinn hafði verið stærsti flokkurinn í 20 ár í Skagafirði og verið í meirihluta.
Breyting varð á því þar sem Byggðalistinn er orðinn stærsti listi sveitarfélagsins og leiðir meirihlutaviðræður við Sjálfstæðisflokkinn. Saman fá þeir sex menn kjörna og mynda því sterkan meirihluta í Skagafirði.
Nú stendur yfir fundur L-listans, Framsóknar og Sjálfstæðisflokksins á Akureyri um væntanlegt meirihlutasamstarf. Þetta er annar fundur flokkanna á jafn mörgum dögum en viðræður hófust strax í gær.
Fundurinn hófst klukkan 10:00 en ekki er vitað hvað hann stendur lengi.
Samkvæmt Berglindi Ósk Guðmundsdóttur, oddvita Sjálfstæðisflokksins á Akureyri og Óðni Svan Óðinssyni, oddvita L-listans, var góður hugur fyrir komandi viðræðum og töldu þau bæði miklar líkur á því að þessi meirihluti yrði að veruleika.
Málefnaágreiningur væri lítill og mikill vilji til samstarfs.
Hildur Björnsdóttir segist frá sér numin af þakklæti eftir nýafstaðnar kosningar. Þetta segir hún í færslu á Facebook síðu sinni.
Sjálfstæðisflokkurinn var með 32,9% fylgi í Reykjavíkurborg. Hildur segir að úrslitin sýni styrk flokksins.
„Úrslitin sýna glöggt hvað við sjálfstæðismenn í Reykjavík getum gert þegar við snúum bökum saman – og hvaða árangri við getum náð með samstilltum og öflugum framboðslista.“
Hildur segir það muna vera heiður lífs síns að starfa í þágu borgarbúa næstu árin.
Oddvitar þeirra framboða sem hlutu kjör í borgarstjórn Reykjavíkur hitta Hildi Björnsdóttur, oddvita Sjálfstæðisflokks, í dag.
Sanna Magdalena Mörtudóttir, oddviti Vinstrisins, segir að áhyggjuraddir séu uppi í samfélaginu um myndun á mögulegri hægri stjórn.
Hildur segist ekki kæra sig um að leiða meirihluta þar sem fordómar gagnvart minnihlutahópum eða rasismi séu í öndvegi eða liðnir.
Formaður yfirkjörstjórnar í Reykjavík segir að minnka megi þrýsting á starfsfólk á kjörstað með því að breyta kosningalögum svo hefja megi talningu fyrr. Þrýstingur á að tilkynna fyrstu tölur auki líkur á mistökum.
Samkvæmt kosningalögum má ekki byrja að telja atkvæði fyrr en kjörstöðum hefur verið lokað á kjördag. Við yfirferð yfirkjörstjórnar Reykjavíkur kom í ljós misræmi milli lesinna talna á kjörfundi og talinna atkvæða vegna innsláttarvillu í talningarskjali.
