Áberandi skjálftavirkni hefur verið víða um land undanfarna daga, meðal annars á Hengilssvæðinu, við Þórisjökul og á Reykjaneshrygg.
Skjálftahrina hófst í Svínahrauni vestur af Húsmúla í Hengli á sunnudag. Stærsti skjálftinn mældist 4,5 að stærð og varð um miðjan dag á mánudag. Hundruð minni skjálfta fylgdu í kjölfarið en virkni á svæðinu hefur síðan dvínað.
Í gærkvöldi hófst síðan skjálftahrina norðvestan við Þórisjökul. Tveir stærstu skjálftarnir mældust 3,8 og 3,3 að stærð og eru þeir þeir stærstu sem mælst hafa á svæðinu frá árinu 2008.
Nokkuð stöðug virkni hefur verið á þessum slóðum síðustu vikur en hún tók að aukast í byrjun maí. Líklegast þykir að skjálftarnir hafi orðið vegna spennulosunar í jarðskorpunni.
Að sögn Páls Einarssonar, prófessors emeritus í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands, er erfitt að segja hvort þessar hrinur tengist innbyrðis.
Skjálftavirkni á Íslandi komi gjarnan í bylgjum og að erfitt sé að greina skýrt samhengi milli einstakra hrina.
„Þetta kemur svolítið í tímabilum. Stundum er meira um að vera og svo koma rólegri tímabil inn á milli. Það er erfitt að koma auga á hvernig eða hvort þetta hangir saman, en öll þessi svæði sem núna sýna lífsmörk hafa verið virk áður og þetta eru þekkt umbrotasvæði.“
Tengjast ekki beint eldstöðvakerfum
Að sögn Páls eru skjálftarnir sem fundist hafa á suðvesturhorninu undanfarna daga að öllum líkindum tengdir hreyfingum á flekaskilum.
„Þetta tengist ekki nema óbeint eldstöðvakerfunum sem koma þar við sögu báðum megin við, Brennisteinsfjallakerfinu og Hengilskerfinu.“
Styttist í annan stóran skjálfta í Bárðarbungu
Páll bendir jafnframt á að skjálftavirkni hafi verið við Bárðarbungu síðasta árið eða svo. Þar hafi reglulega mælst skjálftar yfir fimm að stærð.
„Það er vaxandi skjálftavirkni sem er dæmigerð fyrir aðdraganda að þessum stóru skálftum í Bárðarbungu, þannig að við megum svo sem alveg eiga von á því að verði fimm stiga skjálfti þar innan tíðar.“
Þrátt fyrir það telur Páll að langt sé í möguleg umbrot á svæðinu. Eldstöðin sé að vinna sig upp aftur eftir sigið sem varð í eldgosinu í Holuhrauni árið 2014.
Enn gætu liðið mörg ár, jafnvel áratugir þar til næg kvika safnist þar upp til að valda eldsumbrotum.
