Frönsk stjórnvöld hafa sakað íranska byltingarvarðliðið um að standa að umfangsmiklum netárásum á kæli- og frystikerfi um 700 stórmarkaða í Frakklandi. Árásirnar ollu gríðarlegu matvælatjóni og í sumum tilvikum eldsvoðum. Frakkar hafa kallað sendiherra Írans á sinn fund og boða refsiaðgerðir á vettvangi Evrópusambandsins.

Alvarleg milliríkjadeila er komin upp milli Frakklands og Írans eftir að frönsk stjórnvöld lýstu því yfir að þau teldu íranska byltingarvarðliðið (IRGC) bera ábyrgð á umfangsmiklum netárásum á franska matvæladreifingu í október.

Jean-Noël Barrot, utanríkisráðherra Frakklands, sagði á mánudag að árásirnar væru fordæmalausar að umfangi og alvarleika. Á þriðjudag ítrekaði hann að Frakkar útilokuðu engar aðgerðir til að bregðast við.

Hundruð verslana urðu fyrir árásum

Netárásirnar áttu sér stað 11. og 12. október og beindust að kæli- og frystibúnaði stórmarkaða víðs vegar um Frakkland.

Samkvæmt frönskum yfirvöldum tókst árásaraðilum að hafa áhrif á hitastýringu kælibúnaðar í um 700 verslunum og öðrum matvæladreifingarstöðum.

Afleiðingarnar voru verulegar. Hitastig hækkaði í kælum og frystum og þurftu verslanir að farga miklu magni matvæla.

Í sumum tilvikum varð búnaður fyrir svo miklu álagi að eldur kviknaði.

Meðal verslanakeðja sem urðu fyrir áhrifum voru Intermarché, E.Leclerc, Carrefour, Monoprix og Coopérative U.

Fjárhagslegt tjón er talið nema milljónum evra og gæti orðið mun meira þegar heildaruppgjör liggur fyrir.

Frakkar benda á sérstaka netárásardeild byltingarvarðliðsins

Franska netöryggisstofnunin ANSSI hefur tengt árásirnar við hóp sem nefnist Shahid Kaveh og er sagður starfa á vegum íranska byltingarvarðliðsins.

Laure Beccuau, saksóknari í París, tilkynnti á mánudag að formleg sakamálarannsókn hefði verið hafin vegna árásanna.

Samkvæmt upplýsingum frá frönskum yfirvöldum fundust meðal annars stafrænar vísbendingar sem tengjast Íran.

Franska ákæruvaldið hefur óskað eftir alþjóðlegum handtökuskipunum á hendur tveimur einstaklingum sem taldir eru tengjast hópnum.

Þótt frönsk stjórnvöld hafi opinberlega kennt Íran um árásirnar hefur ekki enn verið kveðinn upp dómur um ábyrgð þeirra sem grunaðir eru.

Sendiherra Írans kallaður á fund

Barrot tilkynnti að sendiherra Írans í París yrði kallaður á fund franska utanríkisráðuneytisins vegna málsins.

Frakkar hyggjast jafnframt beita sér fyrir nýjum refsiaðgerðum Evrópusambandsins gegn þeim sem taldir eru bera ábyrgð á árásunum.

Í viðtali við Franceinfo á þriðjudag sagði Barrot að Frakkar myndu ekki útiloka neinar viðeigandi aðgerðir, þar á meðal ráðstafanir sem ekki yrðu gerðar opinberar.

Markmiðið væri að koma í veg fyrir frekari árásir á mikilvæga innviði landsins.

Írönsk stjórnvöld hafa áður hafnað ásökunum um netárásir á erlend ríki. Sendinefnd Írans hjá Sameinuðu þjóðunum hafði ekki svarað fyrirspurn Reuters um þessar tilteknu ásakanir þegar fréttastofan fjallaði um málið.

Árásir einnig á blóðbanka

Málið hefur vakið enn meiri áhyggjur vegna sambærilegra netárása á kælibúnað í öðrum Evrópuríkjum.

Í byrjun nóvember varð franska blóðbankastofnunin EFS fyrir netárás sem beindist að kælibúnaði á þremur starfsstöðvum hennar.

Starfsfólki tókst að bregðast við áður en blóðafurðir skemmdust og samkvæmt stofnuninni varð hvorki heilsutjón né röskun á afhendingu blóðafurða.

Sambærilegar truflanir hafa einnig verið tilkynntar í verslunum í Belgíu, Svíþjóð, Lúxemborg, Írlandi og Eistlandi.

Ekki hefur þó verið staðfest að sömu árásaraðilar standi að öllum þessum atvikum.

Netárásir geta haft áhrif langt út fyrir tölvukerfi

Atburðirnir sýna hversu háðir mikilvægustu innviðir nútímasamfélagsins eru stafrænum stjórnkerfum.

Netárásir geta ekki aðeins valdið gagnaleka eða truflunum á vefsíðum heldur einnig haft bein áhrif á matvælaöryggi, heilbrigðisþjónustu og rekstur fyrirtækja.

Frönsk stjórnvöld líta árásirnar því ekki eingöngu sem tölvuglæpi heldur alvarlega ógn við þjóðaröryggi.

Málið gæti haft víðtækar diplómatískar afleiðingar og aukið enn frekar spennuna milli Írans og Evrópuríkja.