Stefán Einar Stefánsson blaðamaður og þáttastjórnandi hjá Morgunblaðinu reiddist Degi B. Eggertssyni þingmanni Samfylkingarinnar mjög eftir gagnrýni þess síðarnefnda á skort á umfjöllun Morgunblaðsins um skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands um eignarhald stærstu útgerðarfyrirtækja landsins á fyrirtækjum í sjávarútvegi og ótengdum greinum. Vill Stefán Einar meina að Dagur hafi vegið ómaklega að vinnustað hans og dregur einnig inn í það minningarorð þingmannsins um Davíð Oddsson, fyrrum forsætisráðherra og ristjóra Morgunblaðsins.
Niðurstaða skýrslunnar er að 20 kvótahæstu útgerðir landsins hafi í árslok átt eignir í öðrum fyrirtækjum að andvirði 400 milljarða króna, hvort sem sé í öðrum útgerðum eða óskyldum rekstri. Þar af séu 230 milljarðar í öðrum sjávarútvegsfyrirtækjum. Fram hefur komið að töluverðar eignir voru undanskildar í skýrslunni vegna skilgreiningar Hagfræðistofnunar á hvað teljist vera tengdir aðilar.
Við leit finnst ekki önnur umfjöllun á fréttavef Morgunblaðsins um skýrsluna en viðtal við Heiðrúnu Lind Marteinsdóttur framkvæmdastjóra Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Athygli vekur að í viðtalinu er tengill á frétt um verðmæti útflutnings sjávarafurða í febrúar.
Heiðrún segir í viðtalinu að skýrslan sýni fram á óverulega fjárfestingu sjávarútvegsfyrirtækja í ótengdum rekstri. Arðsemi í sjávarútvegi sé stundum óviðunandi og það sé óskiljanlegt ef hluthafar í sjávarútvegsfyrirtækjum eigi ekki að nýta þann arð sem þeir þó fái til „frekari verðmætasköpunar í íslensku atvinnulífi.“
Ekki er að sjá að blaðamaðurinn sem tók viðtalið hafi spurt Heiðrún hvað henni finnist um aukna samþjöppun eignarhalds í íslensku atvinnulífi með því að sá hluti þess sem sé í eigu fámenns hóps, eigenda fyrirtækjanna sem mynda uppistöðuna í þeim samtökum sem hún starfar fyrir, fari vaxandi.
Áróður
Í hinum nafnlausa skoðanapistli Staksteinum, sem birtist daglega í Morgunblaðinu, er í dag hins vegar skrifað:
„Samfylkingin og Ríkisútvarpið, sem gjarnan leggjast á sömu árar, hafa nú ákveðið, enn eina ferðina, að gera atlögu að undirstöðuatvinnuvegi þjóðarinnar. Nú á að gera það tortryggilegt að eignamyndun hafi orðið í sjávarútvegi og að fyrirtæki eða fjárfestar í sjávarútvegi hafi fjárfest.“
Segir enn fremur að það teljist ekki mikið, sem komi fram í skýrslunni, að sjávarútvegsfyrirtækin eigi 129 milljarða eignir í öðrum atvinnugreinum og ekki er minnst á að í skýrsluna vantar eignir vegna skilgreininga á hvað teljist tengdir aðilar. Segir í Staksteinum að þessi tala sé nýtt í áróðursskyni og þess getið að þetta sé ekki stór hluti af eigin fé viðskiptahagkerfisins sem, án fjármálageirans, í árslok 2024 hafi, samkvæmt tölum Hagstofunnar, verið 6.350 milljarðar króna.
Ekki finnst í fljótu bragði frétt á vef blaðsins þar sem þetta kemur fram svo ekki er hægt að fullyrða að engin slík frétt hafi verið skrifuð og mögulegt er að hún hafi þá aðeins birst í prentútgáfu blaðsins. Hafi frétt með þessum upplýsingum ekki verið skrifuð en þess í stað skrifað um þær í skoðanapistli þá vekur það óneitanlega athygli og spurningar um hvers vegna sú leið hafi verið farin.
Dagur og Stefán
Dagur B. Eggertsson skrifar á Facebook-síðu sína:
„Mogginn bregst ekki eigendum sínum og fjallar ekki einu orði um skýrsluna þar sem meðal annars kemur fram að sjávarútvegurinn eigi Moggann. Segir sína sögu.“
Stefán Einar svarar að bragði í athugasemd:
„Haltu áfram að reyna að draga úr trúverðugleika eina frjálsa fjölmiðilsins sem eftir er í landinu. Það er jafn smekklegt og þegar þú ákvaðst að nýta miðopnu Morgunblaðsins til að vega að minningu Davíðs Oddssonar um sólarhring eftir að tilkynnt var um andlát hans. Hvernig dettur þér í hug að ganga svona fram?“
Dagur lét þessu ekki ósvarað:
„Sæll minn kæri, ekki ætla ég nú að metast við þig um hvor okkar grefur meira undir Mogga. En að blaðið þegi um eignarhald stærstu sjávarútvegsfyrirtækjanna í öðrum og óskyldum rekstri. Ja, ég segi ekki meir. En það er lúalegt að halda því fram að minningarorð mín um Davíð Oddsson hafi vegið að minningu hans. Öðru nær.“
Lætur Dagur fylgja með í svarinu umrædd minningaroð um Davíð en í þeim hrósar Dagur Davíð á margvíslegan hátt en gagnrýnir stefnu Sjálfstæðisflokksins í dag og segir hann hafa ekki fylgt góðum fordæmum Davíðs. Segir Dagur að Davíð hafi getað verið ósvífinn og hafi ásamt Þorsteini Pálssyni verið búinn að semja fyrir alþingiskosningar 1991 um stjórnarsamtarf við Alþýðflokkinn. Þeirri fullyrðingu hefur hins vegar verið andmælt af bæði Hannesi Hólmsteini Gissurarsyni, einum nánasta vini og bandamanni Davíðs, og Jóni Baldvini Hannibalssyni þáverandi formanni Alþýðuflokksins sem segir að um þetta stjórnarsamtarf hafi ekki verið samið fyrr en eftir kosningar.
