Það komu sexlembingar á tveimur bæjum á Austurlandi í vor; Hafranesi við Reyðarfjörð og Klausturseli á Jökuldal. Þetta kom bændum á óvart á báðum bæjum, talið er í ám með ómskoðun snemma vors en næstum ógjörningur að telja sex segja kunnugir.
„Ég hélt að ég væri að fara að taka á móti fjórlembingum,“ segir Ásta Lárusdóttir sem tók á móti sexlembingnum á Hafranesi. Hún hefur verið viðloðandi sauðfjárbúskp alla sína tíð en segist ekki hafa átt von á því að eiga það eftir að taka á móti sexlembingum.
Fyrstu tvö lömbin komu hjálparlaust, en með hin þurfti aðstoð og Ásta fann þegar hún var að sækja fjórða lambið að þau voru fleiri.
„Og þá fór ég bara að hlæja. Fann að það var afturfótur eða afturfætur. Og ég dró bara það lamb út.“ Ásta var í smá stund að koma fjórða lambinu til lífs og sótti svo það fimmta, stóran og stæðilegan hrút.
Hún var ein í húsunum og segist hafa sagt upphátt við sjálfa sig þegar fimmta lambið var komið að það hlyti bara að vera annað.
„Já - það hlýtur bara að vera sjötta lambið. Og ég dró það bara út og það var allt í lagi með það.“
Fjórir sexlembinganna á Hafranesi braggast vel. Þrír ganga með móðurinni og hrúturinn myndarlegi var vaninn undir aðra. Tvö lifðu ekki.
Frjósemi sauðfjár að aukast enda ræktuð markvisst
Guðfinna Harpa Árnadóttir, ráðunautur hjá Ráðgjafarmiðstöð Landbúnaðarins, segir sexlembinga mjög sjaldgæfa. „Þeir koma frá kannski engum á ári upp í þrjú fjögur sett á landsvísu á ári.“
Frjósemi í sauðfé sé alltaf að aukast og sérstaklega hlutfall fjöllemba. „Það er tekið saman í skýrsluhaldi hversu margar ær eru með 3 lömb eða fleiri og það er þessi árin frá svona 8% og upp í 10% en fyrir 15 árum var þetta 5% til 7% þannig að það hefur aukist mikið.“
Það er almennt markmið hjá bændum að auka frjósemi, segir Guðfinna. Svokallað Þoku-gen hefur meðal annars verið nýtt til að rækta frjósemi. „Það er stökkbreytt gen sem veldur ofurfrjósemi og flestar fjór- fimm- og sexlembur eru svoleiðis til komnar að þær bera þetta gen og gefa þá svona mikla frjósemi. En svo er líka verið að rækta aukna frjósemi með því að setja á frjósamar kindur sem bera ekki þetta gen.“
Ekki fyrstu sexlembingarnir í Klausturseli
Í Klausturseli var þetta reyndar ekki í fyrsta skipti sem fæðast sexlembingar.
„Ætli það hafi ekki verið fyrir 3 eða 4 árum síðan sem kom síðast sexlemba, þannig að það er gaman að fá sexlembu aftur og allt lifandi í þetta skipti.“
Það var líka slatti af fjór- og fimmlembingum hjá Marteini í vor. Marteinn játar því að hann rækti frjósemina markvisst. „Þetta er nú aðallega Þoku-gen, en góð hey, gott sumar í fyrra spilaði líka mikið inn í,“ segir Marteinn spurður hvert leyndarmálið á bakvið mikla frjósemi í hans stofni sé.
„Við erum náttúrulega að reyna að búa til lambakjöt. Það er það sem málið snýst um.“
Marteinn er nú svona frekar á því að toppnum í frjósemisræktun hafi verið náð í vor. „En það væri samt einhvern tíma gaman að fá sjölembu. Það væri gaman að prófa það einu sinni.“
