Fráfarandi varnarmálaráðherra Úkraínu fór hörðum orðum um yfirmann hersins á blaðamannafundi í dag. Deilur milli þeirra hafa komið upp á yfirborðið eftir að Volodymyr Zelensky forseti Úkraínu tilkynnti um að ríkisstjórnin yrði stokkuð upp.
Ein aðalbreytingin er nýr forsætisráðherra. Hann heitir Sergiy Koretsky og hefur stýrt Naftogaz, ríkisorkufyrirtæki landsins. Hann hefur litla reynslu af stjórnmálum en hefur haldið orkukerfi fyrirtækisins gangandi í gegnum stríðið í Úkraínu. Hann segir að auk þess að styrkja varnir landsins þurfi að undirbúa landið fyrir veturinn og styrkja bæði fólk og fyrirtæki.
Mótmæli eftir afsögn
Mykhailo Fedorov, sem hefur gegnt varnarmálaráðherra undanfarna sex mánuði, tilkynnti í gær að hann myndi láta af störfum. Þetta hefur valdið mikilli óánægju.
Mótmælt var víða í Úkraínu í gærkvöld, meðal annars í Kyiv, Lviv, Odesa og Dnipro. Mótmælendur héldu á lofti skiltum sem á stóð meðal annars: Ekki snerta við því sem virkar, og, Volodymyr, hvað ertu að gera? Mótmælendur segja Fedorov hafa náð miklum árangri á sex mánuðum í embætti og vísa þá í góðan árangur Úkraínumanna á vígvellinum og árangursríkar árásir þeirra á olíuframleiðslu í Rússlandi.
Fedorov er sjálfur ekki sáttur við þessi málalok og sagði skýringuna vera deilur við Oleksandr Syrsky, yfirmann hersins, sem hann sakar um að ala á sundurlyndi í landinu.
Á blaðamannafundi í dag segist Fedorov ítrekað hafa sagt þörf á breytingum í stjórnkerfi hersins, meiri tækninotkun og opnari umræður um vandamál sem blöstu við. Þegar Zelensky hafi tjáð honum að Syrksy yrði ekki skipt út hefði hann tekið því.
„Fljótlega tókum við eftir því allar tillögur okkar til breytinga voru stöðvaðar. Syrski er ekki tilbúinn til að tala opinskátt um vandamálin. Hann vill þess í stað halda einkafundi, taka þátt í samsæri og trúa að einhver hafi skipulagt herferð gegn honum í fjölmiðlum. Í stað þess að finna skýra leið til að sigra Rússland - sem er á ábyrgð yfirmanns hersins - fann hann leið til að sundra landinu.“
Syrski er ekki tilbúinn til að tala opinskátt um vandamálin. Hann vill þess í stað halda einkafundi, taka þátt í samsæri og trúa að einhver hafi skipulagt herferð gegn honum í fjölmiðlum.
Fedorov sagði jafnframt að hann hefði tjáð Zelensky áhyggjur sínar. Þegar honum var svo í vikunni tjáð að hann myndi hætta sem varnarmálaráðherra bauð Zelensky honum að vera áfram í ríkisstjórn. Fedorov hafnaði því. Hann lýsti jafnframt efasemdum um að Úkraína gæti unnið stríðið meðan Syrsky væri yfir hernum.
Nýtur stuðnings innan hersins
Fedorov, sem vildi gera miklar umbætur á hernum í sinni ráðherratíð, virðist hafa stuðning við sinn málflutning innan hersins. Pavlo Yelizarov varaherforingi í flughernum sagði af sér til að mótmæla brotthvarfi hans. Mykhailo Drapaty, sem er hátt settur innan hersins að breytinga væri þörf í hernum. Umbæturnar sem Federov hefði gert væru góðar og það yrði að halda þeim áfram. Fáheyrt er að menn innan hersins gagnrýni hann á þennan hátt.
Syrsky sagði í dag að nú ætti þjóðin að sameinast í stríðinu gegn Rússum. „Við þurfum að einbeita okkur að stríðinu og áhrifaríkum aðgerðum þar,“ sagði hann á samfélagsmiðlum. Zelensky talaði á svipaðan hátt - kallað eftir samstöðu við leiðtoga hersins.
„Forseti á stríðstímum á ekki að þurfa að velja við þessar aðstæður. Ég myndi gjarnan vilja samstöðu.“
Brotthvarf skapar óvissu á lykiltíma
Fréttaskýrendur segja hættu á að brotthvarf Fedorovs skapi óvissu innan hersins, einmitt þegar Úkraína hefur ekki verið í jafn góðri stöðu í stríðinu við Rússa mánuðum saman. Sókn Rússa hefur verið stöðvuð og Úkraínumenn hafa gert þeim skráveifu með drónaárásum á hernaðarmannvirki og olíuframleiðslu í Rússlandi.
Anatoliy Oktysiuk stjórnmálaskýrandi segir að Fedorov hafi einnig lent upp á kant við drónaframleiðendur þegar hann lagði til umbætur sem voru ekki í samræmi við þeirra hagsmuni. Zelensky sé að grafa undir sér pólitískt með því að láta Fedorov fara.
Igor Klymenko sem nú er innanríkisráðherra er líklegastur til að taka við varnarmálaráðherraembættinu. Ekki liggur hins vegar fyrir hvort meirihlutastuðningur er á þinginu að hann taki við.
