Páll Vilhjálmsson skrifar:

Stríðið við Íran verður langvinnt og mun ná til Evrópu, segir Michel Fayad fransk-líbanskur sérfræðingur í öryggis- og varnarmálum. Fayad er höfundur nýrrar bókar um ástandið í miðausturlöndum. Hann þykir nógu marktækur til að fá viðtal í Le Figaro og Die Welt, sem eru miðhægriútgáfur í Frakklandi og Þýskalandi og þykja vandar að virðingu sinni.

Greining Fayad er að stríðið sem Bandaríkin og Ísrael hófu gegn Íran í sé inngangskafli að átakasögu næstu ára, ef ekki áratuga. Í fyrstu árásarbylgjunni í lok febrúar voru drepnir helstu leiðtogar Írans, klerkar, herforingjar og stjórnmálamenn. Eftir stendur íranski byltingarvörðurinn sem innblásinn er af trúarofstæki og fylgir harðlínustefnu fram í rauðan dauðann. Fayad segir engan vafa að sveitir og sellur byltingavarðarins muni láta Evrópu finna til tevatnsins í komandi átökum. Nægir eru liðsmennirnir í Evrópuríkjum.

ESB-Evrópa og Bretland voru nauðug viljug dregin í Íran-stríðið. Fyrstu viðbrögð þeirra er bandarískar og ísraelskar flugvélar réðust á skotmörk sín fyrir fimm mánuðum var að lýsa yfir hlutleysi ef ekki beinni andstöðu við stríðið. Sum Nató-ríki í Evrópu, t.d. Spánn, meinuðu bandarískum flugvélum að lenda. Trump Bandaríkjaforseti hótaði Evrópuríkjum öllu illu tækju þau ekki þátt, þó ekki sé nema táknrænt. Evrópa lét til leiðast. Síðasta embættisverk Starmer fráfarandi forsætisráðherra Bretlands er að lýsa íranska byltingarvörðinn hryðjuverkasamtök.

Ástæðan fyrir tregðu ESB-Evrópu og Bretlands að gera Íran-stríðið að sínu er ekki friðarást. Stuðningur ESB-Evrópu og Bretlands við Úkraínustríðið er órækur vitnisburður um að leiðtogar álfunnar eru ekki frábitnir hernaði, mannfalli og tortímingu þjóni það pólitískum hagsmunum.

ESB-Evrópa og Bretland geta ekki með góðu móti stutt Íran-stríðið án þessa að styggja múslíma heima fyrir. Múslímar eru víða í álfunni orðnir sterkir kjósendahópar sem þarf að taka tillit til. Til viðbótar, eins og Fayad bendir á, er íranski byltingarvörðurinn, og önnur samtök herskárra múslíma, vís með að virkja stuðningsnet sitt í ESB-Evrópu og Bretlandi til óhæfuverka. Fayad gerir lítið með ágreining súnna og shíta, sem eru tveir meginhópar múslíma, og sitja sjaldan á sátts höfði. En þegar kemur að andstöðu við vestrænni ógn eru herskáir múslímar bræður í trúnni.

Fram að Úkraínustríðinu var stórinnflutningur á rússneskri orku, gasi og olíu, til meginlands Evrópu. Stríðið dró úr orkuflæðinu og hækkaði verðið. Evrópa má illa við að orkuflutningur frá miðausturlöndum skerðist sem nokkru nemur. Varanleg stríðsátök vita á orkuskort og efnahagskreppu.

Evrópa er ekki í færum að heyja stríð og tvennum vígstöðvum, Úkraínu og Íran. Leiðtogar álfunnar munu, eins lengi og þeir komast upp með það, sitja af sér Íran-stríðið og styðja Bandaríkin aðeins með táknrænum hætti, – eins og að skilgreina íranska byltingarvörðinn sem hryðjuverkasamtök. Rök Fayad eru að gagnvart Íran og miðausturlöndum á Evrópa ekki val. Átökin fyrir botni Miðjarðarhafs munu ávallt finna sér leið til Evrópu.

Eftir rúman mánuð ganga Íslendingar til kosninga um hvort hefja eigi aðildarferli inn í Evrópusambandið. Utanríkismál og utanríkisviðskipti ásamt öryggis- og varnarmálum eru í húfi. Óráð er að flytja forræði íslenskra mála til stríðandi ESB-Evrópu.