Pólitísk staða klerkastjórnarinnar í Íran er sterkari nú en fyrir stríð, segir Magnús Þorkell Bernharðsson, prófessor í sagnfræði. Allt bendi til þess að átökum í Miðausturlöndum sé ekki lokið, segir hann og vísar til vopnaflutninga og flutninga á hermönnum. Rætt var við Magnús Þorkel á Morgunvaktinni í morgun. Hann segir Írana í raun með tromp á hendi sem þeir hafi ekki haft fyrir stríð og vísar þar meðal annars til Hormússunds. Þar hafi verið frjálsir flutningar fyrir stríð en nú ræði Íranar að taka þar tolla sem myndu efla efnahag ríkisins og auka kostnað við flutninga.
Hér fyrir neðan má hlusta á þáttinn:
Abbas Araghchi utanríkisráðherra Írans átti fund með Vladimír Pútín forseta Rússlands í Pétursborg í gær og sagði Rússa reiðubúna til að miðla málum í stríðinu. Magnús Þorkell segir ráðherrann hafa verið á faraldsfæti að undanförnu að undirbúa næsta stig átaka.
Íranar í skák en ekki glímu
Guardianhefur eftir Friedrich Merz, kanslara Þýskalands, að Íranar auðmýki Bandaríkjamenn og leiki á þá í viðræðum. Magnús Þorkell segir best að spyrja að leikslokum en ljóst sé að Íranar séu ekki að flýta sér í viðræðum, þeir séu í skák en ekki glímu. „Þeir sem eru þarna eru mjög klókir,“ segir hann. Það sé klók samningatækni að beina athyglinni að Hormússundi og tala um tolla á umferð sem eigi eftir að breyta efnahag Írans og auka kostnað við flutninga.
Breið fylking ýmissa afla innan Íran hafi verið í írönsku samninganefndinni í Íslamabad fyrir nokkrum vikum. Þarna séu menn sem hafi verið í alþjóðlegum viðræðum í tíu til fimmtán ár. „Meðal annars þeir sem hafa mikla reynslu af kjarnorkumálum en þeir sem Bandaríkjamenn sendu voru kannski ekki eins reynslumiklir og voru kannski ekki alveg tilbúnir til að taka veigamiklar ákvarðanir á þessum málaflokki eins og Íranir voru.“
Íranar telji sig hafa mætt til viðræðna við Bandaríkjamenn í góðri trú en svo skipti Bandaríkjamenn um skoðun.
„Þess vegna eru þeir ekkert að flýta sér og vilja vera vissir um að það sem gerist næst sé Írönum í hag. En þeir eru núna að nýta sér þetta ástand og ég myndi segja að staðan þeirra sé kannski þrátt fyrir algjört hrun í efnahagslífinu í Íran, þá er pólitísk staða klerkastjórnarinnar sterkari heldur en hún var áður en stríðið hófst. Því miður er það þannig.“
Donald Trump forseti Bandaríkjanna hefur talað um að ekki sé ljóst hver fari með stjórnina í Íran. Magnús Þorkell segir ljóst að í Íran sé ákveðið kerfi og ákveðnir menn sem stjórni. Klerkastjórnin sé með puttana í öllu samfélaginu og líka hernum. Innan Íran séu alls konar skoðanir en það sem sé klerkastjórninni mikilvægast sé að halda völdum. Umboðið liggi ekki hjá þjóðinni, heldur hjá guði.
