Fánalögunum var breytt í vor á þá vegu að flagga má allan sólarhringinn á meðan bjart er og hófst það tímabil 1. maí en því lauk núna um helgina, þann 15. ágúst. Nú verður fólk því aftur að taka fána sinn niður við sólsetur.
Rósa segir stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd hafa lagt breytinguna til og allir flokkar hafi samþykkt breytinguna. Rósa hefur verið opin um sínar skoðanir á fánalögunum og skrifaði, meðal annars, grein á Vísi í október, þar sem hún hvatti til breytinga á lögunum. Rætt var við Rósu í Bítinu á Bylgjunni í morgun.
Rósa vill meira frjálsræði í kringum notkun á fánanum og tók þetta því upp þegar hún tók sæti á þingi. Hún segir ánægjulegt hversu vel tókst til.
„Fáninn blaktir víða og hefur blakt í allt sumar, við opinberar stofnanir, við heimili og fyrirtæki og víðar og er það‘ einstaklega ánægjulegt,“ segir Rósa og að hún líti á það sem fyrsta skrefið í því að fólk noti þetta sameiningartákn sem fáninn á að vera.
„Og frjálslegar, að ríkið sé ekki með heftandi lög og reglur um hvernig við eigum að nota hann, en sýnum honum alltaf þá virðingu sem vera ber.“
Tímabilið hefði mátt vara lengur
Að mati Rósu hefði þetta tímabil mátt vara lengur. Það hafi verið leiðinlegt að taka fánann niður á fallegu sumarkvöldi um helgina. Í nágrannalöndum sem við berum okkur saman við segir Rósa engin lög um það hvenær fólk megi flagga. Það séu reglur, viðmið og hefðir, til dæmis um að hann blakti ekki í myrkri heldur sé þá allavega upplýstur.
„Við megum læra margt af vinum okkar á Norðurlöndum,“ segir hún og ítrekar að þó svo fánanum eigi auðvitað alltaf að vera sýnd virðing.
Hún bendir á að vegna þess að fjallað er um flöggun í sérstökum lögum séu líka viðurlög við því að brjóta lögin og refsingar við því að ef hann er ekki notaður rétt.
Rósa segir augljóslega hafa verið eftirspurn eftir þessu. Það hafi, sem dæmi, verið fjallað um aukna sölu á fánum og fánastöngum í sumar.
„Það rauk upp salan,“ segir hún og að hún hafi fundið fyrir mikilli ánægju hjá fólki með að fáninn sé notaður svona mikið.
Eigum að vera stolt
Rósa segir þetta fyrsta skrefið í að kenna Íslendingum að nota fánann oftar við hvers kyns tilefni, í veislum, afmælum og hátíðleg tilefni. Fólk hafi verið feimið við það en í Danmörku og Bandaríkjunum, til dæmis, sé fáninn oft notaður.
„Þetta snýst um þessa miðstýringu og að hafa í lögum refsiákvæði,“ segir Rósa og að flaggi fólk í sínum garði og gleymi fánanum sé skrítið að það eigi að refsa því fyrir það.
Ekki hafa allir fagnað breytingunni og er bent á í umræðu að Ásmundur Friðriksson, fyrrverandi þingmaður, hafi sagt í færslu á Facebook að með breytingunni sé lítill munur á þjóðhátíðardeginum og hversdeginum.
„Ég er ekki sammála honum þarna,“ segir Rósa og að hennar mati eigi að nota þetta tákn „frelsis, sjálfstæðis og fullveldis“ sem mest og við eigum að vera stolt af því.
„Hann er svo sannarlega tákn frjálsrar og sjálfstæðrar þjóðar, sem við eigum að vera ánægð með.“
Hún segir að erlendis sé þjóðfáninn líka tákn um stemningu og gleði en fáninn hafi ekki fengið slíkt hlutverk hér.
Rósa vill rýmka lögin enn frekar og að refsiákvæðin séu skoðuð. Þó svo að það eigi að umgangast hann af virðingu telur hún ekki endilega að það eigi að vera refsiákvæði í lögum.
