Það kom manni sem ólst upp við að lesa Andrésblöðin á íslensku í opna skjöldu hversu mikil viðbrögðin voru þegar hann spurði hvað hann gæti gert við fyrstu átján árgangana. Síminn þagnaði ekki fyrr en hann bað fólk að hafa sig hægt.
Birgir Baldursson setti inn færslu í Facebook-hópinn Bækur, skipti, sala og gefins í gærkvöldi þar sem hann óskaði eftir tillögum um hvað hann ætti að gera við öll blöðin um Andrés Önd sem gefin voru út á íslensku frá upphafi útgáfunnar, 1983, til ársins 2001.
Áhuginn leyndi sér ekki. Aðeins klukkustund síðar skrifaði Birgir eftirfarandi undir færsluna:
„Góða kvöldið ég gerði mér ekki grein fyrir hvað þær væru enn vinsælar. Ég ætla biðja alla sem eru að reyna kaupa að róa sig. Og ekki reyna hafa samband við mig í síma. Já ágangurinn er mikill. Messenger skilaboð er nóg. Eigið gott kvöld.“
Þegar þetta er skrifað eru fjórtán athugasemdir við færslu Birgis. Fleiri en einn segja sín Andrés-söfn hafa glatast vegna myglu. Einn býður á annað hundrað þúsunda fyrir allt heila klabbið.
„120 þús. Margbúinn að missa safnið mitt, mygla, rafsegulmengun, grimmar kæró, candida sveppurinn, Lúpínuseyði, kulnun og nefndu það. En borga fyrir safnið þitt og ekki ves,“ skrifar sá.
„Ég eyddi ævi minni að lesa þessi Andrés Andar-blöð“
Birgir Baldursson starfar sem ævintýraleiðsögumaður að eigin sögn. Hann setti færsluna inn á Facebook um kvöldmatarleytið í gær.
„Ég fann fyrir því að sími minn eiginlega bara víbrar í hálftíma og það eru mjög mörg skilaboð. Ég er að gera þetta rétt fyrir kvöldmat og er svona meira að pæla í að elda,“ segir Birgir í viðtali við fréttastofu.
Planið var ekkert að selja þetta.
Það vill svo til að Birgir er jafnaldri íslensku Andrésblaðanna en hann er fæddur árið 1983. Bróðir hans byrjaði að safna blöðunum.
„Þegar ég er sex ára þá tek ég bara yfir þetta. Ég eyddi ævi minni að lesa þessi Andrés Andar-blöð og hélt mikið upp á þau þar til 2002.“
Hann varði gærkvöldinu í að fara í gegnum safnið.
„Byrja að rita niður hvað væri rifið og hvað vantaði. Það vantar eiginlega eingöngu í þann tíma sem bróðir minn var með þetta,“ segir Birgir kíminn. „Hann passaði ekki nógu vel upp á þetta.“
Birgir vonar að það séu ekki of mörg Andrésblöð að safna ryki í kössum hjá fólki.
„Þetta á auðvitað að vera vel nýtt og þetta á að vera lesið. Annað sem mér fannst mjög áhugavert er hvað margir voru kröfuharðir – Ég skal kaupa þetta ef þetta er í fullkomnu ástandi. Heyrðu, ég tók þetta með mér í vélsleðaferðalög, ég tók þetta með mér til útlanda. Þetta fór með mér út um allan heim þannig þetta er auðvitað ekkert í sínu besta ásigkomulagi.“
„Andrés Önd sem menningarfyrirbæri er mjög mikilvægt í Evrópu“
Fréttastofa náði tali af Gísla Einarssyni, eiganda Nexus, og spurði út í verðmæti Andrés-blaðanna. Hann segir erfitt að leggja mat á það.
„Við safnararnir erum svona frekar fáir og þeim fer fækkandi frekar en hitt. Þannig að ég myndi segja að svona peningaleg verðmæti séu ekki mikil í þessum blöðum nema kannski fyrsta blaðinu. Það náttúrulega er ákveðið söfnunargildi í því,“ segir Gísli.
Enginn láti fyrsta blaðið frá sér fyrir einhverja smápeninga. Minna fáist fyrir önnur blöð en þetta sé líka spurning um að hitta á réttan safnara.
„Við erum náttúrulega lítið land og alltaf fáir safnarar í hverjum flokki. Ég held að það séu svona frekar fáir fullorðnir sem að safna Andrés Önd í dag á Íslandi.“
Það er kannski enginn erlendur safnari sem sækist eftir íslenskum Andrési?
„Jú, jú. Það eru safnarar erlendis sem vilja kaupa útgáfur af seríum sem þeir fylgjast með eða hafa gaman af. Ef þú tækir heilan árgang af íslensku útgáfunni og auglýstir hana á Ebay þá myndirðu væntanlega finna einhvern kaupanda en náttúrulega með tilheyrandi veseni.“
Gísli bendir á að Andrés Önd hafi notið mikilla vinsælda á Íslandi.
„Ég vil segja að þetta hafi verið mjög merkilegur punktur þegar farið var að gefa út íslenska Andrés í maí 1983. Áratuginn á undan því, frá svona sirka 1956-57, þá fékkst Andrés Önd reglulega í búðum á dönsku, kom oft vikulega í búðirnar með hinum dönsku blöðunum,“ segir Gísli.
Þeir sem ólust upp á þessum tíma hafi verið duglegir að lesa Andrés Önd á dönsku en það breyttist síðan 1983 þegar krakkar fóru að lesa blöðin á íslensku.
„Danskur Andrés dettur svolítið úr menningunni. En Andrés Önd sem menningarfyrirbæri er mjög mikilvægt í Evrópu.“
Disney-persónunni hafi verið haldið á lífi í Evrópu eftir að Bandaríkjamenn misstu áhuga á að gefa hann út.
„Í raun og veru allar nýjar Andrés Önd-sögur voru gerðar í Evrópu, til dæmis í Ítalíu eða jafnvel í Danmörku, Hollandi og fleiri stöðum. Þannig hann er í raun og veru orðinn meiri partur af evrópskri menningu að mörgu leyti heldur en bandarískri, allavega hvað varðar lestur ungmenna,“ segir Gísli.
