Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, var gestur Páls Magnússonar í Sprengisandi en Páll hljóp í skarðið fyrir Kristján Kristjánsson þáttastjórnanda í dag, á hvítasunnudag.
Þar var til umræðu hvort flokkar á sveitarstjórnarstigi sniðgengju Miðflokkinn vísvitandi. Oddviti flokksins í Mosfellsbæ hefur til dæmis verið skilinn út undan í meirihlutaviðræðum. Þar teygði Sjálfstæðisflokkurinn sig frekar í Samfylkingu og Viðreisn eftir að upp losnaði úr viðræðum sjálfstæðismanna við Framsókn.
Í Reykjavík er sömuleiðis óljóst hvort Sjálfstæðisflokkurinn ætli að mynda tveggja flokka stjórn með Miðflokki eða velji frekar að mynda þriggja flokka stjórn með Viðreisn og Framsókn. Formaður Miðflokksins vill vitaskuld frekar sjá hið fyrrnefnda.
Sjálfstæðismenn leiti víða til vinstri
Er þá einhver fótur fyrir þessu [að menn séu að sniðganga Miðflokkinn]?
„Það á eftir að koma í ljós,“ svarar Sigmundur Davíð sem tekur þó fram að fyrsti meirihluti sem var myndaður eftir kosningar hafi verið meirihluti Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ.
Hann segir þó að sjálfstæðismenn fari að leita til vinstri á ýmsum vígstöðum, svo sem í Borgarbyggð, þar sem flokkurinn myndar meirihluta með félagshyggjufólki af Borgarbyggðarlistanum.
„En auðvitað bíða menn eftir Reykjavík, að sjá hvað þar gerist,“ heldur Sigmundur áfram.
„En ég mun láta segja mér það þrisvar ef menn ætla að klúðra þessu sögulega tækifæri, af því að við erum búin að upplifa sextán ár af því sem virðist vera að verða eilífðarstjórn vinstri manna hér. Farið að líta á Reykjavík sem rauðu Reykjavík, hún væri orðin eins og höfuðborg í mörgum erlendum löndum þar sem vinstri menn smátt og smátt tóku völdin,“ bætir hann við.
„Fengu meira að segja Brynjar Níelsson“
Sigmundur telur það ekkert launungarmál að Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjavík hafi sett á oddinn þau mál sem Miðflokkurinn hafi verið að benda á undanfarin ár.
„Þau fengu meira að segja Brynjar Níelsson á listann sem sönnun um það að mönnum væri alvara; að Sjálfstæðisflokkurinn væri ekki lengur vók og að þetta væri allt að gerast,“ bætir hann við.
„Það dugar til að mynda hreinan meirihluta með flokki sem hefur talað fyrir sömu hlutum og tryggði Sjálfstæðisflokknum sigur núna og ef menn ætla ekki að nýta það tækifæri heldur fara eitthvað annað þá er það ekki gott fyrir Reykvíkinga.“
Það sé aftur á móti gott fyrir Miðflokkinn, að minnsta kosti pólitískt, að fá „þessa risastóru áminningu“ um að Miðflokkurinn sé „hinn eini sanni og að varast þurfi eftirlíkingar“.
Hann hefur áhyggjur af því að slíkt tækifæri komi aftur.
Ertu farinn að, ertu farinn að afskrifa það? Reiknarðu með að Sjálfstæðis- flokkurinn fari hina leiðina, tali við Viðreisn og Framsókn?
Sigmundur svarar því að búið sé að tala heilmikið við Miðflokkinn óformlega.
„Annars vegar heyrir maður af því að það sé hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist þarna að, en um leið held ég að mér sé óhætt að segja að það sé meirihluti Sjálfstæðismanna eindregið þeirrar skoðunar að það eigi að nýta sér þetta sögulega tækifæri.“
Hann segir að sjálfstæðismenn séu margir fastir á síðustu öld og líti svo á að þeir eigi einhvern hluta kjósenda og að það sé svik við flokkinn að kjósa eitthvað annað.
„Þeir eiga að hætta að hafa andvökunætur yfir okkur, þetta er ekki zero sum game, það á að stækka borgaralega mengið. Og það tókst.“
Það kæmi honum á óvart ef þeir ætluðu aftur að „hverfa í fyrri nálgunina og hugsa með sér að þeir vilji frekar fara með vinstri mönnum“ frekar en að „ráðast í raunverulegar breytingar“.
Líkið Viðreisn við hrekkjusvín á skólalóðinni
Páll þáttastjórnandi nefnir þá að Miðflokkurinn hafi í vaxandi mæli verið vændur um fordóma í garð minnihlutahópa, svo sem hinsegin fólks eða útlendinga. Það kunni hugsanlega að vera ástæða fyrir því að flokkurinn sé sniðgenginn.
Er hægt að finna einhverja ástæðu eða sök hjá ykkur sjálfum fyrir þessu?
„Þetta kemur upp aftur núna í kringum kosningar og kom mér aðeins á óvart hvað menn ganga langt í því, af því að ég hélt að flestir væru búnir að gera sér grein fyrir því að þessar aðferðir virka ekki. Þær hafa verið reyndar svo lengi, þetta að uppnefna pólitíska andstæðinga þína, keppinauta, öllum þeim verstu nöfnum sem þeim dettur í hug, reyna að stimpla þá, reyna að klína á þá,“ svarar Sigmundur.
Hann tekur Þýskaland sem dæmi þar sem hann segir að leyniþjónustan hafi gengið hart gegn fjarhægri AfD-flokknum, sem mælist nú stærstur í Þýskalandi. „Án þess að ég sé að bera okkur saman við AfD,“ tekur Sigmundur þó fram.
Hann telur þetta vera „varnarviðbrögð gamla kerfisins“ og megi skipta í tvo:
„Sumir hjá Sjálfstæðisflokki og Samfylkingu vilja bara verja gamla kerfið, Framsóknarflokkinn eftir atvikum og þola ekki nýja samkeppni. Þeir festast í þessu að við þurfum að reyna bara að koma í veg fyrir að þessi flokkur sé til. Einungis þannig getur okkur vegnað vel. Við megum ekki við þessari samkeppni,“ tekur hann fram.
„Og svo eru það hinir, popúlistarnir eins og Viðreisn,“ bætir hann við. „Sem er svona eins og á skólalóðinni — þegar búið er að sigta út einhvern sem er kannski ekki alveg í nýjustu tískufötunum og það er byrjað að gera grín að honum og níðast á honum — þá koma búllíarnir eins og Viðreisn og ráðast á viðkomandi til að upphefja sjálfan sig. Sjáið hvað ég er flottur í samanburði við þennan. Ég er hérna í nýjustu tísku.“
Hvorug nálgunin virki.
„Þeir tala ekki um eitthvað sem þingmenn eða frambjóðendur Miðflokksins halda fram, heldur leita að einhverjum dæmum um að einhver sem hafi kannski mætt á einhvern fund hjá Miðflokknum eða einhvern tímann verið bendlaður við Miðflokkinn hafi sagt eða kannski sagði hann þetta ekki núna en hann skrifaði eitthvað á Facebook á netinu fyrir þremur árum sem mætti túlka sem þetta og þetta.“
„Dönsum ekki eftir pípu þessa fólks“
Snorri Másson, varaformaður flokksins, hlaut þunga gagnrýni í haust vegna umræðu hans í þinginu um hinsegin fána og flöggun þeirra í skólum. Snorri líkti flöggun fánanna í skólum við eins konar „hugmyndafræðilega kröfu um hugmyndafræðilega undirgefni“. Í kjölfarið lýstu mörg framboð Miðflokksins á landsbyggðinni því yfir að M-listinn þar fagnaði fjölbreytileikanum. Á Hornafirði gekk framboðið fyrst svo langt að fordæma ummælin en þeirri færslu var síðan eytt skömmu síðar og mildari færsla birt eftir það.
„Þetta er einmitt aðferðin. Snorri Másson, hann verður fyrir aðkasti yfirleitt ekki út á það sem hann sagði heldur það sem einhverjir ímynda sér að hann hafi sagt eða hvernig menn túlkuðu að hann hefði orðað það. Við spilum ekki eftir pípu, við dönsum ekki eftir pípu þessa fólks.“
Ef menn ætli „stöðugt að elta hrekkjusvínin“ og afsaka sig stöðugt með því að afsaka þau þá sé engin framtíð í því.
„Við höldum okkar striki með það að vera flokkur raunhyggju og heilbrigðrar skynsemi og tölum fyrir slíku en eltum ekki, og látum ekki draga okkur út í eitthvað þóf. Því að eins og sagt er, aldrei glíma við svín. Þið verðið báðir óhreinir og svínið elskar það.“
