Ragnar Þór Ingólfsson, félags- og húsnæðismálaráðherra, hefur skipað sérstakan starfshóp sem á að endurskoða fyrirkomulag húsnæðisstuðnings við leigjendur á Íslandi. Markmiðið er að gera stuðninginn markvissari og tryggja að hann nýtist betur þeim sem hafa lægri tekjur og minni eignir. Niðurstöður starfshópsins eiga að liggja fyrir í lok apríl á næsta ári.

Þetta kemur fram í tilkynningu félags- og húsnæðismálaráðuneytisins sem birt var þriðjudaginn 10. nóvember.

Endurskoðunin tekur til húsnæðisbóta samkvæmt lögum um húsnæðisbætur og samspils þeirra við önnur stuðningsúrræði fyrir leigjendur.

Tekjur og eignir leigjenda í brennidepli

Samkvæmt ráðuneytinu er meginmarkmið endurskoðunarinnar að tryggja að opinber húsnæðisstuðningur nýtist betur tekju- og eignaminni hópum á leigumarkaði.

Það vekur spurningar um hvort breytingar verði gerðar á tekju- og eignaviðmiðum við útreikning húsnæðisbóta.

Ekki hefur þó verið tilkynnt um neinar ákvarðanir um ný viðmið, skerðingar eða breytingar á bótafjárhæðum.

Starfshópnum er falið að móta tillögur að breyttu fyrirkomulagi og leggja þær fyrir ráðherra.

Því liggur ekki fyrir á þessu stigi hvort endurskoðunin muni leiða til hærri bóta fyrir einhverja hópa, lægri greiðslna til annarra eða breytinga á skilyrðum fyrir stuðningi.

Fyrirkomulag á Norðurlöndum skoðað

Starfshópurinn mun meðal annars rannsaka hvernig húsnæðisstuðningi er háttað á hinum Norðurlöndunum.

Einnig verður tekið mið af ábendingum alþjóðastofnana til íslenskra stjórnvalda um húsnæðisbætur.

Markmiðið er að meta hvort núverandi fyrirkomulag tryggi nægilega vel að opinberir fjármunir nýtist þeim heimilum sem mest þurfa á stuðningi að halda.

Við endurskoðunina verður jafnframt skoðað hvernig mismunandi stuðningskerfi tengjast og hvort hægt sé að bæta samræmi þeirra.

Sérstakur húsnæðisstuðningur sveitarfélaga einnig til skoðunar

Starfshópurinn á meðal annars að kanna samspil almennra húsnæðisbóta við sérstakan húsnæðisstuðning sveitarfélaga.

Sérstakur húsnæðisstuðningur er ætlaður heimilum sem þurfa frekari fjárhagsaðstoð vegna húsnæðiskostnaðar og byggist á reglum viðkomandi sveitarfélags.

Einnig verður horft til stofnframlaga til almennra íbúða, sem eru hluti af opinberum stuðningi við uppbyggingu hagkvæms leiguhúsnæðis.

Endurskoðunin gæti því náð til fleiri þátta húsnæðiskerfisins en eingöngu beinna greiðslna til leigjenda.

Búseturéttarhafar gætu einnig fallið undir nýtt fyrirkomulag

Eitt af verkefnum starfshópsins er að skoða hvort breytt fyrirkomulag húsnæðisstuðnings eigi einnig að gilda um búseturéttarhafa í húsnæðissamvinnufélögum.

Slíkt gæti haft þýðingu fyrir fólk sem býr í húsnæði á grundvelli búseturéttar fremur en hefðbundins leigusamnings.

Ekki liggur fyrir hvort eða með hvaða hætti sá hópur muni falla undir hugsanlegar nýjar reglur.

Fulltrúar launafólks, atvinnurekenda og stjórnvalda í starfshópnum

Yngvi Ómar Sigrúnarson hefur verið skipaður formaður starfshópsins.

Auk hans eiga fulltrúa í hópnum félags- og húsnæðismálaráðuneytið, Alþýðusamband Íslands, BHM, BSRB, Kennarasamband Íslands, Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun og Samtök atvinnulífsins.

Með hópnum starfar einnig sérfræðingur ráðuneytisins á sviði húsnæðis- og skipulagsmála.

Tillögur eiga að liggja fyrir 30. apríl

Gert er ráð fyrir að starfshópurinn skili ráðherra skýrslu með tillögum sínum fyrir 30. apríl 2027.

Skipun hópsins er hluti af aðgerðum ríkisstjórnarinnar í húsnæðismálum sem kynntar voru fyrr á árinu og eiga að styrkja stöðu leigjenda og bæta leigumarkaðinn.

Á þessu stigi er því aðeins um undirbúning mögulegra breytinga að ræða.

Engar nýjar reglur um húsnæðisbætur hafa tekið gildi vegna þessarar ákvörðunar.

Endanlegt fyrirkomulag mun ráðast af niðurstöðum starfshópsins og þeim ákvörðunum sem stjórnvöld kunna að taka í kjölfarið.

Fyrir leigjendur verður sérstaklega mikilvægt að fylgjast með því hvort breytingar verði gerðar á tekju- og eignaviðmiðum, hvernig mismunandi stuðningskerfi verða samræmd og hvort fjárhæðir húsnæðisbóta muni breytast.