Aðrar tölur úr Suðurkjördæmi
Já 8.636 (39,2%)
Nei 13.397 (60,8%)
Nú eru örfáar mínútur í aðrar tölur úr Suðurkjördæmi. Við fylgjumst með.
Lokatölur úr Reykjavíkurkjördæmi suður
Já 20.738 (54,5%)
Nei 17.317 (44,5%)
Fréttir af þjóðaratkvæðagreiðslunni tróna á forsíðum helstu fjölmiðla heims og ljóst að augu margra beinast að Íslandi.
Nýjar tölur úr Suðvesturkjördæmi:
Já 15.900 (48,5%)
Nei 16.900 (51,5%)
Lokatölur úr Reykjavík norður:
Já 22.266 (57,5%)
Nei 16.448 (42,5%)
„Þetta voru ekki góðar tölur fyrir jáið,“ segir Hafsteinn Einarsson, doktor í stjórnmálafræði. Stefnan sé í átt að nei.
Kosningavakan er hafin aftur í sjónvarpi. Við bíðum enn eftir lokatölum úr Reykjavíkurkjördæmunum og næstu tölum úr Suðvesturkjördæmi. Þær ættu að berast von bráðar.
Það er rétt að geta þess að kosningavökunni í sjónvarpi er ekki lokið. Hins vegar var gert stutt hlé nú skömmu fyrir klukkan 2 meðan við bíðum eftir næstu tölum.
Þær eru væntanlegar á næstu fimmtán mínútunum og þá fer útsending aftur í gang. Þetta verða lokatölur úr Reykjavíkurkjördæmunum.
Meðan við tölunumþá skulum við fara yfir stemninguna sem var á kosningavökunum.
Ari Páll Karlsson fréttamaður tók þessar myndir á vökum já- og neisinna í kvöld. Birta Björnsdóttir fréttamaður fylgdist með vöku já-sinna, sem er við það að ljúka núna klukkan tvö.
Nú þegar talning er komin vel á veg, er rétt að fara að huga að utankjörfundaratkvæðum.
Um 23% fólks á kjörskrá greiddi atkvæði utan kjörfundar. Það gætu verið upp undir 30% af greiddum atkvæðum. Þessi atkvæði eru talin síðast og hafa því líklegast ekki enn verið birt.
Heiðar Örn Sigurfinnsson spurði Hafstein Einarsson, doktor í stjórnmálafræði, hvort einhverjar rannsóknir hefðu verið gerðar á utankjörfundaratkvæðum og þeim hópi sem greiðir með þeim hætti.
„Það er risaspurning sem ég get ekki hæglega svarað,“ segir Hafsteinn. En ef einhvern efnilegan stjórnmálafræðinema vanti efnivið í ritgerð sé þetta tilvalið.
Heiðar bendir á að margir þeir sem greiði utan kjörfundar búi erlendis, til að mynda í aðildarríkjum ESB. Slíkt gæti haft áhrif á afstöðu fólks, í hvora áttina sem það nú er.
Aðrar tölur úr Reykjavíkurkjördæmi suður:
Já 14.637 (55,5%)
Nei 11.738 (44,5%)
Hér er sama uppi á teningnum og í Reykjavíkurkjördæmi norður. Tölurnar eru örlítið betri fyrir nei-hreyfinguna heldur en fyrstu tölurnar.
„Þetta hefur verið heldur betra fyrir neiið heldur en jáið,“ segir Hafsteinn þegar hann vísar í nýjustu tölur.
Patrekur Jaime segist hafa staðið „eins og hálfviti“ í kjörklefanum í 10 mínútur í dag og reynt að komast að niðurstöðu. Þetta er fólkið sem kom upp í hugann áður en hann greiddi atkvæði.
Baldvin Þór og Patrekur gerðu saman 25 hlaðvarpsþætti í sumar um þjóðaratkvæðagreiðsluna. Í kvöld hittust þeir aftur og ræddu allar nýju stjörnurnar sem hafa sprottið upp í já- og nei-hreyfingunum.
Aðrar tölur úr Reykjavíkurkjördæmi norður.
Já: 16.457 (59,0%)
Nei: 11.413 (41,0%)
Hafsteinn Birgir Einarsson, doktor í stjórnmálafræði, bendir á að þetta séu í raun ekki það góðar tölur fyrir jáið. Hlutfall jáatkvæða lækkar milli talna í kjördæminu.
Reykjavíkurkjördæmi norður er samkvæmt spálíkani sterkasta kjördæmi jásins. Líkanið gerir ráð fyrir að viðmið fyrir jafntefli á landsvísu feli í sér að 63% atkvæða í þessu kjördæmi séu greidd jái.
Hér eru komnar aðrar tölur úr Suðurkjördæmi.
Já 5.964 (39,9%)
Nei 9.001 (60,1%)
Hér hefur hlutfallið breyst örlítið frá fyrstu tölum í átt að neii. Eftir fyrstu tölur var hlutfall jásins 40,2% í kjördæminu en nei 59,8%.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og formaður Viðreisnar segir ógnanir og hótanir ekki eiga að vera veruleiki neins þó að fólk í kosningabaráttu láti ýmislegt yfir sig ganga.
Hún greindi frá því í viðtali á Bylgjunni í gær að henni hefðu borist alvarlegar hótanir sem væru á borði lögreglu.
„En síðan vil ég bara undirstrika það að þessi kosning snýst ekki um mig sem persónu eða Ólaf Ragnar, eða Halldór Benjamín. Þetta snýst um miklu stærra og meira: hagsmuni Íslands,“ sagði Þorgerður við Birtu Björnsdóttur fréttamann á kosningavöku já-hreyfinganna.
Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segist ótrúlega ánægð með það hvað kjörsóknin er mikil. „Það sýnir að fólk hefur áhuga á þessu máli. Þetta er vegferð sem fólk hefur skoðun á og það hefur skilað sér,“ segir hún.
„Ef þetta verður já, og sérstaklega ef það kemur fram þessi skipting sem er á milli landsbyggðar og höfuðborgar, þá þurfum við að vanda okkur sérstaklega og taka til greina áhyggjur sem eru hér að birtast.“
Fréttamenn okkar hafa verið á kosningavökum já- og neihreyfinganna í miðborg Reykjavíkur í allt kvöld.
Þeir segja að nú þegar fyrstu tölur eru komnar úr öllum kjördæmum sé heldur léttara yfir fólki á jávökunni. Á báðum vökum bíða menn spenntir eftir næstu tölum en eitthvað hefur dregið úr mannmergðinni hjá nei-hreyfingunni í Kolaportinu.
Það er þó ekki endilega víst að það sé vegna þess að fólk hafi játað sig sigrað. Fréttamenn okkar segja að ótrúlega heitt sé í Kolaportinu og sjónvarpsáhorfendur hafa kannski tekið eftir að margir viðmælendur á þeirri vöku eru kófsveittir.
Nú eru fyrstu tölur komnar úr öllum kjördæmum og já-hliðin með naumt forskot.
Hér þarf að hafa í huga að búið er að telja hærra hlutfall atkvæða í Reykjavík en annars staðar á landinu en Reykjavík er hallari undir já en önnur kjördæmi.
Annað sem getur skipt máli er hvaða atkvæði hafa verið talin innan kjördæmisins.
Hafsteinn Birgir Einarsson, doktor í stjórnmálafræði, bendir á að Norðausturkjördæmi sé það kjördæmi sem hafi komið best út fyrir jáhreyfinguna, séu fyrstu tölur bornar saman við skoðanakannanir og spálíkön.
Þar hefur já fengið 44%, samanborið við 38% samkvæmt spálíkani.
Hafsteinn bendir á að ef atkvæði frá Akureyri eru talin áður en atkvæði frá öðrum byggðarlögum eru talin geti það skýrt stöðuna. Þannig gæti nei-hliðin sótt á í kjördæminu eftir því sem líður á.
Fjármálaráðherra og varaformaður Viðreisnar er bjartsýnn á niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar.
Aðspurður segir hann Viðreisn ekki standa og falla með niðurstöðunni.
„Nei, engan veginn. Eins og skýrt hefur komið fram í máli Þorgerðar Katrínar þá er flokkurinn stofnaður utan um það að tryggja hagsmuni almennings gegn ákveðinni sérhagsmunagæslu sem hefur verið í íslensku samfélagi.“
Formenn stjórnarandstöðuflokkanna á þingi eru sammála um að tæpara geti þetta ekki verið.
„Það er alveg ljóst að það er hífjafnt á milli fylkinga. Alveg sama hvernig fer held ég að það þurfi allir nokkra daga til að jafna sig,“ segir Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins.
Lilja Alfreðsdóttir, formaður Framsóknarflokksins, tekur undir þetta og segir mikilvægt að ef nei-hliðin sigrar þurfi hún að leggja sig fram um að skilja hvaðan jáhreyfingin kemur og öfugt.
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, segir stöðuna mjög spennandi. Hann bendir á að við höfum enn ekki góða mynd á það hvernig atkvæði dreifast innan kjördæmis.
Fyrstu tölur úr Suðvesturkjördæmi.
Já 9.900 (50,0%)
Nei 9.900 (50,0%)
Er þetta eitthvert grín?
Þetta segir Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur um fyrstu tölur. Tölur hafa borist úr fimm kjördæmum og vantar því einungis fyrstu tölur úr Kraganum, fjölmennasta kjördæminu.
Hafsteinn Birgir segir spálíkanið sveiflast fram og til baka á milli já og nei við hverjar tölur. Þrátt fyrir að já-ið hafi tekið stökk upp á við séu fyrstu tölur í Reykjavík norður, 59,4% undir því sem hann gerði ráð fyrir.
„Miðað við væntingar þá verður Reykjavík norður að vera sterkasta kjördæmi já-sins. Þannig að þar var ég með áætlað að já-ið þyrfti að ná 63,5% þannig þar er þetta töluvert undir því sem það þyrfti að ná í Reykjavík norður. En þetta er auðvitað breytingum háð.“
Björn Malmquist fréttamaður er í Brussel. Hann segir að gera megi ráð fyrir einhverjum yfirlýsingum frá ráðamönnum innan Evrópusambandsins á samfélagsmiðlum strax í fyrramálið þegar niðurstaða liggur fyrir.
Það sé nokkur eftirvænting í Brussel eftir niðurstöðunni. Marta Kos, stækkunarstjóri ESB, hafi talað um að atkvæðagreiðslan á Íslandi væri á vissan hátt mælikvarði á það hversu aðlaðandi Evrópusambandið væri fyrir ný ríki.
Björn segir því nokkuð ljóst að verði niðurstaðan já verði því tekið vel.
„Það er reyndar ekki þannig að það vanti umsóknarríki. Það eru níu núna formlega á listanum.“
Verði niðurstaðan nei verði það eflaust einhver vonbrigði fyrir framkvæmdastjórn ESB og aðra í sambandinu en það breyti þó litlu um samskipti og samstarf Íslands við Evrópusambandið, enda sé EES-samningurinn enn í gildi.
Fyrstu tölur úr Reykjavík norður:
Já: 12.442 (59,4%)
Nei: 8.507 (40,6%)
Fyrstu tölur úr NA:
Nei 5.558 (56,0%)
Já 4.359 (44,0%)
Hér koma fyrstu tölur úr Reykjavíkurkjördæmi suður.
Já: 11.647 (55,9%)
Nei: 9.189 (44,1%)
Hér koma fyrstu tölur úr Norðvesturkjördæmi.
Nei: 3.527 (60,8%)
Já: 2.277 (39,2%)
„Þarna er jáið að fá hærra hlutfall en í Gallup-könnuninni,“ segir Hafsteinn Birgir Einarsson, doktor í stjórnmálafræði. Þar fékk jáið 32% en hann bendir á að mikil óvissa hafi verið með tölurnar vegna þess hve fá svör bárust úr kjördæminu.
Viðhorf ungs fólks til þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa tekið miklum breytingum í skoðanakönnunum á síðustu mánuðum.
Í júní sögðust 37% fólks á aldrinum 18–29 ára líkleg til að kjósa nei og 63% sögðust líkleg til að kjósa já í Þjóðarpúlsi Gallup. Nú í lok ágúst sögðust 60% aftur á móti hallast að nei og 40% að já.
Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur segir fólk öllu jafna verða fastara í sínum viðhorfum til stjórnmála með aldrinum. Ungt fólk sé aftur á móti oft enn að móta afstöðu sína og því beinist kosningaherferðir oft meira að því.
„Þetta bendir auðvitað til þess að eitthvað hafi tekist hjá nei-hreyfingunni í þeim efnum á síðustu metrunum.“
Fyrstu tölur úr Suðurkjördæmi eru komnar.
Já 3.901 (40,2%)
Nei 5.806 (59,8%)
Hafsteinn Einarsson, doktor í stjórnmálafræði, segir að þessar fyrstu tölur rími við niðurstöður kannana. „Þetta er mjög í átt við það sem við bjuggumst við.“
Halldór Benjamín Þorbergsson, stjórnarformaður Áfram Ísland, segir kraftinn í baráttunni í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa verið með ólíkindum.
Hann hefði ekki órað fyrir því þegar Áfram Ísland var stofnað að það myndi takast að byggja upp svo öflug samtök þvert á flokka og hreyfingar.
„Ég er mjög hreykinn af því og stoltur að sjá,“ segir Halldór.
Áfram Ísland hafi haldið opna fundi út um allt land og mæting á þá farið fram úr öllum væntingum.
„200 manna fund á Akranesi, 300 manna fund á Selfossi, 400 manna fund í Hofi á Akureyri og síðan auðvitað rúsínan í SS-pulsuendanum: 2500 manns á útifundi á Austurvelli hér á fimmtudaginn.“
Hafsteinn segir að hægt sé að gera ráð fyrir að talning atkvæða verði nokkuð einföld enda þurfi aðeins að flokka í tvo bunka. Þó geti ávallt komið upp ófyrirséð vandræði, t.d. við flutning atkvæða.
Nú styttist í fyrstu tölur úr Suðurkjördæmi, sem eru væntanlegar hvað úr hverju.
„Þetta er alltaf óvissuferð þegar maður leggur af stað í kosningabaráttu því mín starfslýsing var engin,“ segir Heiða Kristín Helgadóttir, sem hefur aðstoðað Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra í kosningabaráttunni.
Spurð hvort hún hafi saknað einhvers úr baráttunni segir hún að hún hefði viljað sjá meiri umræðu um „stóru myndina“. „Ég hefði viljað sjá okkur sleppa því að ljúga til um sæstrengi og að það yrði ekki önnur þjóðaratkvæðagreiðsla.“
Hún telur þó að kosningabaráttan hafi verið þroskaferli.
„Sama hvernig fer í kvöld verð ég ótrúlega ánægð með það ef við sem þjóð höfum náð að ræða um stöðuna, undanþágur og sérlausnir í heilt sumar.“
Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur mun standa kosningavaktina með þeim Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur og Heiðari Erni Sigurfinnssyni fréttamönnum í kvöld.
Hann segir óhætt að gera ráð fyrir töluverðum mun á milli kjördæma. Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið hafi notið meiri stuðnings í Reykjavík en á landsbyggðinni. Samkvæmt könnunum sé afstaðan nokkuð skipt í Suðvesturkjördæmi.
Kjörstöðum var lokað nú klukkan 22. Innan skamms hefst talning atkvæða.
Kosningavakan í sjónvarpi hefst klukkan 22:20.
Margir velta eflaust fyrir sér hvenær niðurstaðan verður orðin nógu afgerandi til þess að hægt sé að slá því föstu að úrslitin séu ráðin.
Hafsteinn Einarsson, doktor í stjórnmálafræði og sérfræðingur kosningavökunnar, er höfundur spálíkans sem ætlað er að veita innsýn í það.
Hér að neðan má sjá líkanið. Þar er hægt að slá inn talin atkvæði í hverju kjördæmi fyrir sig. Líkanið birtir þá spá um líklega niðurstöðu.
Þangað til fyrstu tölur birtast má leika sér að því að prófa sig áfram.
Í þjóðaratkvæðagreiðslu skipta kjördæmi landsins ekki beinlínis máli fyrir útkomuna. Niðurstaðan ræðst bara af heildarfjölda atkvæða á landsvísu. En atkvæði eru þó talin eftir kjördæmum, á einum stað í hverju kjördæmi.
Við eigum von á fyrstu tölum úr Suðurkjördæmi strax á ellefta tímanum, en tölum frá öðrum kjördæmum upp úr miðnætti.
Síðan tekur biðin við. Síðustu tölur gætu borist úr Norðvestur- og Norðausturkjördæmi klukkan sjö í fyrramálið.
Kjörsókn virðist vera með besta móti og útlit fyrir að hún sé meiri en í þjóðaratkvæðagreiðslum síðustu ára. Í þeim þremur þjóðaratkvæðagreiðslum sem hafa verið haldnar á lýðveldistímanum, fyrir þessa, var kjörsókn á bilinu 49–75%.
Kjörsóknin í dag virðist hins vegar vera sambærileg við kjörsókn í alþingiskosningunum 2024, þegar hún var 80,2%. Hvort hún reynist meiri verður að koma í ljós.
Hér að neðan eru nýjustu tölur um kjörsókn í öllum kjördæmum. Í sviga er samanburður við sama tíma árið 2024 (plús þýðir meiri kjörsókn, en mínus minni kjörsókn)
Reykjavík norður - kl. 21: 56,81% (-4%)
Reykjavík suður kl. 21 – 56,77% (-5,91%)
Suðvestur kl. 21 – 54,5% (-7,3%)
Norðaustur - Nýlegar tölur ekki fengist
Norðvestur - kl. 17:30 – 53,79% (-12,66%)
Suður - kl. 20 59,42% (-0,42%)
Vert er að geta þess að tölurnar hér að ofan sýna aðeins kjörsókn á kjördag. Í fréttum í gærkvöld kom fram að 23% fólks á kjörskrá hefði þegar greitt atkvæði utan kjörfundar, og enn áttu atkvæði eftir að bætast við. Til samanburðar var hlutfallið 20,9% í þingkosningunum 2024. Tölur um kjörsókn utan kjörfundar eru ekki greindar eftir kjördæmum.
Gott kvöld,
Velkomin í beina fréttavakt frá kosningavöku RÚV. Nú er klukkustund í að kjörstöðum verði lokað – á slaginu 22. Kosningavaka í sjónvarpi hefst klukkan 22:20.
Hér á vefnum fylgjumst við með gangi mála, greinum frá nýjustu tölum um leið og þær berast, greinum gögnin og leitum viðbragða.
Við fylgjum síðasta atkvæði í hús.
