Kjaraviðræðum smábátasjómanna miðar vel áfram og Örvar Már Marteinsson, formaður Samtaka smærri útgerða, segir öruggt að samningar muni nást. Áform innviðaráðherra um að gera breytingar á byggðakerfi fiskveiðistjórnunarkerfisins, til að mynda með hugsanlegu afnámi línuívilnunar, séu þó neikvætt innlegg í viðræðurnar.
Samtök smærri útgerða og Landssamband smábátaeigenda hafa átt í viðræðum við Sjómannasamband Íslands síðan í maí á síðasta ári um kjarasamning smábátasjómanna. Þeir hafa verið samningslausir í tólf ár.
Hlé hefur verið á viðræðunum síðan fyrir verslunarmannahelgi. Örvar Már segir þær hafa verið uppbyggilegar.
„Það eru engin stór deilumál þannig séð. Þetta eru mest svona einhver útfærsluatriði. Ýmislegt hefur breyst frá því að upprunalegu kjarasamningarnir voru gerðir þannig að það þarf svolítið að uppfæra gamla samninginn,“ segir Örvar Már.
„Ég held að það séu allir sammála um að kaup og kjör eiga að vera mannsæmandi. Það vill enginn lenda í því að geta ekki ráðið mannskap um borð af því að það sé verið að borga of lítið. Þetta gengur bara vel, menn eru nokkuð samstíga.“
Óvissan erfið
Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra áformar að gera breytingar á byggðakerfi fiskveiðistjórnunarkerfisins. Ráðherrann lagði til að mynda fram frumvarp á síðasta þingi sem fól í sér afnám línuívilnunar og skel- og rækjubóta. Hætt var við hvort tveggja áður en frumvarpið var samþykkt.
„Það er erfitt að vera í kjaraviðræðum þegar óvissan er svona mikil,“ segir Örvar Már.
„Á meðan það liggur í loftinu að línuívilnun verði mögulega slegin af eða það veit enginn hvað hún verður mikil, þá er vissulega mjög erfitt að ræða einhver hlutaskipti eða prósentur af því að það var bara svo stór hluti af reikniformúlunni, upprunalegu.“
Flóknir kjarasamningar
Þetta er dágóður tími sem þið hafið verið samningslausir. Hvaða áhrif hefur það haft á stéttina?
„Það hefur nú kannski ekki haft svo mikil áhrif. Þetta eru náttúrlega svokölluð hlutaskipti, þannig mannskapurinn er á ákveðnum prósentum. Þegar fiskverð hafa verið há þá er mannskapurinn á háu kaupi rétt eins og útgerðin. Það hefur bara sveiflast í samræmi við afkomuna,“ svarar Örvar Már.
„Stærsta málið, sennilega, í nýjum kjarasamningi er hækkun í lífeyrissjóð. Ég held að það sé í rauninni ekkert orðið neitt deilumál.“
Kjarasamningarnir séu þó nokkuð flóknir.
„Af því að þessi útgerðarhópur, sem er undir í þessum kjarasamningum, er gríðarlega fjölbreyttur. Þarna erum við að tala um allt frá því að vera einyrkjaútgerð, þar sem er einn um borð, upp í þar sem eru fjórir, jafnvel fimm, um borð í hverjum bát. Þetta eru línubátar þar sem er verið að beita í landi eða stokkað upp í landi eða bátar með beitningarvél.“
Skortur á fyrirsjáanleika
Telur þú að þið munið ná samningum?
„Já. Að sjálfsögðu munum við ná samningum. Það er ekki spurning. Það er bara spurning hvenær þessu verði lokið. Þessi dráttur og óvissa í sambandi við línuívilnun getur mögulega sett strik í reikninginn af því að þetta er náttúrlega alveg óviðunandi, að fyrirtækjunum sé búin þessi aðstaða að hreinlega vita ekki hvort það á að ráða mannskap eða hvað á að ráða marga,“ segir Örvar Már.
„Kvótaárið er byrjað og samkvæmt öllum reglum og venjum hafa menn vitað hvað þeir eru að fara út í mánuði fyrir fiskveiðiáramót. Í fyrra var þessi reglugerð ekki gefin út fyrr en í nóvember, lok nóvember minnir mig, og þetta er alveg skelfileg vanvirðing við þessa stétt, að það skuli ekki vera hægt að sjá einhverja mánuði fram í tímann.“
