Skógareldar loga á stórum svæðum á Ítalíu, í Frakklandi og á Spáni. Þúsundir hafa þurft að flýja eldana sem magnast vegna mikils hita og sterkra vinda. Enn ein hitabylgjan gengur yfir suðurhluta Evrópu. Ný vísindaleg greining bendir til þess að mikill hiti af völdum loftslagsbreytinga sé að magna upp þurrka í álfunni.
Ástandið á Sikiley alvarlegt
Um sex þúsund slökkviliðsmenn, landverðir og fulltrúar almannavarna berjast við tugi elda á Sikiley á Ítalíu. Eldarnir hafa logað dögum saman. Matteo Piantedosi, innanríkisráðherra Ítalíu, segir slökkviliðsmann hafa látist eftir að hafa veikst meðan hann sinnti slökkvistarfi.
Talsmaður almannavarna á Ítalíu sagði við AFP-fréttaveituna að ástandið á Sikiley væri alvarlegt og að eldarnir hefðu magnast upp vegna mikils hita og mjög þurrs jarðvegs.
Rúmlega 160 eldar hafa einnig kviknað í Calabria á suðvesturhluta Ítalíu. Yfirvöld segja marga þeirra hafa verið kveikta viljandi af „illgjörnum einstaklingum“.
Brennuvargarnir hafi meðal annars vætt tuskur í eldfimum vökva og bundið við skott villikatta til að breiða úr eldinum.
Mikill kraftur í eldunum
Í kringum tólf þúsund manns hafa þurft að flýja skógarelda sem loga í suðvesturhluta Frakklands. Yfir tíu þúsund ferðamenn hafa þurft að yfirgefa tjaldsvæði og aðra gististaði nærri Bordeaux vegna elda sem loga í skógi furutrjáa í nágrenninu.
Yfirvöld segja eld sem logar í Le Porge, nærri Bordeaux, hafa brunnið á tvö þúsund hektara svæði. Tveir slökkviliðsmenn dóu við slökkvistörf nærri flugvellinum í Bordeaux.
Wilfried Scheider, varðstjóri hjá slökkviliðinu, sagðist í viðtali við AFP, sjaldan hafa séð svona mikinn kraft í eldunum. „Við erum að fást við mjög þéttan skóg furutrjáa.“
Á Spáni hefur slökkviliðsmönnum orðið ágengt í baráttunni við gróðurelda suður af höfuðborginni Madríd. Neyðarþjónusta landsins sagði í dag að íbúar hefðu fengið að snúa aftur til síns heima eftir að hafa þurft að flýja eldana.
Eldarnir kviknuðu nærri borginni Toledo og breiddust hratt út. Yfirvöld skipuðu íbúum í fjölmörgum hverfum að flýja heimili sín. Slökkviliðsmenn sögðu slökkvistörf hafa gengið vel í nótt þó að þeir hefðu ekki enn komið böndum á eldana. Fjöldi vega er enn lokaður.
Hundruð slökkviliðmanna berjast einnig við stærri elda í Guadalajara-héraði um 100 kílómetra norður af Madríd. Eldarnir kviknuðu á fimmtudag í síðustu viku og hafa brunnið á 32 þúsund hektara svæði.
Samkvæmt evrópskri upplýsingastofnun um skógarelda brunnu tæplega 400 þúsund hektarar af landi í skógareldum á Spáni í fyrra, sem er það mesta á seinni tímum.
Miklir hitar sjúga allan vökva úr jarðveginum
Ný greining vísindamanna bendir til þess að miklir hitar sem gangi yfir Evrópu séu að sjúga allan vökva úr jarðveginum. Loftslagsbreytingar magni upp áhrifin.
Fjölmörg hitamet hafa fallið í hitabylgjunum sem gengið hafa yfir álfuna þetta sumarið. Heitur lofthjúpur varð til þess að vatn gufaði upp úr ám, vötnum, jarðvegi og plöntum.
Samkvæmt greiningunni gerðu loftslagsbreytingar það að verkum að þessar aðstæður eru 80 sinnum líklegri í Vestur-Evrópu og 40 sinnum líklegri í Austur-Evrópu. Þurrkun jarðvegs í Vestur-Evrópu varð fimm sinnum líklegri vegna mengunar jarðefnaeldsneytis í þeim hluta álfunnar og 11 sinnum líklegri í austurhluta Evrópu.
Yfirleitt tengjast þurrkar lítilli úrkomu á veturna en síðasti vetur var ansi blautur í álfunni. Vísindamenn segja loftslagsbreytingar vera að endurskilgreina þurrka í Evrópu.
Samkvæmt greiningunni eru þurrkarnir sem eru núna í vesturhluta álfunnar flokkaðir sem öfgafullir en hefðu allajafna verið metnir sem hóflegir, ef ekki hefði verið fyrir áhrif loftslagsbreytinga.
Þurrkarnir eru þegar farnir að hafa áhrif. Mörg lönd hafa innleitt neyðartakmarkanir á vatnsnotkun og algjört bann er núna við því að nota vatnsslöngur á flestum stöðum í Suður-Evrópu.
„Þetta eru okkar eigin gjörðir“
Skógareldar loga á Spáni, Frakklandi og Ítalíu, og þurrkarnir hafa haft mikil áhrif á bændur þar sem jarðvegurinn er einn sá þurrasti í manna minnum. Búist er við um níu milljóna tonna tapi á korni um alla álfuna. Versta maísuppskera í 50 ár er í Frakklandi og rúmenskir bændur missa yfir milljón hektara af uppskeru.
Ár í álfunni eru einnig að þorna upp. Það getur leitt til orkuskorts og hamlað ferðum flutningaskipa. Vatnsborð árinnar Rínar við Lobith í Hollandi er nú lægra en sumarið 1976, þegar það var sem lægst. Vísindamenn vara við áhrifunum; hækkun matar- og orkuverðs.
Tengingin milli loftslagsbreytinga af mannavöldum og þurrka yfir sumarið í Evrópu er sterk, samkvæmt greiningunni.
Dominik Schumacher, vísindamaður við ETH-háskólann í Zürich í Sviss, segir að aukin tilhneiging sé til þess að jarðvegur þorni strax á vorin, áður en sumarið er byrjað. Þurrkurinn í ár kom tveimur mánuðum fyrr en árið 2022.
„Það eru okkar eigin gjörðir. Þegar hitastig hækkar eykst þorsti andrúmsloftsins hratt og það sýgur raka úr ám, vötnum, lónum og jarðvegi. Sífellt heitara loft sýgur allan raka úr jarðveginum.“
