„Ferðir, gisting, þátttökugjöld, búnaður, matur, frí úr vinnu og ótal klukkutímar í akstri og skipulagningu. Fyrir margar fjölskyldur nemur þessi kostnaður fjárhæðum sem gætu staðið undir útborgun á tveggja herbergja íbúð. Það er veruleiki sem fáir sjá,“ segir Björgvin Þór Rúnarsson í Facebook-færslu en hann er faðir drengs í U20 landsliðinu í körfubolta.
Björgvin segir marga foreldra ósátta við stöðuna eins og hún er en ábyrgðin sé alfarið hjá stjórnvöldum. „Maður er alltaf röflandi einhvers staðar úti í horni við aðra foreldra og það eru allir jafn óánægðir með þetta og enginn þorir að segja neitt,“ segir Björgvin í Reykjavík síðdegis í gær.
Foreldrar hafi jafnvel þurft að draga börnin sín úr landsliðshóp vegna útgjaldanna. Sonur hans hafi borgað 250 þúsund „bara til þess að fá að spila með landsliðinu“ það sem af er ári en í fyrra hafi þau borgað 770 þúsund krónur.
„Í gegnum landsliðsferilinn hans erum við kannski búin að borga því sem nemur útborgun í lítilli íbúð.“
„Sem foreldri landsliðsmanns hef ég séð með eigin augum hvað það kostar að fá þau forréttindi að spila fyrir Íslands hönd. Og já – ég segi forréttindi, því það er heiður að klæðast íslenska búningnum. En það á ekki að kosta fjölskyldur milljónir króna,“ skrifar Björgvin.
Íþróttasamböndin vilji gera betur fyrir ungmennalandsliðin en ekki sé nægilegt fjármagn fyrir því. „Þessi sambönd eru náttúrulega tæknilega gjaldþrota, þannig að það er eiginlega ekkert hægt að gera.“
Stjórnvöld þurfi að líta inn á við og átta sig á því hvað íþróttir hafa mikið forvarnargildi og hvað landsliðið sé „góð auglýsing fyrir Ísland.“
„Íslenska landsliðið fyrir mér er besta landkynning sem Ísland getur fengið út á við.“
„Ég held að við sem þjóð ættum að sameinast og reyna að byggja undir landsliðin okkar enn betri umgjörð. Hún er ágæt í dag. En það eru margir krakkar sem geta ekki tekið þátt í landsliðsverkefninu vegna þess að það eru einfaldlega ekki til peningar fyrir því inni á heimilunum.“
Segir Afrekssjóð vanfjármagnaðan
„Heildarmarmiðið okkar er auðvitað að jafna aðgengi og þátttöku allra að íþróttum, sérstaklega í landsliðsþátttökunni,“ segir Willum Þór Þórsson, forseti Íþrótta- og ólympíusambands Íslands, í Reykjavík síðdegis í dag. Hann segist sammála Björgvini að ekki sé tækt að keppendur sjálfir og fjölskyldur þeirra standi straum af kostnaði landsliðsstarfs yngri keppenda.
Hluti af afreksstefnu ÍSÍ sé að bæta Afrekssjóð, en hann hafi verið vanfjármagnaður lengi vel, allt frá árinu 1977. Árið 2024 hafi komið „myndarleg innspýting í Afrekssjóð“ og í fjárlögum 2025 hafi verið gert ráð fyrir viðbótarfjárframlagi upp á sex hundruð milljónir króna. Það hafi verið viðbót við fyrirliggjandi fimm hundruð milljónir króna eftir úthlutunarreglum.
Ákvörðunin hafi verið tekin til þess að styrkja ungmenni til landsliðsþátttöku. Landssamböndin, sem eru 34 talsins, og íþróttagreinarnar sjálfar séu í mjög ólíkri stöðu fjárhagslega.
Afreksstarf sé hins vegar mjög víðtækt, “bæði þegar kemur að því að sinna þessu faglega starfi, ráða þjálfara og fagleg teymi, og svo hefur umfangið breyst mjög mikið. Til dæmis í liðaíþróttum. Það kostar okkur jafnmikið að halda úti tuttugu ára landsliði í körfubolta eða handbolta og fyrir aðrar milljónaþjóðir.“
Vantar tvö til þrjúhundruð milljónir upp á
Ef ÍSÍ ætti að mæta öllum endurgreiðslubeiðnum sérsambandanna þyrfti tvö hundruð til þrjú hundruð milljónir aukalega í fjárframlög til sambandsins.
„Þannig að þátttakandinn, ef hann er valinn í landslið, þurfi ekki að treysta á efnahag fjölskyldu, fjáröflun eða vera háður ólíkri fjárhagsstöðu íþróttagreina eða sérsambanda þyrftum við að bæta við þennan sjóð svona 200 til 300 milljónum.“
Willum segist binda vonir við það að ná góðu samtali við stjórnvöld um að bæta úr þessum málum enda sé jafnt aðgengi að íþróttastarfi meginmarkmið ÍSÍ.
„Það er að jafna þátttöku og aðgengi að íþróttum almennt, vegna þess að við vitum það að þetta er besta forvörnin. Þegar kemur að landsliðsþátttökunni við styðjum þá við unglingana í landsliðsþátttöku og okkur finnst sjálfsagt þegar þú klæðir þig í landsliðsbúninginn þurfir þú ekki að byrja á því að hafa áhyggjur af því hvort það sé til peningur á heimilinu.“
