Danski forsætisráðherrann segir stjórnlausa fólksflutninga ógna bæði Evrópu og Danmörku. Um 60 þúsund manns eru sagðir hafa farið frá Marokkó yfir til spænsku borgarinnar Ceuta á skömmum tíma.
Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, segir að Evrópusambandið verði tafarlaust að grípa til aðgerða vegna hins mikla straums fólks frá Marokkó yfir til spænsku borgarinnar Ceuta í Norður-Afríku.
Frederiksen telur að sambandið eigi að skoða alla möguleika, þar á meðal hvort víkja eigi Spáni tímabundið úr Schengen-samstarfinu.
„Það liggur í augum uppi að Evrópusambandið verður þegar í stað að grípa til allra nauðsynlegra ráðstafana og skoða alla möguleika, þar á meðal tímabundna stöðvun Schengen-samstarfsins,“ sagði Frederiksen í yfirlýsingu sem send var til AFP.
„Stjórnlausir fólksflutningar eru ógn við Evrópu og Danmörku.“
Ummæli danska forsætisráðherrans koma í kjölfar þess að tugþúsundir manna fóru frá Marokkó inn í Ceuta, sem er spænskt landsvæði á norðurströnd Afríku. Juan Jesús Vivas, forseti sjálfstjórnarborgarinnar, segir að um 60 þúsund manns hafi komist yfir landamærin.
Margir syntu fram hjá sjóvarnargarði sem gengur út í Miðjarðarhafið eða fóru fram hjá landamæragirðingum. Að minnsta kosti 34 eru sagðir hafa látið lífið við tilraunina.
#Septe (#Ceuta) Cebelitarık’ın hemen doğusunda #İspanya‘ya ait 80 bin nüfuslu küçücük bir anklav. Perşembe günü Septe’ye yüzerek topluca kaçak giren binlerce Faslı haberinin üzerine hem Amerikalı hem Avrupalı popülist sağcılar keyifle atladı. Kabuslarının teyidi gibi algıladılar. pic.twitter.com/85vwlFcrjB
— MAkif 📚🤓🖥️👨💻☮️ 🇪🇺🇹🇷🌍 (@ma_ozdemir) July 31, 2026
Ceuta er hluti af Evrópusambandinu
Ceuta, ásamt spænsku borginni Melilla, myndar einu landamæri Evrópusambandsins að Afríkuríki. Borgirnar tvær tilheyra Spáni þótt þær séu staðsettar á norðurströnd Afríku og hafa því lengi verið mikilvægir viðkomustaðir fólks sem reynir að komast inn á yfirráðasvæði Evrópusambandsins.
Yfirvöld í Ceuta lýstu ástandinu sem mannúðar- og samfélagslegu neyðarástandi. Móttökukerfi borgarinnar yfirfylltust og spænsk stjórnvöld sendu herlið, lögreglumenn, kafara, dróna og báta til svæðisins.
Pedro Sánchez, forsætisráðherra Spánar, hélt sjálfur til Ceuta ásamt innanríkisráðherra landsins. Spænsk stjórnvöld segja jafnframt að um 25 þúsund þeirra sem fóru yfir landamærin hafi þegar snúið sjálfviljugir aftur til Marokkó.
Þúsundir ráðast inn í spænsku borgina Ceuta – Krefjast þess að herinn verði sendur að landamærunum
Dómsúrskurður sagður hafa ýtt undir strauminn
Ekki liggur endanlega fyrir hvað kom þessum mikla fólksstraumi af stað. Sánchez segir smyglhringi hafa dreift villandi túlkun á nýlegum dómi spænska hæstaréttarins.
Dómurinn kveður á um að ekki megi sjálfkrafa senda þá sem teknir eru á sundi til Ceuta eða Melilla aftur til Marokkó án þess að þeir séu fyrst skráðir og fái aðgang að lögbundnu hælisferli. Að sögn Sánchez dreifðist sú túlkun hratt að nú væri auðveldara að komast inn á spænskt yfirráðasvæði.
Spenna í samskiptum Spánar og Marokkó kann einnig að hafa haft áhrif. Sánchez heimsótti nýverið Alsír, helsta keppinaut Marokkó á svæðinu. Marokkósk stjórnvöld neita þó að hafa ýtt undir fólksstrauminn og segjast vinna með Spánverjum að því að stöðva ólöglegar ferðir.
Svipað ástand skapaðist árið 2021 þegar Marokkó slakaði á landamæraeftirliti sínu í miðri milliríkjadeilu við Spán. Þá fóru á bilinu 10 til 15 þúsund manns yfir til Ceuta á skömmum tíma.
Ítalía hótar að sparka Spáni úr Schengen samstarfinu – Fordæmalaus hótun
Fleiri ríki krefjast aðgerða
Danir eru ekki einir um að gagnrýna viðbrögð spænskra stjórnvalda. Ítalía hefur kallað eftir því að Schengen-aðild Spánar verði stöðvuð tímabundið og Frakkland hefur hert eftirlit á landamærum sínum að Spáni. Finnar hafa einnig stutt kröfur um að Schengen-aðild landsins verði tekin til skoðunar.
Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, sagði atburðina í Ceuta óásættanlega.
„Við getum ekki leyft neinum að koma inn í sambandið okkar án þess að virða reglur okkar,“ sagði hún.
Viðbrögð Frederiksen eru í samræmi við þá hörðu stefnu í innflytjendamálum sem ríkisstjórn hennar hefur fylgt. Hún hefur áður lagt áherslu á að lýðræðislega kjörin stjórnvöld, en ekki smyglarar, eigi að ráða því hverjir fái að koma til og dvelja í ríkjum Evrópu. Í júní skrifaði hún ásamt leiðtogum fleiri Evrópuríkja undir áskorun um móttöku- og brottfararmiðstöðvar utan Evrópu.
