Yfirlýsing Jensen Huang forstjóra Nvidia þess efnis að hann hafi átt í ástarsambandi við konu sem leyniþjónusta í Bandaríkjunum telur vera njósnara fyrir kínversk stjórnvöld hefur valdið miklum titringi í tæknigeiranum. Þessar fregnir geta haft alvarlegar afleiðingar fyrir fyrirtækið, og þar af leiðandi á forskot Bandaríkjanna í gervigreindinni sem Nvidia er ómissandi hlekkur í. Bandaríkin og Kína hafa barist hart um frumkvæðið í þeim iðnaði.
Jensen Huang stofnaði Nvidia árið 1993 með tveimur öðrum. Hann hafði þá lengi starfað við hönnun og samsetningu örgjörva. Fyrstu árin einbeitti það sér einkum að örgjörvum til að meðhöndla þrívíddargrafík, aðallega í tölvuleikjum. Þessir örgjörvar geta þjappað saman gríðarlega miklu af stafrænum gögnum.
Þar með voru þeir vel til þess fallnir að þjálfa og keyra gervigreindartól og afrakstur þess sást vel þegar ChatGPT kom fyrst fram á sjónarsviðið árið 2022.
Eftir það má segja að hálfgert gullgrafaraæði hafi orðið þar sem bæði stjórnvöld og tæknifyrirtæki settu mikla fjármuni í að fjárfesta í gervigreind. Pöntunum á þessum örgjörvum rigndi inn til Nvidia sem er nú algjörlega leiðandi á því sviði.
Talið er að fyrirtækið sé með um 90% markaðshlutdeild í slíkum örgjörvum. Velgengni fyrirtækisins er slík að Nvidia er nú næstverðmætasta fyrirtæki heims, á eftir Apple.
Bandaríkjastjórn bannaði árið 2022 sölu á háþróuðustu örgjörvum Nvidia, sem heita Blackwell og Rubin, til Kína. Rökin fyrir því voru öryggisástæður, þar sem hægt er að beita háþróaðri gervigreind í hernaði. En fylgifiskur þess er að það hefur kynnt undir vöxt bandarískra fyrirtækja í þessum geira.
Kínverjar hafa komið upp sínum eigin gervigreindartólum – það frægasta er DeepSeek. Lian Jye Su greinandi segir við AFP-fréttastofuna að kínversk fyrirtæki noti þó örgjörva frá Nvidia til að þjálfa þessi tól. Það sé ýmist gert með smygli eða að leiga gagnaver sem keyra á þessum örgjörvum. Því eigi takmörkin aðeins við um beina sölu og flutning, ekki um notkun.
Fyrirtæki Alice grunað um smygl á örgjörvum
Og þar kemur inn viðhald Huangs, Alice Huang (þau eru ekkert skyld) sem er stjórnandi Megaspeed, sem er með höfuðstöðvar í Singapúr og rekur gagnaver. Fyrirtækið hefur legið undir grun um að aðstoða við smygl á örgjörvum Nvidia til Kína.
Nvidia hefur áður haldið fram að þessi grunur hafi verið rannsakaður og ekki reynst á rökum reistur. Yfirvöld í Singapúr eru einnig með fyrirtækið til rannsóknar fyrir sömu sakir. Haft var eftir talsmanni fyrirtækisins í New York Times í síðasta mánuði að þessar ásakanir væru teknar alvarlega og lögmenn hefðu verið skipaðir til að gera á þeim innanhússrannsókn.
Huang hefur að auki verið óformlegur ráðgjafi Donalds Trump forseta Bandaríkjanna í málefnum gervigreindar. Hann hefur í því hlutverki þrýst á að stjórnvöld finni leið til þess að hægt verði að selja örgjörvana aftur í Kína á grundvelli opinberrar stefnu. Framhjáhaldið er líklega hluti af skýringunni á af hverju það hefur ekki tekist.
Huang sagði um miðjan október, þegar hann var spurður um Kína, að nauðsynleg væri að þjóðirnar ynnu saman til að gera tæknina ekki aðeins öfluga heldur líka hættulausa. Það ætti að gerast í viðræðum milli þjóðanna.
Það eru nokkrir mánuðir síðan að embættismenn í ríkisstjórn Trumps fór að gruna um þetta samband. New York Times greinir til að mynda frá því að leyniþjónustustarfsmenn hafi grunað að Alice Huang hafi stundað njósnir fyrir kínversk stjórnvöld. Marco Rubio utanríkisráðherra Bandaríkjanna hafi sent skilaboð í vor á hátt setta embættismenn í Washington þess efnis að Jensen Huang ætti í nánu sambandi við kínverskan njósnara.
Trump sagðist í gærkvöld hafa fengið að vita af framhjáhaldinu fyrir ekki svo löngu síðan, án þess að tilgreina það nánar. Bandaríska alríkislögreglan væri með málið til rannsóknar. Kínverjar hafa sjálfið neitað að hafa stundað njósnir á fyrirtækinu.
Áhyggjur af þjóðaröryggi
Það sem flestir spyrja sig nú að er hvaða upplýsingar Alice Huang fékk frá Jensen Huang meðan á sambandi þeirra stóð. Framhjáhaldið hefur vakið áhyggjur í þinginu um að þjóðaröryggi hafi verið ógnað. Þær áhyggjur stafa af því að ef Kínverjar ná yfirhöndinni í kapphlaupinu um gervigreindina nýti þeir sér það til að efla bæði hernað og eftirlit.
Ef þeir komast í innri tækniupplýsingar frá Nvidia gæti forskot Bandaríkjanna í þessum geira verið úr sögunni.
Kínverjar eru einnig að vinna að framleiðslu á sínum eigin örgjörvum. Huawei, kínverski tæknirisinn, segir að þeirra næsti gervigreindarörgjörvi verði tilbúinn á fyrsta ársfjórðungi næsta árs. Hann átti upphaflega að vera tilbúinn í lok árs þannig að Kínverjar eru greinilega að gera sitt til að verða ekki undir í samkeppninni.
