Umferð var hleypt á nýju brúna yfir Breiðholtsbraut 10. júlí. Fljótlega mynduðust langar raðir á annatímum og Ásdís Kristjánsdóttir bæjarstjóri Kópavogs sagði ljósin vanstillt og ástandið óásættanlegt. Þá blossaði aftur upp deilan um ljósastýrð gatnamót í stað fullmislægrar lausnar.
Arnarnesvegur liggur á brú yfir Breiðholtsbraut en umferð milli veganna fer um ljósastýrð gatnamót. Bjarni Rúnar Ingvarsson, samgöngustjóri Reykjavíkur, segir hægt að gera gatnamótin fullmislæg síðar án þess að endurbyggja meginmannvirkin. Hann segir fullmislæga lausn jafnframt taka meira land frá Elliðaárdal og Vetrargarði og torvelda göngutengingar á svæðinu.
Spáð 42 prósentum fleiri bílferðum
Í öllum þremur sviðsmyndum uppfærðs samgöngulíkans höfuðborgarsvæðisins er gert ráð fyrir fleiri bílferðum árið 2040 en árið 2019. Í sviðsmynd þar sem verkefni samgöngusáttmálans verða framkvæmd fjölgar þeim úr um 938 þúsund í 1,33 milljónir á virkum degi, eða um 42 prósent. Það gerist þótt ferðum með almenningssamgöngum sé spáð að fjölga úr um 36 þúsund í 97 þúsund.
Þessar tölur eiga ekki við höfuðborgarsvæðið í heild, ekki gatnamótin sérstaklega. Bjarni segir samgöngulíkanið gera ráð fyrir um 21 þúsund ökutækjum á sólarhring að ársmeðaltali á Breiðholtsbraut og 15 þúsund á Arnarnesvegi árið 2040.
Vísir spurði hvort ekki væri hagkvæmara að gera gatnamótin fullmislæg nú, meðan framkvæmdasvæðið væri enn opið, í stað þess að bíða þar til umferð hefði aukist.
„Varðandi spurninguna um hvort skynsamlegra hefði verið að byggja mislæg gatnamót strax er almennt ekki talið hagkvæmt að ráðast í kostnaðarsöm samgöngumannvirki löngu áður en þörf er á þeim,“ segir Bjarni.
Hann segir afkastagetu samgöngukerfisins eiga að fylgja raunverulegri eftirspurn. Ekki sé hægt að gera ráð fyrir að umferð um hvern veg aukist sjálfkrafa um tvö prósent á ári. Lítil uppbygging sé fyrirhuguð á áhrifasvæði gatnamótanna, helst á Hólmsheiði.
Bjarni bendir einnig á að Vegagerðin sé veghaldari beggja vega og hafi haft framkvæmdina með höndum. Hún hefði að hans mati farið fram á aðra útfærslu ef ljósastýrðu gatnamótin réðu ekki við framtíðarumferðina. Þá fari engir straumar gangandi vegfarenda um sjálfa ljósastýringuna, sem hann segir skipta máli fyrir afkastagetu og stillingu ljósanna.
Bryndís Friðriksdóttir, framkvæmdastjóri þróunarsviðs Vegagerðarinnar, tók ekki beina afstöðu til hagkvæmnismatsins. Hún sagði umferðarþróun og uppbyggingaráform hafa verið skoðuð við undirbúning framkvæmdarinnar.
„Þá munu gatnamótin sem eru að rísa anna umferð vel í 20 ár eftir opnun þeirra.“
Í skipulagsgögnum frá 2022 er jafnframt vísað til umferðarspár sem VSÓ vann sérstaklega fyrir Arnarnesveg og afkastaútreikninga fyrir þrjár útfærslur gatnamótanna. Þar var niðurstaðan að valda ljósastýrða lausnin gæti annað háspá ársins 2030 og, ef umferð ykist síðan um tvö prósent á ári, til ársins 2046.
Sú niðurstaða snýr að afkastagetu ljósastýrðu lausnarinnar. Í svörum Bjarna og Bryndísar kom ekki fram hvað fullmislæg lausn myndi kosta nú, hvað breytingin gæti kostað síðar eða hvaða kostnaðarsamanburður lægi að baki hagkvæmnismati Bjarna.
Stærri umferðarstraumar fá meiri tíma
Ásdís segir umferðina hafa skánað eftir að Vegagerðin breytti ljósastýringunni.
„Ljósin voru stillt betur eftir að ég heyrði í Vegagerðinni, þannig að umferðin er ekki eins þung,“ segir hún.
Bryndís segir breytinguna hafa falist í því að gefa stærri umferðarstraumum meiri tíma.
„Við erum að gefa stærri straumum meiri tíma og erum bara að fylgjast með því og reyna að hámarka notkun á mannvirkinu eins og það lítur út í dag.“
Hún leggur áherslu á að gatnamótin séu enn ófullgerð. Aðeins önnur tveggja akreina fyrir vinstri beygju sé opin vegna framkvæmda á Breiðholtsbraut og enn sé lokað fyrir akstur inn og út um Vatnsendahvarf. Umferðarástandið eigi að batna þegar framkvæmdunum lýkur.
Ásdís segir Kópavogsbæ áfram telja fullmislæga lausn betri og muni bærinn krefjast endurskoðunar ef mikil umferðarteppa myndast eftir að gatnamótin verða fullgerð.
