Töluverðar breytingar verða á bæjarstjórum í 22 stærstu sveitarfélögum landsins eftir sveitarstjórnarkosningarnar 16.maí.
Það eru 22 sveitarfélög á Íslandi með yfir 2000 íbúa. Stærst er Reykjavík en minnst er Rangárþing Eystra.
Útlit er fyrir að ellefu nýir bæjarstjórar taki við taumunum í þessum 22 sveitarfélögum þegar skýr mynd er að verða komin á meirihluta víðsvegar.
Pólitískur eða ópólitískur?
Sveitarfélög hafa ýmist verið með ráðna, ópólitíska bæjarstjóra eða bæjarstjóra úr röðum kjörinna fulltrúa. Nú er ljóst að sex sveitarfélög eru að færa sig frá þeim ópólitísku yfir í kjörna fulltrúa. Það eru: Akureyri, Reykjanesbær, Hveragerði, Skagafjörður, Mosfellsbær og Hornafjörður.
„Það kemur svona alda af pólitískum bæjarstjórum í stærri sveitarfélögum,“ segir Grétar Þór Eyþórsson, prófessor í stjórnmálafræði.
Eitt sveitarfélag er að fara í hina áttina, úr pólitískum í ópólitískan. Það er Hafnarfjörður. Þar mun Þórður Þórarinsson setjast í stól bæjarstjóra en hann starfaði áður sem framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins en er þó ekki kjörinn fulltrúi í Hafnarfirði.
„Það helgast svolítið af því að það var flóknari meirihlutamyndun þar. Það flækti stöðuna, það var ekki sjálfgefið að bæjarstjóri kæmi úr röðum kjörinna fulltrúa,“ segir Grétar en í Hafnarfirði var myndaður þriggja flokka meirihluti.
Sjálfstæðisflokkurinn áberandi
Af þeim 14 bæjarstjórum sem teljast pólitískir koma 12 þeirra frá Sjálfstæðisflokknum, einn frá Viðreisn og einn frá Framsóknarflokknum. Að mati Grétars Þórs er þetta nokkuð augljóst mynstur: „Já, Sjálfstæðisflokkurinn bætti verulega við sig í sveitarfélögum víðs vegar um landið og er þar að auki lang stærsti flokkurinn á sveitarstjórnarstiginu.“