Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingarinnar, segir það vera algenga mýtu í umræðunni um Evrópusambandið að aðild að sambandinu myndi leiða til þess að Ísland glataði yfirráðum yfir náttúruauðlindum sínum.
Hann fjallar um þetta í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag og vísar meðal annars til álits Margrétar Einarsdóttur, prófessors og doktors í Evrópurétti. Hvetur hann fólk til að láta ekki hræðsluáróður ráða ferðinni í umræðunni.
„Ég hafði orð á því í Silfrinu á Rúv í vikunni að ég hefði ekki fundið þess nein dæmi að lönd hefðu látið auðlindir af hendi í aðildarsamningum við ESB. Það er ekkert skrýtið. Ég hefði augljóslega geta tekið miklu dýpra í árinni,“ segir Dagur og vitnar svo beint til orða Margrétar í hlaðvarpsþættinum Meginlandið þar sem hún sagði:
„Mér hefur fundist aðeins sérstakt í umræðunni, í rauninni bæði hjá stjórnvöldum og stjórnarandstæðingum, að þeir hafa verið að tala um að við þyrftum að tryggja yfirráð yfir auðlindum okkar í aðildarviðræðum.
Það er nú bara þannig að aðildarríki ESB eiga sjálf vatns- og orkuauðlindir sínar. Löggjöf ESB fjallar ekkert um eignarhald á auðlindum eða nýtingu auðlindanna. Auðlindin sjálf er bara í eigu aðildarríkja ESB og líka arðsemin af þeim.
Hins vegar setur Evrópusambandið margs konar löggjöf um hvernig undirbúningi skuli háttað fyrir nýtingu auðlinda, til dæmis lög um mat á umhverfisáhrifum, sem við þekkjum hér á landi. Það er löggjöf sem kemur frá ESB og við erum búin að taka upp í EES-samninginn.“
„Það er bara ekki rétt“
Dagur bendir á að hjá Margréti hafi jafnframt komið fram að ESB sé vissulega með margs konar löggjöf sem snýr að því að koma á innri markaði með raforku og löggjöf til að tryggja meiri orkunýtni og orkuöryggi og svo framvegis.
Sjá einnig: Segir umræðuna um ESB og auðlindir Íslands sérstaka
„En svo ég vitni aftur beint í orð Margrétar: „En það að auðlindin færist á einhvern hátt í eigu ESB. Það er bara ekki rétt.“
Dagur heldur áfram og segir:
„Hér væri hægt að setja punkt. Eða einfaldlega endurtaka þetta – því öðru er svo oft haldið ranglega fram. En þá værum við að skauta yfir að það stendur yfir raunveruleg barátta um auðlindirnar – barátta um Ísland. Og hún er hörð. Þetta er barátta við þau öfl sem vilja ekki viðurkenna þjóðareign á auðlindum, fiskveiðiauðlindinni til dæmis – veifa jafnvel lögfræðiálitum um að útgerðin eigi kvótann og þvælast fyrir því að auðlindaákvæði sé sett í stjórnarskrá – um þjóðareign og eðlilegan arð af auðlindum. Skýr áform um að setja slíkt ákvæði er einmitt hluti af stjórnarsáttmála ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur. Það styð ég heilshugar.“
Þjóðin þurfi að standa saman
Dagur segir í grein sinni að eignarhaldi íslensku þjóðarinnar á auðlindum stafi engin hætta af samningum eða aðild að ESB.
„En hins vegar þurfum við öll að standa saman gegn þeim sérhagsmunaöflum, einkum innanlands, sem hafa fyrir löngu slegið eignarhaldi sínu á þær. Við þurfum auðlindaákvæði – um ævarandi eign þjóðarinnar – í stjórnarskrá. Og við þurfum að tryggja þjóðinni eðlilegt endurgjald af nýtingu þeirra,“ segir hann og endar grein sína á þessum orðum:
„Hlustum ekki á hræðsluáróður í Evrópuumræðunni en látum verkin tala í þeirri baráttu um eignarhald á auðlindum sem raunverulega stendur yfir – og vinnum þann slag – gegn sérhagsmunum og í þágu þjóðarinnar.“
