Landverðir höfðu haft afskipti af frönskum ferðamönnum, vegna utanvegaaksturs, í síðustu viku. Þeir veittu þeim tiltal en mennirnir létu sér ekki segjast.
Þeir voru síðan aftur gripnir eftir skórfelldan utanvegaakstur á hálendinu um helgina. Skemmdirnar eru með því versta sem sést hefur í langan tíma.
Starfsfólk á svæðunum; leiðsögumaður við Kötlujökul annars vegar og trúss á Emstrum hins vegar, stóðu mennina að verki um helgina og gerðu lögreglu umsvifalaust viðvart.
Lögregla gat ekki haft hendur í hári mannanna vegna anna.
Ferðamennirnir hafa, meðal annars, valdið miklum skemmdum við Emstruleið, allt frá Einhyrningi inn að Hvanngili.
Bílför, samtals fleiri kílómetra löng, eru á svæðinu, meðal annars í mosagrónu landsvæði við Stóru-Súlu á Emstruleið.
Emstrur eru á náttúruminjaskrá.
Margra daga vinna að gera við skemmdirnar
Starfsfólk á svæðunum; leiðsögumaður við Kötlujökul annars vegar og trúss á Emstrum hins vegar, stóðu mennina að verki í síðustu viku og gerðu lögreglu umsvifalaust viðvart.
Lögreglan gat ekki aðhafst, sökum anna, og mennirnir héldu utanvegaakstrinum áfram.
Á sunnudag voru ferðir og lögbrot mannanna orðin að umfjöllunarefni á samfélagsmiðlum og meðal þeirra sem starfa í ferðaþjónustu, ekki síst á hálendinu, eftir að það uppgötvaðist að þetta voru sömu ferðamenn.
Með samheldnu átaki þeirra og almennings tókst að rekja ferðir þeirra og landverðir í Hrauneyjum náðu til þeirra þegar þeir ætluðu inn í Landmannalaugar.
Eftir símasamskipti við lögreglu héldu mennirnir á Selfoss þar sem þeir fóru í skýrslutöku.
Að henni lokinni greiddu þeir sekt og héldu svo áfram ferð sinni inn í Landmannalaugar, þangað sem þeir komu á sunnudagskvöld.
Leiðsögumenn, landverðir og trússar sem vinna á hálendinu gera ráð fyrir margra daga vinnu við að raka yfir og jafna út skemmdirnar.
Mikilvægt er að gera við skemmdirnar sem fyrst því ef vatn leitar í förin verður jarðvegurinn lengur að jafna sig.
Á Emstruleið, meðal annars á svæðinu milli Innri-Emstruár og Bláfjallkvíslar, eru mörg hundruð metrar af förum á söndum þar sem steinkápa liggur yfir, en þeir eru að hluta mosagrónir, auk þess sem viðkvæmur háfjallagróður er að reyna að komast á legg eftir veturinn.
Las þeim pistilinn í Landmannalaugum
Ingibjörg Eiríksdóttir er gamalreyndur landvörður á hálendinu og starfar nú við trúss.
Hún hefði viljað sjá ferðmenninna sæta harðari refsingu fyrir brot sín.
Í 90.grein náttúruverndarlaga segir að það varði sektum eða fangelsi, allt að tveimur árum, ef ökumenn gerast sekir um akstur utan vega.
Ef alvarleg spjöll verða á náttúru landsins skal sekt vera að lágmarki 350 þúsund eða fangelsi allt að fjórum árum.
Ingibjörg undrast að mennirnir hafi fengið að halda áfram ferðalagi sínu um landið eftir að hafa gerst ítrekað uppvísir að utanvegaakstri.
„Þeir keyra svo beint inn í Landmannalaugar þar sem ég hafði þau fyrir augunum í gærmorgun og ég verð að játa að ég las þeim líka pistil. Og ég veit að fleiri hafa gert það.“
Í náttúruverndarlögum er einnig heimild til að gera ökutæki upptæk séu brotin alvarleg.
Ingibjörg óttast að sektin sem mönnunum var gert að greiða hafi verið fjarri því sem hún telur eðlileg fyrir brotin.
„Það sem mér þykir ljótast að sjá við þetta er að það er búið að ná mönnunum einu sinni, veita þeim tiltal en þeir halda áfram. Og þegar þeir svo eru komnir inn á gólf hjá lögreglu þá grunar mann að upphæðin sem þeir greiða sé fjarri því sem maður vildi sjá fyrir svo ömurlegt brot.“
Efla landvörslu og fræðslu innan stjórnsýslunnar
Ingibjörg telur að heilt yfir þurfi að auka fræðslu til lögreglu og lögfræðinga innan stjórnsýslunnar um alvarleika utanvegaaksturs.
„Ég veit að í fjölda tilfella hefur það fólk ekki forsendur til að vita hversu alvarlegar, eða ekki, skemmdirnar eru.“
Hún telur þó mikilvægast að bæta í landvörslu á hálendinu.
„Þetta er einstakt svæði, þetta eru víðerni sem eru okkur meira virði en allt annað,“ segir Ingibjörg.
„Utanvegaakstur á ekki að líðast þarna.“
