Björn Bjarnason skrifar:

Ríkisstjórninni hefur ekki tekist að ávinna sér það traust sem slíkt umboð krefst, ekki síst á tímum sem þessum. Aðild að ESB snýst um að fela ákvörðunarvald sem við höfum núna í hendur annarra.

Í hádegisfréttum ríkisútvarpsins í gær (27. ágúst) tveimur dögum fyrir kjördag var sagt frá því að sýslumaður hefði opnað kjörstað í Kringlunni.

Fréttakona útvarpsins fór í Kringluna og var hringt í hana í fréttatímanum. Hún sagði marga nýta sér kjörstaðinn og tók konu tali sem kom frá kjörborðinu. Þegar hún var spurð hvað hún hefði kosið svaraði hún greiðlega og sagðist hafa kosið já. Fékk hún tækifæri til að útskýra hvers vegna. Við svo búið sleit fréttaþulurinn samtalinu og hélt áfram lestri annarra frétta.

Líklega hlusta þó nokkrir á þennan fréttatíma miðað við lengd hans. Þetta beina já-samtal í fréttatímanum samræmdist illa þeirri kröfu um óhlutdrægni sem hlýtur að vera sérstaklega rík tveimur dögum fyrir kjördag.

Dagurinn í gær var viðkvæmari í kosningabaráttunni en margir aðrir því að þá efndu hreyfingarnar Áfram Ísland og Já til að sjá hvor um sig til lokabaráttufunda sinna. Útifundur Áfram Ísland dró að sér mikið fjölmenni á Austurvelli en Já til að sjá efndi til mun fámennari fundar í Tónabíói.

Ræða Sigríðar Maríu Egilsdóttur, lögfræðings og fyrrverandi varaþingmanns Viðreisnar, á Austurvelli var í hæsta gæðaflokki.

Hún sagðist lengi hafa verið jákvæð gagnvart Evrópusambandinu en nei hennar nú beindist að vegferð ríkisstjórnarinnar og því hvernig hún hefði verið lögð fyrir þjóðina. Ríkisstjórnin óskaði eftir umboði til að vera fulltrúi Íslendinga „í einhverri mikilvægustu samningalotu Íslandssögunnar“ og slíkt umboð yrði aðeins veitt á grundvelli trausts.

Sá sem sæktist eftir slíku umboði yrði að sýna að hann væri heiðarlegur málsvari þjóðarinnar, leggja öll gögn á borðið, „líka þau óþægilegu“, og umfram allt tala við þjóðina eins og fullorðið fólk. Ríkisstjórnin þyrfti ekki að kíkja í pakkann heldur í spegil.

Ríkisstjórninni hefur ekki tekist að ávinna sér það traust sem slíkt umboð krefst, ekki síst á tímum sem þessum. Aðild að ESB snýst um að fela ákvörðunarvald sem við höfum núna í hendur annarra.

Þegar stjórnin ákvað 6. mars 2026 að efna til þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst 2026 hefði hún getað sagt sér að þá yrði viðkvæmur tími vegna kjarasamninga og verðbólgumarkmiða.

Varla sá þá nokkur fyrir að staðan yrði eins slæm og núna þegar 7 af hverjum 10 telja ríkisstjórnina standa sig illa en aðeins um 1 af hverjum 10 telja hana standa sig vel gegn verðbólgu og hækkun vaxta.

Það er greinilegt að Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra skynjar að stjórn hennar er komin í öngstræti vegna skorts á trausti. Undir lok barátturæðu á fundi Samfylkingarinnar miðvikudaginn 26. ágúst sagði hún: „Hvernig sem fer – þá er ég þess fullviss að við lendum standandi eftir þessa þjóðaratkvæðagreiðslu.“

Orðavalið er athyglisvert. Kristrún virðist þannig þegar vera farin að búa sig undir þann möguleika að svarið verði nei. Um leið og hún hvetur þjóðina til að grípa tækifærið með jái leggur hún áherslu á að allir muni „lenda standandi“ þótt þjóðin hafni þeirri vegferð.

Ríkisstjórn sem nýtur svo lítils trausts á ekki að fá óskilyrt umboð til að leiða eina mikilvægustu samningalotu Íslandssögunnar. Það eitt er næg ástæða til að segja nei.