„Við erum afskaplega þakklátar fyrir þessa niðurstöðu Landsréttar. Það má segja að þetta hafi verið langþráður sigur í málinu,“ segir Sigrún Jóhannsdóttir, réttargæslumaður konu sem var beitt grófu kynferðisofbeldi af bróður sínum um árabil þegar hún var barn.
Dómur féll í málinu í Landsrétti í vikunni og maðurinn var dæmdur til fjögurra ára skilorðsbundinnar fangelsisrefsingar.
Konan sagði bróður sinn hafa brotið á sér frá því hún var þriggja eða fjögurra ára þangað til hún var ellefu ára. Hann játaði fyrir dómi að hafa brotið á henni áður en hann náði sakhæfisaldri en Landsréttur sakfelldi hann fyrir brot eftir að hann varð fimmtán ára.
Þarf ekki að sitja inni þrátt fyrir gróf brot gegn barni
Sigrún setur spurningarmerki við að refsingin sé að fullu skilorðsbundin.
„Ég tek raunar undir orð þess dómara sem skilaði sératkvæði í málinu. Hann vildi fremur stytta fangelsisrefsinguna en að skilorðsbinda hana með þessum hætti.“
Sigrún bendir á að brot sem þetta sé eitt alvarlegasta brot almennra hegningarlaga en henni þykir samtal þurfa að eiga sér stað um þetta atriði í íslensku samfélagi. „Hvort og þá hvenær sé rétt að menn þurfi ekki að sitja inni fyrir jafn alvarleg kynferðisbrot gegn börnum.“
Langt og strangt ferli
Sigrún segir að ferlið hafi verið bæði langt og strangt. „Og oft aldeilis á brattann að sækja.“
Nokkur aðdragandi var að sakfellingu. Málið rataði á borð lögreglu fyrir þremur og hálfu ári en rannsókn þess var felld niður.
„Við vorum mjög ósáttar og töldum að rannsókn lögreglu hefði verið ófullnægjandi. Þetta voru mikil vonbrigði þannig að við kærðum niðurfellinguna,“ segir Sigrún.
Ríkissaksóknari tók undir sjónarmið þeirra og sendi málið aftur til rannsóknar lögreglu. Að henni lokinni var maðurinn ákærður en var sýknaður í héraðsdómi í fyrra. Sigrún segir að ríkissaksóknari hafi talið rétt að áfrýja málinu til Landsréttar og lýsir yfir ánægju sinni með þá ákvörðun.
Í Landsrétti komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að maðurinn væri sekur.
„Þetta er búið að taka langan tíma,“ segir Sigrún. „Núna tekur við biðin eftir því hvort málið fari fyrir Hæstarétt og ef svo er þá má gera ráð fyrir kannski tæpu ári þar til niðurstaðan er komin þar.“
Bótakrafa send aftur í hérað
Sigrún vekur máls á því að þegar sýknað er í máli í héraði en sakfellt á seinni stigum geti Landsréttur ekki dæmt um bótakröfuna.
„Heldur verður hann að senda þann hluta málsins aftur heim í hérað. Þar erum við staddar núna og brotaþoli þarf þá að mæta hinum dæmda í sérstöku skaðabótamáli þar,“ segir Sigrún.
Hún bendir á að því geti liðið talsvert langur tími þangað til málarekstri verður lokið fyrir dómstólum. Málið gæti farið í gegnum öll dómstig í annað sinni.
„Þetta er annað samtal sem ég tel líka mikilvægt að við eigum. Hvort það sé besta leiðin, bæði fyrir brotaþola og hinn dæmda, að þetta sé með þessum hætti.“
