Luiz Inácio Lula da Silva, forseti Brasilíu, hefur tryggt sér fjórða kjörtímabilið eftir nauman sigur á Flávio Bolsonaro í forsetakosningunum sunnudaginn 25. október. Bolsonaro hafnar hins vegar úrslitunum og hefur boðað lögfræðilegar aðgerðir til að fá kosningarnar ógiltar. Deilan snýst meðal annars um umdeilda ákvörðun hæstaréttardómara um að framlengja kjörfund um tvær klukkustundir á kjördag.

Samkvæmt opinberum niðurstöðum brasilísku yfirkjörstjórnarinnar (TSE) hlaut Lula 51,79% gildra atkvæða, samtals 64.256.232 atkvæði. Flávio Bolsonaro fékk 48,21%, eða 59.826.041 atkvæði.

Munurinn var því rúmlega 4,4 milljónir atkvæða.

Sigurinn tryggir Lula, sem er áttræður, fjórða kjörtímabilið sem forseti stærsta ríkis Suður-Ameríku.

Bolsonaro segir ómögulegt að viðurkenna niðurstöðuna

Flávio Bolsonaro, sonur fyrrverandi forsetans Jair Bolsonaro, hefur lýst því yfir að hann muni ekki viðurkenna niðurstöðu kosninganna.

Hann telur að ákvörðun hæstaréttardómarans Cristiano Zanin um að framlengja kjörfund hafi skapað slíka óvissu að ekki sé hægt að samþykkja úrslitin.

Bolsonaro hefur boðað að hann muni óska eftir því að kosningarnar verði ógiltar.

Zanin var áður lögmaður Lula, sem Bolsonaro og stuðningsmenn hans hafa bent á þegar þeir gagnrýna ákvörðun dómarans.

Engin niðurstaða liggur fyrir um að framlenging kjörfundar hafi haft áhrif á endanlega atkvæðaskiptingu.

Flávio Bolsonaro, sonur Jair Bolsonaro, fyrrverandi forseta Brasilíu.

Óvenjuleg ákvörðun á kjördag

Ákvörðunin um framlengingu var tekin rétt áður en kjörstöðum átti að loka.

Ástæður hennar voru meðal annars samgönguvandamál í borgum þar sem stuðningur við Lula er mikill og mikil úrkoma í suðurhluta landsins þar sem Bolsonaro nýtur sterks fylgis.

Athygli vekur að kosningateymi beggja frambjóðenda höfðu óskað eftir framlengingu kjörfundar, þó af ólíkum ástæðum.

Ákvörðunin olli verulegum tæknilegum vandamálum við talningu atkvæða.

Kassio Nunes Marques, forseti yfirkjörstjórnar Brasilíu, staðfesti að tímabundið hefði þurft að stöðva móttöku talningargagna þar sem fjölmargar rafrænar kjörvélar höfðu þegar verið lokaðar.

Hann sagði jafnframt að engin hefðbundin lagaheimild hefði verið til staðar fyrir svo skyndilega framlengingu kjörfundar.

Yfirkjörstjórnin hefur engu að síður staðfest sigur Lula og telur að tæknilegu vandamálin hafi ekki breytt úrslitum kosninganna.

Óvæntur sigur eftir tap í fyrri umferð

Lula hafði tapað fyrri umferð kosninganna fyrr í október og kannanir bentu til þess að Bolsonaro ætti möguleika á sigri.

Mikil þátttaka kjósenda í síðari umferð virðist hins vegar hafa ráðið úrslitum.

Samkvæmt yfirkjörstjórninni mættu um 128,2 milljónir manna á kjörstað og var kjörsókn um 80,8%.

Lula verður þar með fyrsti forsetaframbjóðandinn frá endurreisn lýðræðis í Brasilíu sem nær kjöri eftir að hafa lent í öðru sæti í fyrri umferð.

Samskiptin við Trump í sviðsljósinu

Úrslitin eru einnig athyglisverð í ljósi samskipta Brasilíu og Bandaríkjanna.

Flávio Bolsonaro hefur verið talinn pólitískt náinn Donald Trump Bandaríkjaforseta, en Lula hefur gagnrýnt stefnu Trump-stjórnarinnar í alþjóðaviðskiptum og utanríkismálum.

Bandaríkin hafa beitt Brasilíu viðskiptatollum sem hafa valdið spennu milli ríkjanna.

Lula hefur lagt áherslu á að Brasilía eigi að fylgja sjálfstæðri utanríkisstefnu og ekki lúta pólitískum þrýstingi annarra stórvelda.

Sigur hans gæti því haft áhrif á framtíðarsamskipti ríkjanna, sérstaklega varðandi viðskipti, tolla og samstarf á alþjóðavettvangi.

Efnahagsleg óvissa eftir kosningarnar

Kosningaúrslitin hafa einnig vakið viðbrögð á fjármálamörkuðum.

Samkvæmt Financial Times lækkuðu sjóðir tengdir brasilískum hlutabréfum verulega í viðskiptum utan Brasilíu eftir að niðurstaðan varð ljós.

Fjárfestar hafa áhyggjur af skuldastöðu ríkisins, ríkisútgjöldum og mögulegum átökum forsetans við þingið.

Þótt Lula hafi tryggt sér endurkjör hefur hægriflokkum gengið vel í þingkosningum og hann gæti því staðið frammi fyrir erfiðum samningaviðræðum um efnahagsstefnu sína.

Pólitísk átök fram undan

Lula hefur heitið því að vera forseti allra Brasilíumanna og vinna að því að draga úr pólitískri sundrungu.

Bolsonaro hefur hins vegar boðað áframhaldandi baráttu gegn niðurstöðunni fyrir dómstólum.

Enn liggur ekki fyrir hvort kæra hans muni leiða til formlegrar endurskoðunar kosninganna.