Elon Musk hefur tilkynnt að geim- og tæknifyrirtækið SpaceX hafi tryggt sér 40 milljarða dollara skuldafjármögnun til kaupa á háþróuðum Nvidia-örgjörvum fyrir gervigreind. Upphæðin jafngildir um 5.000 milljörðum íslenskra króna miðað við áætlað gengi. Musk varar jafnframt við því að hundruð fyrirtækja sem byggja starfsemi sína á gervigreindargagnaverum kunni að standa frammi fyrir gjaldþroti eða sameiningum vegna versnandi aðgangs að lánsfé.

Þetta kemur fram í umfjöllun Reuters og Bloomberg frá 25. og 26. október.

Í færslu á samfélagsmiðlinum X sunnudaginn 25. október sagði Musk að SpaceX hefði lokið fjármögnun upp á 40 milljarða Bandaríkjadala til kaupa á grafískum örgjörvum, svokölluðum GPU-flögum.

Örgjörvarnir eru meðal annars notaðir við þjálfun og rekstur stórra gervigreindarlíkana.

Stærðargráða fjárfestingarinnar vekur athygli

SpaceX hefur á undanförnum mánuðum aukið umsvif sín verulega á sviði gervigreindar og gagnavera.

Fyrirtækið hyggst fjárfesta á bilinu 35 til 40 milljarða dollara í innviðum á síðasta ársfjórðungi 2026 einum saman, samkvæmt upplýsingum frá fjármálastjóra þess, Bret Johnsen.

Reuters greindi fyrst frá fyrirhugaðri fjármögnun 6. október. Þá var talið að um 10 milljarðar dollara kæmu í formi bankalána og 30 milljarðar með útgáfu skuldabréfa.

Fjárfestingafyrirtækið Apollo Global Management hefur verið nefnt meðal helstu þátttakenda í viðræðunum, auk Goldman Sachs og fleiri stórra fjármálafyrirtækja.

Bloomberg segir lánskjör enn ófrágengin

Þrátt fyrir yfirlýsingu Musks um að fjármögnuninni sé lokið greinir Bloomberg frá því að viðræður um endanleg lánskjör hafi enn staðið yfir síðla sunnudags.

Heimildarmenn fréttastofunnar segja að óvissa á lánamörkuðum hafi gert samningaviðræðurnar erfiðari.

Ekki liggur því fyrir hvort allir fjármögnunarsamningar hafi verið undirritaðir eða hvort Musk vísi til þess að nauðsynlegir fjárfestar hafi samþykkt þátttöku sína.

Þetta er mikilvægur fyrirvari við yfirlýsingu hans.

Musk varar við hruni meðal gervigreindarfyrirtækja

Musk hefur jafnframt varað við versnandi aðstæðum á lánamörkuðum.

Hann segir að fjármögnun hafi að mestu lokast fyrir fyrirtæki sem hafi ekki umtalsverðar tekjur utan reksturs gervigreindargagnavera.

Sérstaklega beinir hann sjónum sínum að svokölluðum neocloud-fyrirtækjum, sem sérhæfa sig í að leigja öðrum fyrirtækjum reiknigetu fyrir gervigreind.

Musk telur að meira en 200 slík fyrirtæki geti staðið frammi fyrir miklum samdrætti, sameiningum eða gjaldþrotum.

Þetta er spá Musks en ekki staðfest niðurstaða um framtíð greinarinnar.

Fjárfestar hafa þegar sýnt vaxandi áhyggjur af skuldsetningu fyrirtækja í geiranum og því hvort tekjur þeirra muni standa undir gríðarlegum fjárfestingum.

Starlink og geimskot styrkja stöðu SpaceX

Musk segir að SpaceX standi betur að vígi en mörg önnur gervigreindarfyrirtæki vegna tekna af Starlink-gervihnattaþjónustunni og geimskotum.

Þær tekjur geri fyrirtækinu kleift að sækja fjármagn á hagstæðari kjörum en fyrirtæki sem reiða sig eingöngu á tekjur af gagnaverum.

Samkvæmt Reuters jukust tekjur SpaceX um 161 prósent á þriðja ársfjórðungi miðað við sama tímabil í fyrra og námu 14,58 milljörðum dollara.

Tekjur af gervigreindarstarfsemi námu 7,56 milljörðum dollara, sem sýnir hversu hratt sú starfsemi hefur vaxið innan fyrirtækisins.

Nvidia í lykilstöðu í gervigreindarkapphlaupinu

Nvidia hefur orðið einn mikilvægasti framleiðandi heims á örgjörvum fyrir gervigreind.

Stór tæknifyrirtæki keppast nú um að tryggja sér aðgang að háþróuðum flögum fyrirtækisins til að auka reiknigetu sína.

Musk hefur áður lýst því yfir að SpaceX ætli að byggja gervigreindarinnviði sína á tækni Nvidia, meðal annars vegna framþróunar í Vera Rubin-örgjörvaarkitektúr fyrirtækisins.

Fjárfesting SpaceX undirstrikar hversu fjárfrekt kapphlaupið um öflugustu gervigreind heims er orðið.

Vaxandi spurningar um sjálfbærni gervigreindaruppbyggingar

Þótt fjárfestingar í gervigreind hafi aukist hratt hafa áhyggjur einnig vaxið af því hvort fyrirtæki geti aflað nægra tekna til að standa undir kostnaðinum.

Stór gagnaver krefjast ekki aðeins dýrra örgjörva heldur einnig gríðarlegrar raforku, kælibúnaðar og flókinna tæknilegra innviða.

Verði tekjuvöxturinn minni en fjárfestar gera ráð fyrir gætu skuldsett fyrirtæki lent í erfiðleikum.