Eins og fram kom í Morgunblaðinu á mánudaginn uppgötvaði Hafþór Finnbogason bóndi þar fuglinn á föstudaginn. Það var í fyrsta sinn sem fuglinn sést á Íslandi og jafnframt í annað sinn sem hann sést í Evrópu.
Hlynur Óskarsson, meðlimur í fuglaflækingsnefnd og prófessor við Landbúnaðarháskóla Íslands, ræddi við Morgunblaðið.
„Kreisí“ heimur
Nefndin hefur ekki farið formlega yfir málið að sögn Hlyns sem gerði sér sjálfur ferð til að sjá fuglinn. Hann var spurður að því hvort hann teldi að koma fuglsins væri fullgild.
„Það er bara mjög góð spurning. Þetta er mjög óeðlilegt dæmi. Venjulega er þetta ekki alveg svona flókið. Matið hefur orðið miklu auðveldara fyrir nefndina í seinni tíð. Það hafa komið svo frábærar ljósmyndir eftir að þetta varð stafrænt og allir taka einhverjar þúsund myndir og við fáum bara inn á borðið mjög góðar sannanir fyrir fuglategundunum, ekkert mál, og þá er það skráð og svo haldið utan um heildarfjöldann sem hefur komið til Íslands.“
„En svo kemur þessi saga um að einhver, væntanlega á skemmtiferðaskipi, ég hef svo sem ekki séð nema þennan upprunalega póst, segist hafa séð fuglinn strax í Kanada, í Nova Scotia og svo reglulega við sundlaugina á bátnum. Og seinast gefið upp einhverja tímasetningu þegar komið er til Reykjavíkur.“
Hlynur segist ekki hafa séð neinar myndir af fuglinum á téðu skemmtiferðaskipi.
„Þetta þarf að koma inn á borð nefndarinnar með öllum þeim sönnunargögnum frá þessum viðkomandi einstaklingi og taka það fyrir. Það þarf nú eiginlega að styðja þetta með mynd.
En þetta er náttúrulega svolítið „kreisí“ heimur. Þetta er eins og með alla aðra söfnunaráráttu; menn verða alveg vitlausir. Það eru einstaklingar erlendis, Evrópubúar, sem eru að keppa um að hafa séð flesta fugla á hinu skilgreinda svæði sem Evrópa er. Þeir eru jafnvel tilbúnir að fljúga hingað, þetta er svo bilað. Þetta er dálítið öðruvísi söfnun. Það er ekki verið að skjóta neitt eða taka úr náttúrunni heldur bara sjá, en þetta er manninum eiginlegt að vera með þessa söfnunaráráttu,“ segir Hlynur.
Ljósmynd/Sverrir Þór Sigurðarson
Hann segist þó ekki vita til þess að erlendir ferðamenn hafi gert það enn. Fjölmargir hafa hins vegar farið á sveitabæinn til að sjá fuglinn.
„Þessi saga kemst náttúrulega mjög fljótt af stað. Það getur vel verið að menn hafi stoppað í startholunum með að fara að fljúga, þeir sem á annað borð myndu gera það. Ég veit það náttúrulega ekki fyrir víst en það eru svona einstaklingar sem rjúka af stað, eins og til dæmis ef það kemur einhver afrískur fugl til Spánar,“ segir Hlynur.
„Þeir vilja ekki vera að borga fyrir ferð hingað og allt saman ef hann er síðan ekki samþykktur sem fugl af því að honum var hjálpað hingað og fluttur á dalli yfir hafið.“
Niðurstöður jafnan í árslok
Flækingsfuglanefndin hefur starfað með því fyrirkomulagi að hún kemur saman fyrir lok árs og lætur sínar niðurstöður í ljós í ársskýrslu. Líkur eru á að viðartittlingurinn verði dauður þá.
Hlynur segir fugla af ætt fuglsins, spörvaætt, oft halda sig niðri á jörðinni fremur en að ferðast að óþörfu.
„Ef skemmtiferðaskipið kom til Reykjavíkur seinast, þá hefur fuglinn alla þessa garða því Reykjavík er einn stærsti skógur landsins. Af hverju myndi fuglinn þvælast alla leið upp í Miðdal? Það finnst mér mjög skrýtið af því að þetta er lítill fugl. Af hverju myndi hann fljúga langt innanlands?“ spyr Hlynur. Jóhann Óli Hilmarsson fyrrnefndur fuglafræðingur tók í svipaðan streng í fyrrnefndri umfjöllun Morgunblaðsins á mánudag. Hlynur segir legu Íslands vera sérstaka þar sem fuglar komi bæði frá Evrópu og Ameríku hingað, og flækist oft í hröðum lægðum frá Ameríku. Þó svo að aðeins um 90 tegundir hafi heimili á Íslandi hafi hér sést um 440 tegundir.
„En svo er það þetta að samþykkja fugl í fyrsta skiptið fyrir Ísland og í annað skiptið fyrir Evrópu. Það er mikil ábyrgð. En ef það eru þokkalegar sannanir fyrir þessu þá gæti nefndin þurft að hafna þessu. En ég vil nú sjá eitthvað meira frá þessum einstaklingi,“ bætir Hlynur við.
App í vinnslu
Hlynur segir sérstakt smáforrit vera í smíðum sem myndi gera nefndinni kleift að afgreiða mál sem þessi jafnóðum. Það sé hins vegar ekki tilbúið enn sem komið er. Í appinu sé hægt að skila inn upplýsingum rafrænt sem nefndarmenn munu geta afgreitt á innan við viku.
„En eins og þetta er núna þá er bara skilað inn skýrslu í lok árs. Allir senda inn til nefndarinnar og hún tekur málin fyrir. Þannig að því miður verður þetta ekki tekið fyrir strax nema við köllum saman fund. Það er alveg hægt þó að það hafi ekki verið lagt til. Allir fuglaskoðarar innanlands hafa bara gaman af því að skoða fuglinn hvort sem hann er skráður eða ekki.“
Erlendir ferðamenn komu að sjá Íslandsvininn í Kjós
Fuglinn sást í fyrsta skipti hér
Tveir erlendir ferðamenn frá Póllandi og aðrir tveir frá Ísrael heimsóttu Miðbæ til að sjá viðartittlinginn í gærmorgun, að sögn Hafþórs Finnbogasonar bónda í samtali við Morgunblaðið síðdegis í gær. Hafþór var fyrstur til að sjá fuglinn á föstudaginn en síðan þá hefur spörfuglinn, sem hefur gert sig heimakominn í Miðdal, fengið fjölda heimsókna. Hafþór tekur þó sérstaklega fram að fólkið hafi verið í ferðalagi á Íslandi áður en það frétti af fuglinum. Bóndinn segist enn ekki hafa orðið var við útlendinga sem komið hafi sérstaka ferð til landsins fyrir fuglinn.
