Loftrýmisgæsla eða Air Policing er hugtak sem fæstir Íslendingar þekktu fyrir tuttugu árum, þegar Bandaríkjaher pakkaði saman og fór frá Íslandi. Stjórnvöld hér á landi voru hörð á því að NATO yrði að sinna eftirliti með íslenskri lofthelgi og úr varð að hingað komu af og til flughersveitir í loftrýmisgæslu. Svipuð gæsla fer fram víðar og í fyrra var mikið að gera.
Herþotur voru sendar yfir 500 sinnum á móti ótilgreindum flugförum, samkvæmt yfirliti frá NATO. Árið áður voru tilvikin 400 og 2023, 300.
Flest tilvikin eru yfir Eystrasalti þar sem rússneskar hervélar og drónar virðast með skipulögðum hætti hafa verið send af stað til þess eins að kanna viðbrögðin.
Dönsk hermálayfirvöld birta sundurliðun atvika og tölur þeirra staðfesta þetta: Flest tilvikin sem danski flugherinn bregst við eru yfir Eystrasalti. 2015 gerðist þetta 40 sinnum og allt til 2022 voru tilvikin álíka mörg á ári. En síðast varð sprenging: 80 árið 2022, 55 ári síðar, svo 81 og loks 89 í fyrra.
1-2 ferðir árlega við Ísland
RÚV óskaði upplýsinga frá utanríkisráðuneytinu um fjölda tilvika hér við land. Samkvæmt því hafa verið 12 flug um loftrýmiseftirlitssvæðið með 27 flugvélum á undanförnum sex árum. Stundum eru því fleiri en ein vél á ferð hverju sinni. Þetta gerist að jafnaði einu sinni til tvisvar á hverju ári.
Þetta gefur kannski ekki alveg rétta mynd af umferðinni, eins og kemur fram í svari ráðuneytisins. Bróðurparturinn af flugi rússneskra herflugvéla sem fara um Norður-Atlantshafssvæðið flýgur til eða frá herflugvöllum í Norður-Rússlandi. Þær vélar fljúga þá nærri Noregi eða á hafsvæðinu á milli Íslands og Noregs, en koma ekki endilega inn á loftrýmiseftirlitssvæði Íslands.
