Stjórnmálaáhugi landsmanna eykst töluvert, sé miðað við kosningaþátttöku í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum. Síðustu 20 ár hefur kjörsókn í sveitarstjórnarkosningum jafnt og þétt dregist saman. Miðflokkurinn virðist hagnast mest á þeirri pólitísku vakningu sem birtist í aukinni kjörsókn. Flokkar vinstrimanna fara hins vegar halloka.
Enn hafa ekki borist kosningaskýrslur frá öllum sveitarfélögum og því ekki hægt að slá því föstu hver kosningaþátttakan var á landinu öllu. Í kosningum til sveitarstjórna fyrir fjórum árum var kosningaþátttakan rétt liðlega 62 prósent og hafði lækkað um fimm prósentustig frá kosningunum árið 2018.
Morgunblaðið tók saman kosningatölfræði úr stærstu sveitarfélögum landsins. Í yfirlitinu kemur fram að kjörsókn í stóru sveitarfélögunum á höfuðborgarsvæðinu hafi aukist um fjögur til tæp tíu prósentustig á milli kosninganna 2022 og 2026.
Seltjarnarnes sigurvegari í kjörsókn
Í Reykjavík jókst kjörsókn um rúm fjögur prósentustig. Í Hafnarfirði kusu 64,2 prósent atkvæðisbærra manna og hækkaði hlutfallið álíka mikið og í höfuðborginni. Hástökkvararnir í aukinni kjörsókn eru Kópavogur og Garðabær. Í þessum sveitarfélögum hækkaði kjörsóknin um tæp tíu prósentustig.
Á höfuðborgarsvæðinu er það Seltjarnarnes sem stendur upp úr í samkeppni sveitarfélaga um mesta þátttöku íbúanna í lýðræðislegum kosningum. Á Nesinu mættu 77,5 prósent atkvæðisbærra manna á kjörfund. Til samanburðar var kjörsókn í Reykjanesbæ aðeins 51,6 prósent og sú lægsta á landinu. Engu að síður tókst Reyknesingum að auka kosningaþátttökuna um rúm fjögur prósentustig í samanburði við kosningarnar fyrir fjórum árum.
Miðflokkurinn úr 2,9% í yfir tíu prósent fylgi
Mælt á landsvísu fékk Miðflokkurinn 2,9 prósent fylgi í sveitarstjórnarkosningunum fyrir fjórum árum. Flokkurinn átti þá aðeins sex fulltrúa í sveitarstjórnum á landinu öllu. Í kosningunum síðustu helgi fékk flokkurinn víða tíu prósent fylgi eða meira. Flokkurinn bauð fram í 19 sveitarfélögum og fékk 23 fulltrúa kjörna. Á Seltjarnarnesi, þar sem Miðflokkurinn bauð ekki fram lista, fékk flokkurinn engu að síður 14,5 prósent fylgi.
Samanburður á Miðflokki og Vinstri grænum gefur mynd af ólíkri þróun stjórnmála til hægri og vinstri. Aðeins í einu sveitarfélagi, Akureyri, buðu Vinstri grænir fram undir eigin merkjum. Í sveitarfélögum eins og Hafnarfirði og Reykjavík voru Vinstri grænir í samstarfi við sósíalista og buðu fram lista sem nefnist Vinstrið. Besta útkoman var í Reykjavík þar sem listinn fékk 9,5 prósent fylgi og tvo borgarfulltrúa. Í Hafnarfirði fékk Vinstrið 4,4 prósent fylgi og engan mann kjörinn. Vinstri grænir tóku aðeins þátt í framboðum í átta sveitarfélögum, en þau eru ríflega 60 á landinu öllu.
Annar vinstriflokkur, Píratar, fékk á landsvísu tæplega sex prósent fylgi í kosningunum 2022 og fjóra sveitarstjórnarmenn. Í kosningunum síðustu helgi hurfu síðustu Píratarnir af vettvangi sveitarstjórna hér á landi.
