Inga segir stórkostlega áskorun vera framundan, ekki síst við að bæta árangur barna í lesskilningi. Hólmfríður María Ragnhildardóttir fréttamaður ræddi við Ingu í beinni útsendingu fyrir skömmu.
Hér má sjá viðtalið í heild:
Hólmfríður María Ragnhildardóttir ræddi við Ingu Sæland fyrir skemmstu. Inga segist ekki kalla aðgerðirnar sem hún boðaði á blaðamannafundinum róttækar heldur séu þær skipulagðar. Hún bindur miklar vonir við að sjá fljótt árangur af aðgerðunum.
Inga segir að áhersla verði lögð á að einfalda og skýra námsskrá til að tryggja samfellu í námi barna þvert á skóla um allt land.
Inga segir að niðurstöður úr samræmdum matsferli sem lagður var fyrir grunnskólanemendur í vor verði ekki birtar fyrr en næsta sumar eftir að framvindupróf hefur verið lagt fyrir að nýju og því hægt að bera niðurstöðurnar saman.
Inga segir að efla þurfi stuðning við kennara og segir vanta upp á sérhæfingu, ekki síst kennara sem kenna íslensku sem annað mál. Niðurstöðurnar sýna að einungis 28% nemenda af erlendum uppruna búa yfir grunnhæfni í lesskilningi. Munurinn minnkar þegar tekið er tillit til félags- og efnahagslegrar stöðu.
„Niðurstöðurnar kalla því á markvissan stuðning við íslenskunám, nám almennt og félagslega þátttöku,“ segir á vef stjórnarráðsins.
Inga segir snjalltæki og samfélagsmiðla hafa veigamikil áhrif á frammistöðu barna og að „símafriður“ sem Inga boðar í skólum landsins eigi eftir að skipta sköpum. Hún segir mikilvægt að veita börnum frið frá áreiti tækjanna og samfélagsmiðla. Það bæti líðan þeirra til muna.
„Við ætlum að leyfa börnunum okkar að vera börn.“
Hún segir einnig mikilvægt að símafriðurinn nái heim til barna og hvetur foreldra til að taka þátt í verkefninu.
Inga Sæland sagði í upphafi blaðamannafundar að samfélagið þyrfti að leggjast á eitt til að takast á við þróunina sem sést í niðurstöðum PISA og „snúa skútunni við“
Meðal aðgerða stjórnvalda er að kenna færri viðfangsefni en sinna þeim betur. Þetta segir Inga Sæland. Hún segir að áhersla á raungreinar verði aukin til að stemma stigu við versnandi frammistöðu íslenskra nemenda á því sviði.
PISA mælir hæfni og getu 15 ára nemenda í lesskilningi, vísindum og stærðfræði. Í PISA 2025 var sérstök áhersla lögð á hæfni og þekkingu nemenda á sviði vísinda.
Hér má sjá skýringu á áherslum við mat á færni nemenda. Auk lesskilnings, stærðfræðilæsis og vísinda mælir PISA einnig viðhorf nemenda til þátta eins og félags- og tilfinningafærni, líðan og upplifun af námi.
Inga vill að samfélagið taki saman höndum frammi fyrir versnandi frammistöðu í PISA-könnuninni. Stjórnvöld, kennarar og foreldrar þurfi að leggjast á eitt og „snúa skútunni okkar við“.
„Mín bjartasta von er sú að næsta PISA-könnun verði ekki svona,“ segir Inga. „Þetta er samfélagslegt vandamál ef við ætlum ekki að gefa börnunum okkar kost á því að eiga menntunarmöguleika.“
Hér er dæmi um spurningu úr PISA-könnun frá árinu 2018. Veist þú svarið? Eða kannski frekar, veistu hvernig þú færð svarið?
Inga bendir á að niðurstöðurnar séu ekki bara neikvæðar. Ísland er í fyrsta sæti meðal Norðurlandanna þegar litið var til þrautseigju og því þriðja þegar litið var til lífsánægju. Íslenskir nemendur eru almennt ofarlega þegar litið er til félagslegra þátta líkt og félagslegra tengsla í skóla, sjálfsstjórn í námi og stuðningi kennara.
Samkvæmt niðurstöðunum hefur þrautseigja þeirra aukist marktækt frá árinu 2022 og áhugi á námi stendur í stað hér á landi á sama tíma og hann hefur minnkað í flestum þátttökuríkjum. Nemendur á Íslandi mælast einnig yfir meðaltali OECD-ríkja í forvitni og markmiðasetningu.
Inga Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, hefur mál sitt.
„Það má segja að við séum með rauða spjaldið þegar kemur að námsárangri barnanna okkar í þeim mælikvörðum sem PISA felur í sér,“ sagði Inga.
„Verkefnið er ekki að endurbyggja menntakerfið frá grunni heldur nýta þá styrkleika sem eru til staðar.“
Hún segist merkja mikinn vilja innan samfélagsins til að takast á við verkefnið.
Munurinn á stúlkum og drengjum í PISA er hvað mestur þegar kemur að lesskilningi. Helmingur drengja býr ekki yfir grunnhæfni en stúlkur lækka þó meira í þessum hluta prófsins.
Munurinn á milli drengja og stúlkna í PISA er hvað mestur þegar kemur að lesskilningi, en minnkar þó frá könnuninni sem var lögð fyrir árið 2022. Þá mældust 53% drengja með grunnhæfni og 68% stúlkna.
Munurinn er hvað minnstur þegar kemur að vísindum og minnkar hann jafnframt á milli kannana. Þar mælast 63% stúlkna með grunnhæfni og 61% drengja.
Í stærðfræðihlutanum eru niðurstöðurnar svipaðar nema að þar búa 64% drengja yfir grunnhæfni í samanburði við 61% stúlkna.
Þróun frammistöðu í PISA kallar á markvissar langtímaumbætur, skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Þetta kemur fram í tilkynningu á vef Stjórnarráðsins.
„Viðbrögð snúa m.a. að aukinni áherslu á læsi, íslensku, grunnhæfni og kjarnagreinar (þ.m.t. STEM-greinar), eflingu námsgagna, aukinni starfsþróun og sérhæfingu kennara sem og faglegan stuðning við skóla, ásamt betri gögnum og mælingum með auknu gagnsæi.“
Inga Sæland mennta- og barnamálaráðherra og Linda Heiðarsdóttir skrifstofustjóri skólamála í mennta- og barnamálaráðuneytinu ávarpa blaðamannafundinn. Hann hefst klukkan 11:00 og verður sýndur í beinu streymi hér í fréttavaktinni.
Til stóð að Hildur Björnsdóttir borgarstjóri myndi ávarpa fundinn en samkvæmt heimildum fréttastofu hefur hún afboðað sig.
PISA-könnunin er lögð fyrir á þriggja ára fresti. 91 ríki tók þátt, þar af 38 OECD-ríki. Tæplega 4.000 íslensk grunnskólabörn tóku þátt í könnuninni í fyrra.
44% íslenskra grunnskólabarna búa ekki yfir grunnhæfni í lesskilningi við lok grunnskóla. Hlutfallið lækkaði um 4% frá 2022. 38% búa ekki yfir grunnhæfni í stærðfræðilæsi og vísindum.
Hlutfall nemenda með afburðahæfni var 2-4% samanborið við 5,5-7,8% meðaltal OECD-ríkja og 5,9-7,5% meðaltal hinna Norðurlandanna.
Frammistaða íslenskra grunnskólabarna hefur aldrei mælst jafn slæm og í nýjustu PISA-könnuninni. Færri nemendur búa yfir grunnhæfni í stærðfræði og lesskilningi og færri sýna afburðahæfni. Færni hefur hrakað með hverri könnun undanfarin ár.
Aðgerðir verða kynntar á blaðamannafundi klukkan 11:00.
Sýnt verður frá blaðamannafundinum í beinu streymi hér efst í fréttavaktinni. Hólmfríður María Ragnhildardóttir fréttamaður ræðir einnig við stjórnvöld í beinni.
