Norðmenn verða að hafa styrk til að berjast á móti hatri og hryðjuverkum, segir Jonas Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs. 15 ár eru frá hryðjuverkunum í Útey og Osló þar sem 77 létu lífið.
Ótrúlegur styrkur í samfélaginu
Klukkan 15:25 föstudaginn 22. júlí 2011 sprakk kröftug bílsprengja í stjórnsýsluhverfinu í miðborg Oslóar. Hundruð særðust og átta létu lífið. Árásarmaðurinn hélt síðan í Útey, samkomustað ungliðahreyfingar norska Verkamannaflokksins.
Þar, um tveimur tímum eftir sprenginguna, hóf hann skothríð á börn og ungmenni sem voru í eynni. Hann skaut 69 til bana og særði enn fleiri. Árásarmaðurinn, Anders Behring Breivik, hlaut þyngsta fangelsisdóm sem norsk lög leyfa.
Minningarathöfn var í morgun við bygginguna þar sem sprengingin varð fyrir 15 árum. Støre var meðal ræðumanna. Í viðtali við fjölmiðla eftir athöfnina sagðist hann leggja áherslu á að í baráttunni gegn hatri og hryðjuverkum væri ótrúlegur styrkur í samfélaginu.
„Það er ótrúlegur styrkur í samfélaginu okkar, sem kemur frá fólki sem vill í einlægni styðja hvert annað.“
Það hafi til að mynda sést vel í sumar, á stundum mikillar gleði og djúprar örvæntingar hjá norsku þjóðinni. Þar vísar Støre til ótrúlegs árangurs norska fótboltalandsliðsins á HM og eldanna miklu í Drammen þar sem fjöldi fólks missti heimili sín.
Hætta á ofbeldi öfgahægrimanna meiri í dag en þá
Að mati norsku öryggislögreglunnar, PST, er hættan á ofbeldi öfgahægrimanna meiri í dag en hún var þegar hryðjuverkin voru framin. Støre segir það geta dregið kjarkinn úr Norðmönnum en þeir verði að halda ró sinni og leita leiða til að vinna á móti því.
„Sú staðreynd að börn allt niður í tólf ára aldur gangi um og dýrki það sem gerðist 22. júlí er eitthvað sem við verðum að berjast gegn. Við verðum einfaldlega að sigrast á því.“
Þetta sé ekki skoðun meirihlutans heldur minnihlutans á öfgahægri vængnum. „Þetta er hættuleg hugmyndafræði en við verðum að hafa styrk til að standa gegn henni.“
Á sunnudag var afhjúpaður minnisvarði um þau sem létu lífið. Það er stórt listaverk af fugli sem á uppruna sinn í Útey og á því eru nöfn allra sem létust.
Minnisvarðinn á að vera til minningar um fórnarlömb árásarinnar og að fá almenning til að sýna seiglu gegn hugmyndafræði öfgahægrisins sem var rót árásarinnar.
Síðar í dag verður minningarathöfn í Útey þar sem nöfn þeirra sem létust verða lesin upp.
