Hilmar Þór Hilmarsson, prófessor við Háskólann á Akureyri og fyrrverandi starfsmaður Alþjóðabankans, segir að djúpstæður ágreiningur sé nú kominn upp innan Atlantshafsbandalagsins (NATO) og að leiðtogafundir bandalagsins virðist í auknum mæli snúast um að tryggja stuðning Donalds Trump Bandaríkjaforseta.
Í aðsendri grein sem Nútíminn birtir fer Hilmar yfir niðurstöður nýafstaðins leiðtogafundar NATO í Ankara og segir að þrátt fyrir yfirborðslega samstöðu hafi komið skýrt í ljós að grundvallarágreiningur ríki um framtíð bandalagsins.
Hann bendir meðal annars á að Trump hafi gagnrýnt Evrópuríki NATO fyrir að taka ekki þátt í stríðinu í Íran og telur að það marki breytingu á því hvernig Bandaríkjaforsetinn horfi á hlutverk bandalagsins.
Framtíð NATO er í óvissu – Snúast NATO fundir nú aðallega um að hafa Trump góðan?
Segir Trump vilja færa Evrópu meiri byrðar
Í greininni segir Hilmar að Bandaríkin vilji í auknum mæli draga úr eigin hernaðarlegri viðveru í Evrópu og að Evrópuríki beri í síauknum mæli kostnaðinn af stuðningi við Úkraínu.
Hann telur jafnframt að ágreiningur milli Bandaríkjanna annars vegar og Evrópu auk Kanada hins vegar hafi sjaldan verið jafn skýr.
„Trump vildi semja við Pútín, en Evrópa ekki,“ skrifar Hilmar og bendir á að Trump hafi jafnframt boðið Vladimír Pútín til fundar í Alaska og haldið reglulegu sambandi við Moskvu.
Grænland og Tyrkland vekja athygli
Hilmar bendir einnig á að Trump hafi enn á ný ítrekað vilja sinn til að Bandaríkin nái yfirráðum yfir Grænlandi, sem hafi vakið hörð viðbrögð frá dönskum stjórnvöldum.
Þá nefnir hann að Trump hafi rætt við Recep Tayyip Erdoğan, forseta Tyrklands, um mögulega afhendingu F-35-orrustuþotna til Tyrklands, sem hann telur að geti valdið óánægju í Ísrael vegna stirðs sambands ríkjanna.
„Ekki friðvænlegra í heiminum“
Í niðurstöðu greinar sinnar segir Hilmar að leiðtogafundurinn hafi ekki fært heiminn nær friði.
Að hans mati sé svokallaður transatlantískur hlekkur (transatlantic link) nú í besta falli óviss og NATO-fundir virðist í auknum mæli snúast um að halda Trump ánægðum.
Hann segir hvorki frið í Úkraínu né Íran í sjónmáli og telur að fundurinn hafi í raun skilað litlum árangri.
