Leiðtogar Bandaríkjanna og Ísraels funda í Bandaríkjunum í dag, í fyrsta sinn frá því átök brutust út í Mið-Austurlöndum í febrúar. Samskipti milli þeirra hafa stirðnað undanfarna mánuði. Talið er að þeir ræði bæði stöðu stríðsins við Íran og vendingar fyrir botni Miðjarðarhafs.
Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísraels, fundar með Donald Trump Bandaríkjaforseta í Hvíta húsinu í Washington í dag. Búist er við því að stríðið í Mið-Austurlöndum, sem hófst með árásum ríkjanna tveggja á Íran í lok febrúar, verði helsta umræðuefni fundarins.
Lýsti Netanjahú sem „mjög erfiðum manni“
Eftir undirritun viljayfirlýsingar um friðarsamkomulag í júní og vopnahlé frá því í apríl færðust árásir aftur í aukana. Bandaríkin og Íran gerðu árásir hvort á annað á víxl í tvær vikur en nú segjast bandarísk stjórnvöld vilja gefa friðarviðræðum annað tækifæri.
Fundurinn í dag verður áttundi fundur leiðtoganna frá því Trump tók aftur við embætti á síðasta ári og fyrsti fundur þeirra augliti til auglits frá því stríðið hófst.
„Þetta er mikill heiður en honum fylgir mikil ábyrgð,“ sagði Netanjahú áður en hann hélt af stað til Bandaríkjanna í gær.
„Við ætlum að ræða öll þau mál sem eru á dagskrá, fyrst og fremst Íran. Markmið okkar er að tryggja öryggi okkar og að fjölga fjölda þeirra ríkja sem við eigum í friðsamlegum samskiptum við.“
Samskipti Trumps og Netanjahús stirðnuðu verulega í apríl þegar samið var um vopnahlé við Íran. Þá lét Trump hörð orð falla um Netanjahú og lýsti honum sem „mjög erfiðum manni“.
Netanjahú gerði lítið úr ummælum Tump og sagði þau hafa snúist um taktískan ágreining. Leiðtogarnir væru sammála um markmið stríðsins. Að auki er gert ráð fyrir því að þeir ræði framkvæmd samkomulags milli Ísrael og Líbanon í júní sem reynst hefur erfitt að hrinda í framkvæmd.
Ísraelsher gerir enn reglulegar árásir á Gaza
Talið er að ástandið á Gaza verði einnig til umræðu á fundinum. Nærri þrjú ár eru liðin frá því stríð Ísraels og Hamas hófst og tilraunir til enduruppbyggingar hafa gengið illa. Landsvæði Palestínu eru illa leikin, mannúðarástand slæmt og ekkert lát er á árásum Ísraelshers.
Yonatan Freeman, sérfræðingur í alþjóðasamskiptum, segir megintilgang heimsóknarinnar vera að slá á sögusagnir um versnandi samskipti leiðtoganna tveggja. Í samtali við AFP segir hann líklegt að ágreiningur þeirra snúist frekar um aðgerðir en lokamarkmið stríðsins.
Aðrir sérfræðingar telja að rætt verði um mögulega minnkun hernaðarumsvifa Ísraels á svæðinu, meðal annars í Líbanon, Sýrlandi og á Gaza.
Stutt er í þingkosningar í Ísrael, þar sem Netanjahú hyggst sækjast eftir endurkjöri. Samkvæmt nýlegum skoðanakönnunum á forsætisráðherrann undir högg að sækja. Mikillar reiði gætir meðal almennings þar í landi vegna þess að ríkisstjórn hans tókst ekki að fyrirbyggja árás Hamas á Ísrael í október 2023, sem hratt af stað stríðinu á Gaza.
